Sukta 61

Mantra 1

अस्मा इदु प्र तवसे तुराय प्रयो न हर्मि स्तोमं माहिनाय । ऋचीषमायाध्रिगव ओहमिन्द्राय ब्रह्माणि राततमा ॥

ତାଙ୍କୁ ହିଁ—ଶୀଘ୍ର-ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୁର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ତାଙ୍କର ମହିମା ପାଇଁ ପୋଷକ ବଳ ପରି ସ୍ତୋମକୁ ମୁଁ ଆଗକୁ ଆଣୁଛି। ସମୃଦ୍ଧ ବାଣୀର ସ୍ୱାମୀ, ଅଚଳ ବୃଷଭ-ବଳଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ସର୍ବାଧିକ ଦାନକ୍ଷମ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣି (ମନ୍ତ୍ର)କୁ ଆତ୍ମାର ସତ୍ୟ ଦାନରୂପେ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Mantra 2

अस्मा इदु प्रय इव प्र यंसि भराम्याङ्गूषं बाधे सुवृक्ति । इन्द्राय हृदा मनसा मनीषा प्रत्नाय पत्ये धियो मर्जयन्त ॥

ତାଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଁ ପୋଷଣ ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ, ପ୍ରେରିତ ଆଙ୍ଗୂଷ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ଭାଙ୍ଗିଦେବା ସୁବୃକ୍ତି (ସୁଘଡ଼ ବାଣୀ)କୁ ଆଣି ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ପ୍ରାଚୀନ ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ହୃଦୟ-ମନ ଓ ମନୀଷା (ବିବେକବୁଦ୍ଧି)ଦ୍ୱାରା ଧିୟଃ (ଚିନ୍ତା)କୁ ମୁଁ ମାର୍ଜିତ—ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପରିଷ୍କୃତ—କରୁଛି; ଯେପରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅର୍ପଣ ବିଜୟଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

Mantra 3

अस्मा इदु त्यमुपमं स्वर्षां भराम्याङ्गूषमास्येन । मंहिष्ठमच्छोक्तिभिर्मतीनां सुवृक्तिभिः सूरिं वावृधध्यै ॥

ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ମୁଖଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତି-ଗୀତ ଅର୍ପଣ କରେ—ଦୀପ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜିତାଇବା ଶକ୍ତି, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଅତୁଳ। ଚିନ୍ତାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉକ୍ତି ଓ ସୁଘଡ଼ ବାକ୍ୟଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସୂରି—ବୀର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଯେପରି ଆମ ଭିତରର ନେତା ବଳରେ ବଢ଼ୁ।

Mantra 4

अस्मा इदु स्तोमं सं हिनोमि रथं न तष्टेव तत्सिनाय । गिरश्च गिर्वाहसे सुवृक्तीन्द्राय विश्वमिन्वं मेधिराय ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ତୋମକୁ ସଂଯୋଜି ଏକତ୍ର କରି ଆଗେଇ ନେଉଛି—ଯେପରି କାରିଗର ଆଗାମୀ ପଥ ପାଇଁ ରଥ ଗଢ଼େ। ଗିର୍ବାହସ—ବାଣୀବାହକ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ସର୍ବପ୍ରେରକ ଓ ମେଧାବୀଙ୍କୁ, ମୁଁ ଶବ୍ଦ ଓ ସୁବୃକ୍ତି ଅର୍ପଣ କରେ; ଭିତରର ଶକ୍ତି ଠିକ୍ ଭାବେ ଓ ବିଜୟସହ ଗତି କରୁ।

Mantra 5

अस्मा इदु सप्तिमिव श्रवस्येन्द्रायार्कं जुह्वा समञ्जे । वीरं दानौकसं वन्दध्यै पुरां गूर्तश्रवसं दर्माणम् ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ—ମୁଁ ଜିହ୍ୱାଦ୍ୱାରା ଆର୍କକୁ ଅଭିଷେକ କରେ, ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ସପ୍ତିକୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଏ। ଦାନର ଗୃହରେ ବସୁଥିବା ବୀରଙ୍କୁ, ପୁରମାନଙ୍କ ଧାରକଙ୍କୁ, ଦୃଢ଼-ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କୀର୍ତ୍ତିବାନଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ—ଯେପରି ଆମ ଭିତରର ପୁରମାନେ ରକ୍ଷାଶକ୍ତି ଅଚଳ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହୁ।

Mantra 6

अस्मा इदु त्वष्टा तक्षद्वज्रं स्वपस्तमं स्वर्यं रणाय । वृत्रस्य चिद्विदद्येन मर्म तुजन्नीशानस्तुजता कियेधाः ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ତ୍ୱଷ୍ଟା ବଜ୍ର ଗଢ଼ିଲେ—କର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ରଣ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେହିଦ୍ୱାରା ସେ ବୃତ୍ରର ମର୍ମସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିଲେ; ଏବଂ ଈଶାନ, ଅଧିପତି ହୋଇ ଆଗେଇ, ପ୍ରହାରକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ ଓ ଅବରୋଧକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।

Mantra 7

अस्येदु मातुः सवनेषु सद्यो महः पितुं पपिवाञ्चार्वन्ना । मुषायद्विष्णुः पचतं सहीयान्विध्यद्वराहं तिरो अद्रिमस्ता ॥

ସେ ମାତୃର ସବନ-ପୀଡନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ, ଜନ୍ମମାତ୍ରେ ସତ୍ୱର, ମହା ଆନନ୍ଦରସ—ମନୋହର ଆହାର—ପାନ କଲେ। ବଳବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପଚ୍ୟମାନ (ରସ/ଅନ୍ନ)କୁ ଚୋରାଇଲେ; ସେ ବରାହକୁ ବିଧିଲେ ଓ ତାକୁ ଅଦ୍ରି (ଶିଳା)ର ପାରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

Mantra 8

अस्मा इदु ग्नाश्चिद्देवपत्नीरिन्द्रायार्कमहिहत्य ऊवुः । परि द्यावापृथिवी जभ्र उर्वी नास्य ते महिमानं परि ष्टः ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବପତ୍ନୀ—ଦିବ୍ୟ ମାତୃମାନେ—ଅହିହତ୍ୟାରେ, ସର୍ପ-ଅବରୋଧର ସଂହାରରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଜ୍ୱଲନ୍ତ ସ୍ତୁତିଗୀତ ଉଚ୍ଚାରିଲେ। ବିଶାଳ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଆବୃତ କଲା; ତଥାପି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମହିମାକୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆବୃତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ—ତୁମ ବିସ୍ତାର ଲୋକମାନଙ୍କ ମାପକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Mantra 9

अस्येदेव प्र रिरिचे महित्वं दिवस्पृथिव्याः पर्यन्तरिक्षात् । स्वराळिन्द्रो दम आ विश्वगूर्तः स्वरिरमत्रो ववक्षे रणाय ॥

ନିଶ୍ଚୟ, ତାହାର ଏହି ମହିମା ଉଛ୍ଛ୍ୱସିତ ହୋଇ ବହେ—ଦ୍ୟାଵା-ପୃଥିବୀକୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରି ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ। ସ୍ୱରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଧାମରେ ସ୍ଥିତ, ବିଶ୍ୱଗୂର୍ତ (ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ତୁତି/ପ୍ରେରଣାରେ ପୋଷିତ), ଶୁଭ-ଯୋଦ୍ଧା, ଅମତ୍ର (ଅକ୍ଷୟ ବଳବାନ), ରଣ ପାଇଁ—ବିଜୟ ଦିଗକୁ—ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ।

Mantra 10

अस्येदेव शवसा शुषन्तं वि वृश्चद्वज्रेण वृत्रमिन्द्रः । गा न व्राणा अवनीरमुञ्चदभि श्रवो दावने सचेताः ॥

ଏହି ଏକେ ବଳରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଵଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଶୋଷିଯାଉଥିବା ବୃତ୍ର (ଅବରୋଧକ)କୁ ଚ୍ଛେଦ କଲେ। ଏବଂ ସେ ଅବନୀଗୁଡ଼ିକୁ—ଉର୍ବର ଧରାକୁ—ମୁକ୍ତ କଲେ; ଯେପରି ଆଘାତକାରୀ ବନ୍ଧନରୁ ଛୁଟିଥିବା ଗାଵ (କିରଣ)ମାନେ। ପ୍ରେରିତ ଶ୍ରବଣ ଓ ଆତ୍ମକୀର୍ତିର ଦାନ ପାଇଁ—ଜାଗ୍ରତ ଓ ସମ୍ମତ ଚେତନାରେ।

Mantra 11

अस्येदु त्वेषसा रन्त सिन्धवः परि यद्वज्रेण सीमयच्छत् । ईशानकृद्दाशुषे दशस्यन्तुर्वीतये गाधं तुर्वणिः कः ॥

ତାହାର ତ୍ୱେଷସା (ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ) ଶକ୍ତିରେ ନଦୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବହନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେ ଵଜ୍ରଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ପଥ ଓ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଈଶାନକୃତ—ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ—ଦାଶୁଷେ (ଦାନକର୍ତ୍ତାକୁ) ଦଶସ୍ୟ (ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ତୁତି/ପୂଜା) ଦିଅନ୍ତି; ଏବଂ ତୁର୍ବୀତୟେ (ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ରସରକୁ) ଗାଧଂ—ଘାଟ, ସୁରକ୍ଷିତ ପାରାପାର—କରାନ୍ତି। ସେ କିଏ, ପ୍ରେରକ ଇନ୍ଦ୍ର ଛଡ଼ା?

Mantra 12

अस्मा इदु प्र भरा तूतुजानो वृत्राय वज्रमीशानः कियेधाः । गोर्न पर्व वि रदा तिरश्चेष्यन्नर्णांस्यपां चरध्यै ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ—ଆଗକୁ ଧାଇଯାଉଥିବା, ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—ବୃତ୍ର ବିରୋଧରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବଜ୍ରକୁ ପ୍ରକାଶ କରି ପ୍ରହାର କର। ବଳଦର ସନ୍ଧିମାନଙ୍କ ପରି ଗଠିଗୁଡ଼ିକୁ ଫାଡ଼ିଦେ; ତିର୍ଯ୍ୟକ ଚଳି ଭେଦି ଆଗେ ବଢ଼, ଯେପରି ଜଳମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ପ୍ରବାହଧାରା ମୁକ୍ତ ପଥ ପାଉ।

Mantra 13

अस्येदु प्र ब्रूहि पूर्व्याणि तुरस्य कर्माणि नव्य उक्थैः । युधे यदिष्णान आयुधान्यृघायमाणो निरिणाति शत्रून् ॥

ସଦା ନବନବ ଉକ୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତିର ପୂର୍ବତନ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ କହ: ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଧାର ଦେଇ, ଆକ୍ରମଣରେ ଚାପ ଦେଇ ଆଗେ ବଢ଼ି, ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟରୁ ହଂକାଇ ବାହାର କରି ତଳକୁ ପତିତ କରେ।

Mantra 14

अस्येदु भिया गिरयश्च दृळ्हा द्यावा च भूमा जनुषस्तुजेते । उपो वेनस्य जोगुवान ओणिं सद्यो भुवद्वीर्याय नोधाः ॥

ତାଙ୍କର ଭୟରେ ଜନ୍ମରୁ ହିଁ ଦୃଢ଼ ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି। ତାପରେ ୱେନ (ଇଚ୍ଛା-ଆତ୍ମା)ର ଅନ୍ୱେଷଣରେ, ଆବରଣର ସନ୍ନିକଟେ ଚାପ ଦେଇ, ସେ ତୁରନ୍ତ ହିଁ ବୀର୍ୟ ପାଇଁ ବଳ ହୋଇଯାଏ—ନୋଧାସ ଋଷି ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

Mantra 15

अस्मा इदु त्यदनु दाय्येषामेको यद्वव्ने भूरेरीशानः । प्रैतशं सूर्ये पस्पृधानं सौवश्व्ये सुष्विमावदिन्द्रः ॥

ହଁ, ତାହାକୁ ନିଶ୍ଚୟ—ଯେ ଅନୁସରେ—ଏହି ଦାନ ମିଳିଲା; ଯେତେବେଳେ ସେ ଏକାକୀ, ଅଧିପତି ହୋଇ, ଅପାର ସମୃଦ୍ଧି ଜିତିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଶ୍ୱ ଏତଶ ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସୁପିଷ୍ଟ ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହାୟତା କଲେ—ଯେପରି ଯଥାର୍ଥ ବେଗ-ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ବିଜୟୀ ହୁଏ।

Mantra 16

एवा ते हारियोजना सुवृक्तीन्द्र ब्रह्माणि गोतमासो अक्रन् । ऐषु विश्वपेशसं धियं धाः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥

ହେ ହରିତ-ଯୋଜକ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋତମମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ସୁବୃକ୍ତି—ସୁନିର୍ମିତ ବ୍ରହ୍ମ-ବଚନ—ରଚିଛନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱପେଶସ ଧୀ (ପ୍ରଜ୍ଞା)କୁ ସ୍ଥାପନ କର; ଏବଂ ପ୍ରାତଃକାଳେ ଧିୟାବସୁ—ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧିର ଧନ—ଶୀଘ୍ର ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ।