Sukta 118
Sukta 10.118
Agni
Gāyatrī (probable; compact 3-pāda structure typical of gāyatrī-style address)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଗ୍ନି-ସୂକ୍ତରେ ଯଥାବିଧି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି ଉଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୋଇ ଉଠୁଥିବା, ଘୃତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିବା, ଏବଂ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ “ଭକ୍ଷକ” (ଅତ୍ରିଣ) କୁ ପ୍ରହାର କରି ନିବେଦନକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଚିତ୍ରିତ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅମର ଗୃହପତି (ନିବାସର ଅଧିପତି) ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି; ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ପବିତ୍ର କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାକୁ ତାହାର ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ସ୍ଥାପିତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantras
Mantra 1
अग्ने हंसि न्यत्रिणं दीद्यन्मर्त्येष्वा । स्वे क्षये शुचिव्रत ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ତୁମେ ଅତ୍ରିଣ—ଭକ୍ଷକ, ହବିଷ୍ ଚୋର—କୁ ନିହତ କର; ନିଜ ସ୍ୱକ୍ଷୟରେ, ନିଜ ଶକ୍ତିର ଗୃହରେ, ତୁମେ ଶୁଚିବ୍ରତ ହୋଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।
Mantra 2
उत्तिष्ठसि स्वाहुतो घृतानि प्रति मोदसे । यत्त्वा स्रुचः समस्थिरन् ॥
ତୁମେ ଉଠୁଛ—ସ୍ୱାହୁତ (ସୁ-ଆହୁତ, ଯଥାବିଧି ଆହ୍ୱାନିତ)—ଏବଂ ଘୃତ (ଘିଅ/ଘୃତ-ତେଜ)ର ଧାରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛ; କାରଣ ସ୍ରୁଚ (ଯଜ୍ଞ-ଚମଚ)ମାନେ ତୁମକୁ ତୁମ ସ୍ଥାନରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି—ଅର୍ପଣର ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ଥିତିରେ ସ୍ଥିର।
Mantra 3
स आहुतो वि रोचतेऽग्निरीळेन्यो गिरा । स्रुचा प्रतीकमज्यते ॥
ସେ ଆହୁତ ହେଲେ ଅଗ୍ନି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି—ଇଳେନ୍ୟ, ଗିରା (ମନ୍ତ୍ରବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା; ସ୍ରୁଚା (କର୍ଛି) ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପ୍ରତୀକ (ଅଗ୍ରଭାଗ) ଅଭ୍ୟଞ୍ଜିତ ହୁଏ—ତାଙ୍କର ପ୍ରକଟ ମୁଖ କର୍ମ ପାଇଁ ସଜ୍ଜ ହୁଏ।
Mantra 4
घृतेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहुतः । रोचमानो विभावसुः ॥
ଘୃତଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜିତ ହୁଏ; ଆହୁତିରେ ଆହ୍ୱାନିତ, ତାହାର ମୁଖ ମଧୁମୟ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିତ। ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଭାବସୁ ସର୍ବତ୍ର ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରସାରି, ପ୍ରକାଶ-ଧନ ବିତରଣ କରେ।
Mantra 5
जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन । तं त्वा हवन्त मर्त्याः ॥
ଜ୍ୱାଳାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୁଅ, ହବ୍ୟବାହନ! ମର୍ତ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି—କାରଣ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତି ପାଇଁ ପଥ ମିଳେ।
Mantra 6
तं मर्ता अमर्त्यं घृतेनाग्निं सपर्यत । अदाभ्यं गृहपतिम् ॥
ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଘୃତଦ୍ୱାରା ସେଇ ଅମର୍ତ୍ୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି—ଅଦାଭ୍ୟ, ଗୃହପତି; ଆତ୍ମାର ଗୃହର ଅଧିପତି।
Mantra 7
अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह । गोपा ऋतस्य दीदिहि ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଅଦାଭ୍ୟ (ଅଜେୟ) ଶୋଚିଷାରେ ତୁମେ ରକ୍ଷସ୍କୁ ଦହ; ଋତର ଗୋପା ହୋଇ ଦୀପ୍ତ ହୁଅ—ଆମ ଭିତରେ ଧର୍ମ-କ୍ରମକୁ ରକ୍ଷା କର।
Mantra 8
स त्वमग्ने प्रतीकेन प्रत्योष यातुधान्यः । उरुक्षयेषु दीद्यत् ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ପ୍ରତୀକ (ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରୂପ) ଦ୍ୱାରା ଯାତୁଧାନ୍ୟ—ମାୟାବୀ ଭକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ପଛକୁ ହଂକାଇ ଦହ; ଉରୁକ୍ଷୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତ ହୁଅ, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଶାଳ କ୍ଷେମ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 9
तं त्वा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे । यजिष्ठं मानुषे जने ॥
ଉରୁକ୍ଷୟ, ହବ୍ୟବାହ—ଗୀର୍ଭିଃ (ସ୍ତୁତିମାନେ) ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତୁମକୁ ସମିଧିଲେ; ମାନୁଷ ଜନରେ ଯଜିଷ୍ଠ—ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ସର୍ବାଧିକ ସମର୍ଥ ତୁମେ।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the sacred fire who becomes strong when properly invoked, enjoys ghee offerings, and protects the sacrifice by driving away harmful forces.
Atriṇa is a harmful ‘devourer’—a figure for anything that steals, spoils, or obstructs the offering (ritual error, hostility, or negative influence).
Gṛhapati means “lord of the house.” Agni is the household fire who guards the home and the rite, making the dwelling a stable place for sacred order and purity.
Ask anything about Sukta 118 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.