
Sukta 10.106
Dual divinities (likely the Aśvins, though not explicitly named in the provided verse)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଯୁଗଳ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ—ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ବୋଲି ବୁଝାଯାଉଥିବା—ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ରଥ ସହ ଆସନ୍ତୁ, ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତାକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ, ଏବଂ କୁଶଳ କାରିଗରମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ ଗତିଶୀଳ କରନ୍ତୁ। ସୂକ୍ତଟି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଓ ସମନ୍ୱୟକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ ଏବଂ ବାଜ (ଶକ୍ତି), ଆନନ୍ଦ, ଓ ‘ଅଜର’ ପ୍ରାଣବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ; ଶେଷରେ ଉପାସକଙ୍କ ଗଭୀରତମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରେ।
Mantra 1
उभा उ नूनं तदिदर्थयेथे वि तन्वाथे धियो वस्त्रापसेव । सध्रीचीना यातवे प्रेमजीगः सुदिनेव पृक्ष आ तंसयेथे ॥
ହେ ଉଭୟ, ଏବେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସେଇ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ହିଁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରୁଛ; କର୍ମଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଧିୟଃ (ଚିନ୍ତାମାନଙ୍କୁ) ବସ୍ତ୍ର ବୁଣୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପରି ବିସ୍ତାର କରୁଛ। ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏକେ ଦିଗରେ ଗତି କରି, ତୁମେ ପ୍ରେରଣାକୁ ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଉଛ; ସୁଦିନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପରି ତୁମେ ସମୀପକୁ ଆସି, ପୋଷକ ବଳକୁ ସ୍ଥିର କରୁଛ।
Mantra 2
उष्टारेव फर्वरेषु श्रयेथे प्रायोगेव श्वात्र्या शासुरेथः । दूतेव हि ष्ठो यशसा जनेषु माप स्थातं महिषेवावपानात् ॥
ଉଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଯେପରି କଠିନ ପଥରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ଆଶ୍ରୟ ପାଉ; ସମ୍ମୁଖ ସଂଘର୍ଷରେ କୁଶଳ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ଯେପରି ଆଜ୍ଞା ଚଳାନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ଅଧିକାର ସ୍ଥାପନ କର। ଦୂତମାନଙ୍କ ପରି ଯଶସ୍ୱୀ ହୋଇ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରୁହ; ମହିଷ ଯେପରି ପାନୀୟ-ସ୍ଥାନରୁ ଖସି ନଯାଏ, ସେପରି ଏହି ବହୁଥିବା ଅର୍ପଣ-ରସ (ଅବପାନ) ଠାରୁ ଦୂରେ ପଡ଼ିନଯାଅ।
Mantra 3
साकंयुजा शकुनस्येव पक्षा पश्वेव चित्रा यजुरा गमिष्टम् । अग्निरिव देवयोर्दीदिवांसा परिज्मानेव यजथः पुरुत्रा ॥
ଏକସାଥି ଯୁକ୍ତ—ପକ୍ଷୀର ପାଖା ପରି; ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ପଶୁସମୂହ ପରି—ଯଜୁଃ-ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସ। ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ପରିଭ୍ରମଣଶୀଳ ପଥ ପରି ଘୁରି ଘୁରି, ତୁମେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଯଜ୍ଞ କର।
Mantra 4
आपी वो अस्मे पितरेव पुत्रोग्रेव रुचा नृपतीव तुर्यै । इर्येव पुष्ट्यै किरणेव भुज्यै श्रुष्टीवानेव हवमा गमिष्टम् ॥
ପିତାମାନେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଯେପରି ନିକଟ ରହନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ଆମ ପାଖରେ ନିକଟ ରୁହ; ନୃପତିମାନଙ୍କ ପରି ଆମ ଶୀଘ୍ର ବିଜୟ ପାଇଁ ତୁମ ରୁଚି (ପ୍ରଭା)ରେ ଉଗ୍ର ହୁଅ। ପୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଯୋଧାମାନଙ୍କ ପରି, ଭୋଗ ପାଇଁ କିରଣମାନଙ୍କ ପରି, ଶ୍ରୁତି ପାଳନକାରୀମାନଙ୍କ ପରି—ଆମ ହବ (ଆହ୍ୱାନ)କୁ ଆସ।
Mantra 5
वंसगेव पूषर्या शिम्बाता मित्रेव ऋता शतरा शातपन्ता । वाजेवोच्चा वयसा घर्म्येष्ठा मेषेवेषा सपर्या पुरीषा ॥
ବଂଶ (କାଠି) ପରି ସିଧା ଉଦ୍ଗତ ହୋଇ ତୁମେ ପୋଷକ ଓ ଦୃଢ଼; ମିତ୍ର ପରି ତୁମେ ଋତର ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥିର, ଶତଶତ ପ୍ରତିରୋଧକୁ ପ୍ରହାର କରି ଦମନ କର। ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ପରି ତୁମେ ନିଜ ବୟସ୍ (ବୀର୍ୟ) ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚକୁ ଉଠ—ତାପରେ ସର୍ବାଧିକ ତପ୍ତ ଓ ତେଜସ୍ବୀ; ମେଷ ପରି ତୁମେ ଧାଉଥିବା ଶକ୍ତି—ସପର୍ୟା (ଭକ୍ତିସେବା), ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମୃଦ୍ଧ—ହେଉ।
Mantra 6
सृण्येव जर्भरी तुर्फरीतू नैतोशेव तुर्फरी पर्फरीका । उदन्यजेव जेमना मदेरू ता मे जराय्वजरं मरायु ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ସୁନିର୍ମିତ ବାଦ୍ୟ ପରି ତୁମେ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ କମ୍ପିତ କର; ନିପୁଣ ସାରଥି ପରି ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ବଳକୁ ହାଙ୍କ। ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଜୟୀ ହେବାମାନଙ୍କ ପରି ତୁମେ ଜୟ କରି, ସତ୍ତାକୁ ଆନନ୍ଦର ମଦରେ ମତ୍ତ କର। ତୁମ ଏହି ଶକ୍ତିମାନ ମୋତେ ଜରାରେ ଅଜର, ମୃତ୍ୟୁରେ ଅମର ଏମିତି ପ୍ରାଣବଳ ଆଣିଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 7
पज्रेव चर्चरं जारं मरायु क्षद्मेवार्थेषु तर्तरीथ उग्रा । ऋभू नापत्खरमज्रा खरज्रुर्वायुर्न पर्फरत्क्षयद्रयीणाम् ॥
ହେ ଉଗ୍ର ଅଶ୍ୱିନୌ, ଯେପରି ଦୃଢ଼ ଉପକରଣ କଠିନକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ସେପରି ତୁମେ ସତ୍ତାର ପ୍ରତିରୋଧ-ଗଠିକୁ ମଥ; ଆମ ଅର୍ଥ (ଲକ୍ଷ୍ୟ) ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପଥ ଖୋଲ। ଋଭୁମାନଙ୍କ କୌଶଳ ପରି ତୁମେ ଖରା ବଳ ସହ ଆସ; ବାୟୁ ପରି ତୁମେ ସେଇ କ୍ଷୟକୁ ହାଙ୍କିଦିଅ, ଯାହା ଆମ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି)ର ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ କମାଏ—ଯେପରି ଆମ ଅନ୍ତର୍ଧନ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହେ।
Mantra 8
घर्मेव मधु जठरे सनेरू भगेविता तुर्फरी फारिवारम् । पतरेव चचरा चन्द्रनिर्णिङ्मनऋङ्गा मनन्या न जग्मी ॥
ଘର୍ମ ପରି ଉଷ୍ଣ-ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ, ଜୀବନର ଜଠରେ ମଧୁ ପରି, ତୁମେ ଆନନ୍ଦକୁ ସ୍ଥାପନ କର ଓ ବୃଦ୍ଧି କରାଅ। ଭଗ (ଭାଗ୍ୟ-ଦାତା) ପରି ତୁମେ ତୁର୍ଫରୀ—ଶୀଘ୍ର ଗତିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର। ପକ୍ଷୀ ପରି ତୁମେ ଚର-ବିଚର କର, ଦୀପ୍ତ ରୂପେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ମନର ଶୃଙ୍ଗବତୀ ଶକ୍ତି—ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଗ୍ରହଣବଳ—ତୁମେ ଉନ୍ନତ କର, ଯେପରି ସେ ନିଜ ଯାତ୍ରାରୁ ଖସି ନଯାଉ।
Mantra 9
बृहन्तेव गम्भरेषु प्रतिष्ठां पादेव गाधं तरते विदाथः । कर्णेव शासुरनु हि स्मराथोंऽशेव नो भजतं चित्रमप्नः ॥
ବୃହତ୍ (ବିଶାଳ) ପରି ତୁମେ ଗମ୍ଭୀର ଗଭୀରତାରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସ୍ଥାପନ କର; ପାଦ ପରି ତୁମେ କଠିନ ଘାଟକୁ ପାର କରାଅ। କର୍ଣ୍ଣ ପରି, ଗୁରୁ-ଶାସନକୁ ଅନୁସରି, ତୁମେ ଆମ ଡାକକୁ ସ୍ମରଣ କର ଓ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦିଅ। ଅଂଶ (ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାଗ) ପରି ଆମକୁ ଚିତ୍ର ଅପ୍ନଃ—ବିବିଧ ସାଧନା-କର୍ମ, ଆତ୍ମାର ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାପ୍ତି—ଦିଅ।
Mantra 10
आरङ्गरेव मध्वेरयेथे सारघेव गवि नीचीनबारे । कीनारेव स्वेदमासिष्विदाना क्षामेवोर्जा सूयवसात्सचेथे ॥
କୁଶଳ କାରିଗର ପରି ତୁମେ ମଧୁର ମାଧୁର୍ୟକୁ ଗତିରେ ଆଣ; ଦୁଧ ଦୋହୁଥିବା ଲୋକ ପରି ତୁମେ ତାହାକୁ ସତ୍ତାର ଗୋରେ—ନିମ୍ନକୁ, ଗଭୀର ଧାରାରେ—ଅବତାର କରାଅ। ନଦୀକୂଳ ପରି ତୁମେ ପ୍ରୟାସର ସ୍ୱେଦକୁ ଯଥାମାପେ ପ୍ରବାହିତ କର; ପୃଥିବୀ ପରି ନିଜ ଊର୍ଜାରେ ତୁମେ ସୁୟବସ—ଶୁଭ ଚରାଗାହ—ସହ ଏକତ୍ର ହେଉ, ଆମକୁ ପୋଷଣ ସହ ଯୋଗ କର।
Mantra 11
ऋध्याम स्तोमं सनुयाम वाजमा नो मन्त्रं सरथेहोप यातम् । यशो न पक्वं मधु गोष्वन्तरा भूतांशो अश्विनोः काममप्राः ॥
ଆମେ ସ୍ତୋମକୁ ସିଦ୍ଧ କରିବା, ଏବଂ ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଲାଭ କରିବା। ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ରଥ ସହିତ ଏଠାରେ ଆମ ମନ୍ତ୍ର ପାଖକୁ ଆସ। ପକ୍ୱ ଯଶ ପରି, ଦୀପ୍ତ ଗୋମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ମଧୁ ପରି, ଆମର ଅଂଶ ହେଅ; ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଆମ ଭିତରେ ଆତ୍ମାର କାମନା ପୂରଣ କର।
They are best understood as the Aśvins, the Divine Twins, because the hymn uses typical Aśvin themes: swift chariot-arrival, healing help, and renewal of vitality.
It asks for vāja (strength and plenitude), refreshed and energized life-force, protection on the journey of life, and the fulfilment of a sincere desire (kāma) aligned with well-being.
It is especially suited for dawn or early morning, and also before travel, during healing intentions, or at the start of an important undertaking needing clarity and renewed strength.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.