
Sukta 1.180
Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180)
Aśvins (Nasatyas)
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; requires metrical verification)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକ ଓ ଉଦ୍ଧାରକ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ରଥ, ଯାହା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରେ ଏବଂ ଉଷା (ପ୍ରଭାତ) ସହ ଚାଲେ, ତାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗାଇବାକୁ, ସ୍ୱଧା ନାମକ ନିଜସ୍ୱ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚୁରତା ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ, ଏବଂ ବିଜୟ, ପୋଷଣ ଓ କୁଶଳତାକୁ ନେଇଯାଉଥିବା ନୂତନ, ଅବାଧ ‘ସୁପଥ’ (ସୁବିତା) ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantra 1
युवो रजांसि सुयमासो अश्वा रथो यद्वां पर्यर्णांसि दीयत् । हिरण्यया वां पवयः प्रुषायन्मध्वः पिबन्ता उषसः सचेथे ॥
ଯେତେବେଳେ ତୁମ ରଥ ବହୁଥିବା ଧାରାମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ଗତି କରେ, ସୁୟମିତ ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନେ ଲୋକମଣ୍ଡଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ତୁମ ଚକ୍ରର ପବୟମାନେ ହିରଣ୍ୟମୟ, ତେଜ ଛିଟାନ୍ତି; ମଧୁ ପାନ କରୁଥିବା ତୁମେ ଉଭୟ ଉଷା ସହ ସଙ୍ଗତ ରଖ।
Mantra 2
युवमत्यस्याव नक्षथो यद्विपत्मनो नर्यस्य प्रयज्योः । स्वसा यद्वां विश्वगूर्ती भराति वाजायेट्टे मधुपाविषे च ॥
ଯେତେବେଳେ ବିପତ୍ମନ, ନର୍ୟ ଅତ୍ୟ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଯାଉଥିଲେ, ତୁମେ ଉଭୟ ଅତ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କଲ। ତୁମ ସ୍ୱସା ବିଶ୍ୱଗୂର୍ତ୍ତୀ ଅର୍ପଣ ଆଣିଲେ, ବଳର ପ୍ରଚୁରତା ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ—ହେ ମଧୁପାବିଷ (ମଧୁ ପାନକାରୀମାନେ)—ସେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।
Mantra 3
युवं पय उस्रियायामधत्तं पक्वमामायामव पूर्व्यं गोः । अन्तर्यद्वनिनो वामृतप्सू ह्वारो न शुचिर्यजते हविष्मान् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଉସ୍ରିୟା—ପ୍ରକାଶମୟ ଅନ୍ୱେଷକାରେ ପୋଷକ ରସ (ପୟଃ) ସ୍ଥାପନ କଲ; ଏବଂ ଗୋଃ—ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରକାଶକୁ କାଚା, ଅପକ୍ୱ ଅବସ୍ଥାରୁ ପକ୍ୱତାକୁ ଅବତରଣ କରାଇଲ। ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆକାଂକ୍ଷା-ଶକ୍ତିମାନେ ଋତର ପ୍ରବାହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧାରିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଶୁଚି—ଦୀପ୍ତ ପ୍ରଜ୍ୱଲକ ପରି—ଅନ୍ତରରୁ ହବିଷ୍ ଅର୍ପଣ କରେ।
Mantra 4
युवं ह घर्मं मधुमन्तमत्रयेऽपो न क्षोदोऽवृणीतमेषे । तद्वां नरावश्विना पश्वइष्टी रथ्येव चक्रा प्रति यन्ति मध्वः ॥
ହେ ନରାଶ୍ୱିନୌ, ତୁମେ ଅତ୍ରି ପାଇଁ ମଧୁମନ୍ତ ଘର୍ମକୁ ବାଛିଲ—ଯେପରି ଜଳମାନେ ନିଜ ପ୍ରବାହର ବେଗକୁ ବାଛନ୍ତି। ତେଣୁ ବୃଦ୍ଧି ଆକାଂକ୍ଷୀ ପଶୁ-ଇଷ୍ଟି (ଅର୍ପଣମାନେ) ମଧୁରତା ସହିତ ପୁଣି ତୁମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସନ୍ତି, ରଥପଥରେ ଫେରୁଥିବା ଚକ୍ରମାନଙ୍କ ପରି।
Mantra 5
आ वां दानाय ववृतीय दस्रा गोरोहेण तौग्र्यो न जिव्रिः । अपः क्षोणी सचते माहिना वां जूर्णो वामक्षुरंहसो यजत्रा ॥
ହେ ଦସ୍ରା, ଦାନ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଏ—ପ୍ରକାଶର ଉନ୍ନୟନରେ ଆକର୍ଷିତ, ତୌଗ୍ର୍ୟ ପରି ଦ୍ରୁତ। ଜଳମାନେ ଓ ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ ତୁମ ମହିମା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ-ସଙ୍କଟ ବିରୋଧରେ ଚାପଦେଇଥିବା ଶକ୍ତି ଧାରାଳ ହୁଏ, ହେ ଯଜତ୍ରା (ଯଜ୍ଞାର୍ହ)।
Mantra 6
नि यद्युवेथे नियुतः सुदानू उप स्वधाभिः सृजथः पुरंधिम् । प्रेषद्वेषद्वातो न सूरिरा महे ददे सुव्रतो न वाजम् ॥
ହେ ସୁଦାନୂ (ଶୁଭ ଦାନଦାତା) ଅଶ୍ୱିନୌ! ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ନିୟୁତ୍ (ରଥର ଯୋଗ/ଦଳ) ଯୋଗାଉଛ, ସେତେବେଳେ ସ୍ୱଧାଭିଃ—ନିଜ ସ୍ୱଭାବଜ ଅନ୍ତର୍ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା—ପୁରନ୍ଧି (ସମୃଦ୍ଧି/ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା)କୁ ମୁକ୍ତ କର। ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ପବନ ପରି (ପ୍ରେଷଦ୍ୱେଷଦ୍ୱାତଃ), ପ୍ରକାଶିତ ଦାତା (ସୂରି) ମହା ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦାନ କରେ; ଏବଂ ସୁବ୍ରତ (ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମର ସଠିକ ନିୟମ) ଦ୍ୱାରା ବାଜ (ବଳ, ବିଜୟ, ପୋଷକ ଶକ୍ତି)ର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା ସ୍ଥାପନ କରେ।
Mantra 7
वयं चिद्धि वां जरितारः सत्या विपन्यामहे वि पणिर्हितावान् । अधा चिद्धि ष्माश्विनावनिन्द्या पाथो हि ष्मा वृषणावन्तिदेवम् ॥
ଆମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମର ସତ୍ୟ ଜରିତାର (ନିଷ୍ଠାବାନ ସ୍ତୁତିକାର) ଅଟୁ; ବିପନ୍ୟା—ପ୍ରେରିତ ବାଣୀରେ—ତୁମକୁ ଗାଇବାକୁ ଆମେ ଚାହୁଁ, ଯଦିଓ ଲାଭବ୍ୟାପାରୀ ପଣି ଧନକୁ ଲୁଚାଏ। ତଥାପି, ହେ ଅନିନ୍ଦ୍ୟ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମେ ହିଁ ପାଥଃ (ମାର୍ଗ); କାରଣ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ, ହେ ବୃଷଣା (ଶକ୍ତିଶାଳୀ), ଦେବ-ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଅ।
Mantra 8
युवां चिद्धि ष्माश्विनावनु द्यून्विरुद्रस्य प्रस्रवणस्य सातौ । अगस्त्यो नरां नृषु प्रशस्तः काराधुनीव चितयत्सहस्रैः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ! ଦିନେ ଦିନେ ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ—ରୁଦ୍ରର ପ୍ରସ୍ରବଣ (ପ୍ରବଳ ଭାବେ ବହୁଥିବା ଉତ୍ସ/ଧାରା)ର ସାତୌ (ବିଜୟସାଧନାରେ) । ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପରି, ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୃଷୁ ପ୍ରଶସ୍ତ (ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ) ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ଶ୍ରବଣ ଓ ବିବେକକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ; ଏବଂ କାରାଧୁନୀବ—ଧ୍ୱନିତ ନାଡୀ/ବାହିନୀ ପରି—ହଜାର ଧାରାରେ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠେ।
Mantra 9
प्र यद्वहेथे महिना रथस्य प्र स्यन्द्रा याथो मनुषो न होता । धत्तं सूरिभ्य उत वा स्वश्व्यं नासत्या रयिषाचः स्याम ॥
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ରଥର ମହିମାରେ ଆଗକୁ ଚାଲାଅ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ହୋତା ପରି ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଯାତ୍ରା କର, ସେତେବେଳେ ପ୍ରକାଶିତ ନେତାମାନଙ୍କୁ (ସୂରିଭ୍ୟଃ)—ଏବଂ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ—ଯଥାଯଥ ଅଶ୍ୱଶକ୍ତିରୂପ ଊର୍ଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର। ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ଆମେ ରୟିଷାଚଃ—ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଧରି ରହୁଥିବା—ହେଉ।
Mantra 10
तं वां रथं वयमद्या हुवेम स्तोमैरश्विना सुविताय नव्यम् । अरिष्टनेमिं परि द्यामियानं विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କ ସେଇ ରଥକୁ ଆମେ ଆଜି ସ୍ତୋତ୍ରଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ କରୁ—ନୂତନ ଏବଂ ବିସ୍ତାରଶୀଳ ସୁପଥ (ସୁବିତାୟ) ପାଇଁ। ଅଖଣ୍ଡ ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ, ଦ୍ୟାମଣ୍ଡଳକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା, ଆମେ ତୁମ ପ୍ରେରଣା, ବିଜୟୀ ପଥ-ଉଦ୍ଘାଟନ, ଏବଂ ତୁମ କୃପାର ଶୀଘ୍ର-ଦାନ ପ୍ରବାହକୁ ଜାଣି/ଲାଭ କରିବାକୁ ପାରୁ।
The Aśvins (Nāsatyas) are twin Vedic deities known for swift help, healing, rescue, and bringing renewal at dawn with their radiant chariot.
It asks for suvitā—safe and fortunate passage—along with abundance, strength, nourishment, and timely divine assistance.
The Aśvins are closely linked with Uṣas (Dawn). Dawn symbolizes renewal and right movement forward, so this hymn fits early-morning recitation and offerings.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.