Sukta 74
Sukta 1.74
Gopavana Ātreya (traditional for RV 1.74)
Agni
Gāyatrī (probable; short 3-pāda structure typical of gāyatrī in this hymn style)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଯଜ୍ଞର ସଦା-ନିକଟ ପୁରୋହିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଏକ ଆହ୍ୱାନ-ପ୍ରାର୍ଥନା। ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି ଯେ ସେ “ଦୂରରୁ” ଓ “ଏଠାରେ” ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଶୁଣନ୍ତୁ। ସୂକ୍ତଟି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାଧିରେ ପ୍ରଶଂସା କରେ—ସୁ-ଆହ୍ୱାନିତ, ଦେବସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରବଳ, ବର୍ହିଷ ଉପରେ ସୁସ୍ଥିତ—ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସେହି ଦେବତା ଭାବେ ଦର୍ଶାଏ ଯିଏ ଯଜ୍ଞାର୍ପକ ଉପାସକ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତ ବୀରଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये । आरे अस्मे च शृण्वते ॥
ଆମେ ଅଧ୍ୱର (ଅନ୍ତର୍ୟଜ୍ଞ) ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ; ସେ ଆମକୁ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ସମୀପରୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣୁନ୍ତୁ।
Mantra 2
यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु । अरक्षद्दाशुषे गयम् ॥
ଯେ ପୁରାତନ କାଳରୁ ସ୍ନିହିତ (ଘନିଷ୍ଠ) ସମାଗମମାନଙ୍କରେ, ଜନମାନଙ୍କ କୃଷ୍ଟି (ସମୁଦାୟ) ମଧ୍ୟରେ, ଦାଶୁଷ (ଦାତା) ପାଇଁ ଗୟ (ଜୀବଶକ୍ତି)କୁ ରକ୍ଷା କରିଆସିଛି—ସେଇ ଅଗ୍ନି ଅର୍ପଣଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯାହା ଲାଭ କରିଛୁ, ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 3
उत ब्रुवन्तु जन्तव उदग्निर्वृत्रहाजनि । धनंजयो रणेरणे ॥
ଏବଂ ଜନ୍ତୁମାନେ ଘୋଷଣା କରୁନ୍ତୁ: ‘ବୃତ୍ରହନ୍ତା ଅଗ୍ନି ଉଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି’—ପ୍ରତ୍ୟେକ ରଣରେ ଧନଞ୍ଜୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଘର୍ଷରେ ବିଜୟୀ।
Mantra 4
यस्य दूतो असि क्षये वेषि हव्यानि वीतये । दस्मत्कृणोष्यध्वरम् ॥
ଯାହାଙ୍କ ଗୃହରେ ତୁମେ ଦୂତ, ସେଠାରେ ତୁମେ ହବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବୀତୟେ (ଆସ୍ୱାଦନ ପାଇଁ) ବହନ କର; ଦସ୍ମ (ଅଦ୍ଭୁତ) ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ) ଗଢ଼।
Mantra 5
तमित्सुहव्यमङ्गिरः सुदेवं सहसो यहो । जना आहुः सुबर्हिषम् ॥
ହେ ଅଙ୍ଗିରସ, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଲୋକେ ‘ସୁହବ୍ୟ’ (ସୁଭାବେ ଆହ୍ୱାନନୀୟ), ‘ସୁଦେବ’ (ଉତ୍ତମ ତେଜସ୍ବୀ ଦେବ), ‘ସହସୋ ଯହଃ’ (ବଳର ପ୍ରେରଣା), ଏବଂ ‘ସୁବର୍ହିଷ’ (ଭଲ ବର୍ହିଷ ଥିବା) ବୋଲି କହନ୍ତି।
Mantra 6
आ च वहासि ताँ इह देवाँ उप प्रशस्तये । हव्या सुश्चन्द्र वीतये ॥
ହେ ସୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର! ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ—ଦେବମାନଙ୍କୁ—ଏଠାକୁ, ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ନିକଟକୁ ଆଣୁଛ; ହବ୍ୟମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦମୟ ସ୍ୱୀକାର (ବୀତୟେ) ପାଇଁ।
Mantra 7
न योरुपब्दिरश्व्यः शृण्वे रथस्य कच्चन । यदग्ने यासि दूत्यम् ॥
ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କର କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ, ରଥର କିଛି କଚକଚାହଟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯେତେବେଳେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦୂତ୍ୟକର୍ମକୁ ଯାଉଛ।
Mantra 8
त्वोतो वाज्यह्रयोऽभि पूर्वस्मादपरः । प्र दाश्वाँ अग्ने अस्थात् ॥
ତୁମ ସହାୟତାରେ, ହେ ବାଜ୍ୟହ୍ରୟ (ଅଶ୍ରାନ୍ତ, ସମୃଦ୍ଧି-ବଳ ବହନକାରୀ), ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ପରେ ଅନ୍ୟଜଣେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା; ହେ ଅଗ୍ନି, ଦାଶ୍ୱାନ (ଦାନଶୀଳ) ସମ୍ମୁଖରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା।
Mantra 9
उत द्युमत्सुवीर्यं बृहदग्ने विवाससि । देवेभ्यो देव दाशुषे ॥
ଏବଂ, ହେ ଅଗ୍ନି—ବିଶାଳ—ତୁମେ ଦ୍ୟୁମତ୍ ସୁବୀର୍ୟ (ବୀର-ଶକ୍ତି)ର ମହାନ ବଳକୁ ପ୍ରକାଶ କର; ହେ ଦେବ, ଦାନଶୀଳ ଯଜମାନ ପାଇଁ—ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ତାହାକୁ ଖୋଲିଦେଉ।
Frequently Asked Questions
It invites Agni into the sacrifice and praises him as the priest-fire who listens to the hymn, receives offerings, and brings strength and success to the worshipper.
Agni is both cosmic and immediate: he is present in the ritual fire before the singers, and also the divine power that can respond beyond the visible rite.
“Suhavya” means ‘easy to invoke’—Agni responds readily to proper calling. “Subarhiṣ” means ‘well-seated on the barhis,’ indicating Agni is correctly installed in ritual order and therefore effective.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.