Sukta 93
Sukta 1.93
Uncertain here from supplied data; traditionally RV 1.93 is attributed to seers of the Gotama lineage (needs external confirmation)
Agni-Soma (dual deity)
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like? (requires verification; verse appears in a compact form but needs metrical count)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଯୁଗଳ ଦେବତା ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଏକତ୍ର, ସମନ୍ୱିତ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଅଗ୍ନି ବହନକାରୀ ଓ ପ୍ରଜ୍ୱଳକ, ସୋମ ପ୍ରାଣଦାୟକ ପାନୀୟ ଓ ପ୍ରେରକ। କବିଙ୍କ ସୁସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୁତି ଶୁଣିବାକୁ, ସଜାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ, ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା, ବଳ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଶ୍ରୁତ, ସଫଳ କ୍ରିୟା ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଧ୍ୱନିଟି ବ୍ୟବହାରିକ ଓ ଯଜ୍ଞକେନ୍ଦ୍ରିକ—“ଆସ, ଉପଭୋଗ କର, ଆମକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେ, ଏବଂ ଉପାସକରେ ଶମ୍/ୟୋଃ (ଶାନ୍ତି ଓ କଲ୍ୟାଣ) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର।”
Mantras
Mantra 1
अग्नीषोमाविमं सु मे शृणुतं वृषणा हवम् । प्रति सूक्तानि हर्यतं भवतं दाशुषे मयः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ, ହେ ବୃଷଣୌ (ବଳବାନ ଯୁଗଳ), ମୋର ଏହି ଆହ୍ୱାନକୁ ଭଲଭାବେ ଶୁଣ। ଏହି ସୁସଂଗଠିତ ସୂକ୍ତମାନଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦ ନିଅ; ଦାନକର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ତର୍ସୁଖର ଶକ୍ତି ହେଉ।
Mantra 2
अग्नीषोमा यो अद्य वामिदं वचः सपर्यति । तस्मै धत्तं सुवीर्यं गवां पोषं स्वश्व्यम् ॥
ଅଗ୍ନି–ସୋମା, ଯେ କେହି ଆଜି ଏହି ବଚନରେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସପର୍ୟତି (ପୂଜା-ସେବା) କରେ, ତାହାକୁ ତୁମେ ସୁବୀର୍ୟ (ବୀରବଳ) ଦିଅ; ଗବାଂ—ଗାଈ/କିରଣମାନଙ୍କର ପୋଷ (ବୃଦ୍ଧି) ଏବଂ ସ୍ୱଶ୍ୱ୍ୟ—ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ-ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କର।
Mantra 3
अग्नीषोमा य आहुतिं यो वां दाशाद्धविष्कृतिम् । स प्रजया सुवीर्यं विश्वमायुर्व्यश्नवत् ॥
ଅଗ୍ନି–ସୋମା, ଯେ କେହି ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କରେ, ଯେ ବାଂକୁ ହବିଷ୍କୃତି—ବିଧିମତ ଗଢ଼ା ହବିଷ୍ୟ-ଅର୍ପଣ ଦିଏ, ସେ ପ୍ରଜୟା (ସନ୍ତତି/ବୃଦ୍ଧି) ସହିତ ସୁବୀର୍ୟ ପାଏ ଏବଂ ବିଶ୍ୱମାୟୁଃ—ଜୀବନର ସମଗ୍ର ବିସ୍ତାରକୁ ଛୁଏ।
Mantra 4
अग्नीषोमा चेति तद्वीर्यं वां यदमुष्णीतमवसं पणिं गाः । अवातिरतं बृसयस्य शेषोऽविन्दतं ज्योतिरेकं बहुभ्यः ॥
ଅଗ୍ନି–ସୋମା, ତୁମମାନଙ୍କର ସେହି ବୀର୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ: ଯଜ୍ଞ-ଅର୍ପଣକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଥିବା ପଣି ଠାରୁ ତୁମେ ଗାଃ—କିରଣ-ଗୋମାନଙ୍କୁ ଛିନିନେଲ; ବୃସୟର ଶେଷକୁ ତୁମେ ଉଲଟାଇ ପତନ କରାଇଲ; ଏବଂ ବହୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏକଂ ଜ୍ୟୋତିଃ—ଏକମାତ୍ର ଆଲୋକକୁ ତୁମେ ଆବିଷ୍କାର କଲ।
Mantra 5
युवमेतानि दिवि रोचनान्यग्निश्च सोम सक्रतू अधत्तम् । युवं सिन्धूँरभिशस्तेरवद्यादग्नीषोमावमुञ्चतं गृभीतान् ॥
ହେ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ, ଦୃଢ଼-ସଙ୍କଳ୍ପବାନ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଦିବିରେ ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲୋକ-ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲ। ଶତ୍ରୁବାଣୀର ଶାପରେ ବନ୍ଧିତ ସିନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ (ନଦୀମାନଙ୍କୁ) ତୁମେ ମୁକ୍ତ କଲ; ହେ ଅଗ୍ନି-ସୋମ, ଯାହା ଗ୍ରହୀତ ଥିଲା ତାହାକୁ ତୁମେ ଛାଡ଼ାଇଲ।
Mantra 6
आन्यं दिवो मातरिश्वा जभारामथ्नादन्यं परि श्येनो अद्रेः । अग्नीषोमा ब्रह्मणा वावृधानोरुं यज्ञाय चक्रथुरु लोकम् ॥
ଦିବ୍ୟ ଧନର ଗୋଟିଏକୁ ମାତରିଶ୍ୱାନ ଦିବିରୁ ଆଣିଲେ; ଅନ୍ୟଟିକୁ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ଅଦ୍ରି—ଶିଳାରୁ ମଥି ଜିତିଲା। ହେ ଅଗ୍ନି-ସୋମ, ବ୍ରହ୍ମ (ପବିତ୍ର ବଚନ) ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା, ତୁମେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଲୋକ-ଅବକାଶ ଗଢ଼ିଲ।
Mantra 7
अग्नीषोमा हविषः प्रस्थितस्य वीतं हर्यतं वृषणा जुषेथाम् । सुशर्माणा स्ववसा हि भूतमथा धत्तं यजमानाय शं योः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି-ସୋମ, ପ୍ରସ୍ଥିତ ହବିଷ୍ ନିକଟକୁ ଆସ; ହେ ବୃଷଣ (ବଳବାନ) ଯୁଗଳ, ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ କର, ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମ ସ୍ୱବସା—ସ୍ୱାଧୀନ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ସୁଶର୍ମା (ଶୁଭ ଆଶ୍ରୟ) ହୁଅ; ତାପରେ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଓ କଲ୍ୟାଣ ଦାନ କର।
Mantra 8
यो अग्नीषोमा हविषा सपर्याद्देवद्रीचा मनसा यो घृतेन । तस्य व्रतं रक्षतं पातमंहसो विशे जनाय महि शर्म यच्छतम् ॥
ଯେ ଅଗ୍ନି–ସୋମଙ୍କୁ ହବିଷାରେ ସେବେ, ଦେବମୁଖୀ ମନସା, ଏବଂ ଘୃତେନ—ତାହାର ବ୍ରତକୁ ରକ୍ଷା କର; ତାକୁ ଅଂହସ (ପାପ-ଅନ୍ଧକାର)ରୁ ପାଳନ କର; ଏବଂ ବିଶକୁ, ଜନକୁ—ମାନବକୁ—ମହାନ ଶର୍ମ (ଆଶ୍ରୟ) ଦିଅ।
Mantra 9
अग्नीषोमा सवेदसा सहूती वनतं गिरः । सं देवत्रा बभूवथुः ॥
ଅଗ୍ନି–ସୋମ, ସବେଦସା (ଏକ ଜ୍ଞାନବାନ), ସହୂତୀ (ଏକ ଆହ୍ୱାନରେ ଏକତ୍ର)—ଏହି ଗିରଃ (ବାଣୀ/ସ୍ତୁତି) ଗ୍ରହଣ କର; ଦେବତ୍ରା (ଦେବମାର୍ଗରେ) ତୁମେ ଉଭୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ନିହିତ ହେଉ।
Mantra 10
अग्नीषोमावनेन वां यो वां घृतेन दाशति । तस्मै दीदयतं बृहत् ॥
ଅଗ୍ନି–ସୋମ, ଏହି ବନେନ (ଏହି ଉପାସନାରେ) ଯେ ତୁମକୁ ଘୃତେନ ଦାନ କରେ—ତାହା ପାଇଁ ବୃହତ୍ (ବିଶାଳ)କୁ ଦୀପ୍ତ କର; ମହାନ ଆଲୋକ ଜ୍ୱଳି ଉଠୁ।
Mantra 11
अग्नीषोमाविमानि नो युवं हव्या जुजोषतम् । आ यातमुप नः सचा ॥
ଅଗ୍ନି–ସୋମା, ଆମର ଏହି ହବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ଉଭୟ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କର; ଆମ ପାଖକୁ ଆସ, ସଖ୍ୟଭାବରେ ଆମ ସମୀପକୁ ଆସ।
Mantra 12
अग्नीषोमा पिपृतमर्वतो न आ प्यायन्तामुस्रिया हव्यसूदः । अस्मे बलानि मघवत्सु धत्तं कृणुतं नो अध्वरं श्रुष्टिमन्तम् ॥
ଅଗ୍ନି–ସୋମା, ଆମର ପଥକୁ ପୂରଣ କରି ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ; ହବ୍ୟକୁ ପିଷି ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଦୀପ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ (ଉସ୍ରିୟା) ଆମ ଭିତରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ। ଦାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମରେ ବଳଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରାଅ; ଆମର ଅଧ୍ୱରକୁ ଶ୍ରୁଷ୍ଟିମନ୍ତ—ଆଜ୍ଞାପାଳନ ଓ ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରବଣରେ ସମୃଦ୍ଧ—କର।
Frequently Asked Questions
Agni is the fire that carries offerings to the gods, and Soma is the sacred pressed draught that gives vigor and inspiration. Invoked together, they represent the complete sacrificial power: offering and its enlivening essence working as one.
It asks Agni–Soma to hear the prayer, come to the prepared offering, accept it with delight, protect the worshipper, and grant strength, prosperity, and especially peace and well-being (śam and yoḥ).
It is most naturally used in Soma-sacrifice settings and related fire-offering sequences, when oblations are set out and the priest invites Agni and Soma to partake and bless the yajamāna with a successful rite.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.