
Sukta 1.35
Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.35)
Savitṛ (primary); with invocations to Agni, Mitra–Varuṇa, and Rātrī as supporting powers
Jagatī (predominant for RV 1.35; verse-length consistent with Jagatī cadence)
RV 1.35 ହେଉଛି ସବିତୃଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିଥିବା ଏକ ସୂକ୍ତ; ଏହା ଆରମ୍ଭରେ ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର–ବରୁଣ ଓ ରାତ୍ରୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷାକାରୀ ସହାୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ପରେ ସବିତୃଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରକ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରେ ଯିଏ ସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ, ସୁନିର୍ମିତ ପଥରେ ନେଇଯାନ୍ତି। ସୂକ୍ତଟି ସବିତୃଙ୍କ ବିଶ୍ୱ-ବ୍ୟବସ୍ଥାପନକୁ ଧ୍ୟାନ କରେ—ତାଙ୍କର ଲୋକଲୋକାନ୍ତରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆସନ/ସ୍ଥାନ, ଯାହା ଯମଙ୍କ ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରେ—ଏବଂ ରକ୍ଷା, ଠିକ୍ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଓ ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ “ଉଚ୍ଚାରିତ” ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ଯାହା ଅନ୍ଧକାରରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦର୍ଶନକୁ ନେଇଯାଏ।
Mantra 1
ह्वयाम्यग्निं प्रथमं स्वस्तये ह्वयामि मित्रावरुणाविहावसे । ह्वयामि रात्रीं जगतो निवेशनीं ह्वयामि देवं सवितारमूतये ॥
ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ—ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛା-ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ—ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ରକ୍ଷାଦାୟକ ସହାୟତା ପାଇଁ ମୁଁ ଏଠାରେ ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଜଗତର ନିବେଶିନୀ—ସ୍ଥାପିକା—ରାତ୍ରିଙ୍କୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ଏବଂ ପୋଷକ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦେବ ସବିତୃଙ୍କୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।
Mantra 2
आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च । हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥
କୃଷ୍ଣ ରଜସ (ଅନ୍ଧକାରମୟ ଧୂଳି/ଧୁମ୍ର) ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଥିବା ସବିତୃ ଅମୃତ (ଅମର) ଓ ମର୍ତ୍ୟ—ଉଭୟଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରି ଆସନ୍ତି। ହିରଣ୍ୟ ରଥରେ ଦେବ ଭୁବନମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି।
Mantra 3
याति देवः प्रवता यात्युद्वता याति शुभ्राभ्यां यजतो हरिभ्याम् । आ देवो याति सविता परावतोऽप विश्वा दुरिता बाधमानः ॥
ଦେବ ଅବରୋହ ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି, ଉଦ୍ବରୋହ ପଥରେ ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତି; ଯଜ୍ଞାର୍ହ ସେ ଶୁଭ୍ର, ହରିତବର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଗତି କରନ୍ତି। ପରାବତରୁ ସବିତୃ ଦେବ ଆସି, ସମସ୍ତ ଦୁରିତ (ବକ୍ରତା, ଦୁଃଖ, ଦୋଷ)କୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତି।
Mantra 4
अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम् । आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः ॥
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆବୃତ, ବିଶ୍ୱରୂପ, ମହାନ ଓ ଯଜ୍ଞାର୍ହ—ହିରଣ୍ୟଶମ୍ୟ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୋକ/ବାନ୍ଧନ) ଯୁକ୍ତ—ଚିତ୍ରଭାନୁ ସବିତୃ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରନ୍ତି; କୃଷ୍ଣ ରଜାଂସି (ଅନ୍ଧକାରମୟ ଅବକାଶ) ମଧ୍ୟରେ ତବିଷୀ (ବଳ) ଧାରଣ କରି।
Mantra 5
वि जनाञ्छ्यावाः शितिपादो अख्यन्रथं हिरण्यप्रउगं वहन्तः । शश्वद्विशः सवितुर्दैव्यस्योपस्थे विश्वा भुवनानि तस्थुः ॥
ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ୱେତପାଦ ଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଖ ରଥକୁ ବହନ କରି। ଦିବ୍ୟ ସବିତୃଙ୍କ ଉପସ୍ଥେ (ଆଶ୍ରୟେ) ସର୍ବ ବିଶଃ ସଦା ନିଶ୍ଚଳ ରହେ; ସମସ୍ତ ଭୁବନ ସେଠାରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରେ।
Mantra 6
तिस्रो द्यावः सवितुर्द्वा उपस्थाँ एका यमस्य भुवने विराषाट् । आणिं न रथ्यममृताधि तस्थुरिह ब्रवीतु य उ तच्चिकेतत् ॥
ସବିତୃଙ୍କର ତିନି ଦ୍ୟାବଃ (ଆକାଶ) ଅଛି; ଦୁଇଟି ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥାନ (ଆଧାର-ଆସନ), ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଯମଙ୍କ ଭୁବନରେ ବିଶାଳ ତେଜରେ ବିରାଜେ। ରଥର ନାଭି ପରି, ଅମୃତ (ଅମର) ଦେବମାନେ ତାହାର ଉପରେ ଆଧାର କରି ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ଯେ ଏହି ରହସ୍ୟକୁ ସତ୍ୟରେ ଜାଣେ, ସେ ଏଠାରେ କହୁ।
Mantra 7
वि सुपर्णो अन्तरिक्षाण्यख्यद्गभीरवेपा असुरः सुनीथः । क्वेदानीं सूर्यः कश्चिकेत कतमां द्यां रश्मिरस्या ततान ॥
ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ) ଅନ୍ତରିକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ବିଭାଜି ଦେଖିଲା; ଗଭୀର କମ୍ପନଶୀଳ, ଅସୁର—ସୁନୀଥ (ସୁ-ନୀତି)ର ଅଧିପତି। ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଠି? କିଏ ତାହାକୁ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିଲା? ତାହାର ରଶ୍ମି କେଉଁ ଦ୍ୟାମ୍କୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି?
Mantra 8
अष्टौ व्यख्यत्ककुभः पृथिव्यास्त्री धन्व योजना सप्त सिन्धून् । हिरण्याक्षः सविता देव आगाद्दधद्रत्ना दाशुषे वार्याणि ॥
ସେ ପୃଥିବୀର ଆଠ ଦିଗ, ତିନି ବିସ୍ତାର, ପଥମାନଙ୍କର ମାପ—ଯୋଜନା—ଏବଂ ସାତ ସିନ୍ଧୁକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ନେତ୍ର ଦେବ ସବିତୃ ଆସିଛନ୍ତି—ଦାଶୁଷେ (ଦାନୀ) ପାଇଁ ରତ୍ନ ଧାରି, ବାର୍ୟ (ଇଚ୍ଛିତ) ଦାନ ନେଇ।
Mantra 9
हिरण्यपाणिः सविता विचर्षणिरुभे द्यावापृथिवी अन्तरीयते । अपामीवां बाधते वेति सूर्यमभि कृष्णेन रजसा द्यामृणोति ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ହସ୍ତ ସବିତୃ, ବିଶାଳ-ଦର୍ଶୀ, ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ—ଉଭୟ—ର ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରନ୍ତି। ସେ ଅପାମୀବ (ରୋଗ-ଦୁଃଖ)କୁ ଦୂର କରନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; କୃଷ୍ଣ ରଜସରେ ଆକାଶକୁ ଢାକନ୍ତି।
Mantra 10
हिरण्यहस्तो असुरः सुनीथः सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । अपसेधन्रक्षसो यातुधानानस्थाद्देवः प्रतिदोषं गृणानः ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ହସ୍ତ, ଅସୁର (ସର୍ବାଧିପ), ସୁନୀଥ (ସୁ-ମାର୍ଗଦର୍ଶକ), ସୁମୃଳୀକ (କୃପାଳୁ), ସ୍ୱବାନ୍ (ସ୍ୱାଧୀନ)—ସବିତୃ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ। ରକ୍ଷସ ଓ ଯାତୁଧାନମାନଙ୍କୁ ପଛେ ହଟାଇ, ଦେବ ପ୍ରତିଦୋଷଂ (ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ) ସ୍ତୁତି ପାଇ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହନ୍ତି।
Mantra 11
ये ते पन्थाः सवितः पूर्व्यासोऽरेणवः सुकृता अन्तरिक्षे । तेभिर्नो अद्य पथिभिः सुगेभी रक्षा च नो अधि च ब्रूहि देव ॥
ହେ ସବିତୃ, ତୋର ସେ ପ୍ରାଚୀନ ପଥଗୁଡ଼ିକ—ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଧୂଳିରହିତ ଓ ସୁସଂସ୍କୃତ—ସେହି ସୁଗମ ପଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଏବଂ ହେ ଦେବ, ଆମ ଉପରେ ଓ ଆମ ଅନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଦିଶାର ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ବଚନ ଉଚ୍ଚାର କର।
The main deity is Savitṛ (Savitā), the divine impeller who sets beings on their right course and protects them along safe paths.
They function as supporting powers: Agni establishes auspiciousness and the ritual fire, Mitra–Varuṇa guard truth and order, and Rātrī protects the passage through darkness—together preparing for Savitṛ’s guiding impulse.
Ask for protection and clarity at life’s transitions, and for guidance to stay on “good-going” paths—both outwardly (choices and journeys) and inwardly (discernment and right intention).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.