Sukta 16
Sukta 1.16
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.16)
Indra
Gāyatrī
ମେଧାତିଥି କାଣ୍ୱଙ୍କ ଏହି ଗାୟତ୍ରୀ ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ସେ ତାଙ୍କ ହରିତ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ସୋମ ପିଷଣ-ଯଜ୍ଞକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସି ପାନ କରନ୍ତୁ। କବି ଷ୍ଟୋମ (ସ୍ତୁତି)କୁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରି, ସୋମରେ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ବୃଷଭ ପରି ଉଲ୍ଲସିତ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି; ଶେଷରେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୋ, ଅଶ୍ୱ ଓ ବିଜୟୀ ବଳ ଦ୍ୱାରା ଉପାସକମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये । इन्द्र त्वा सूरचक्षसः ॥
ହରିତ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱମାନେ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣୁନ୍ତୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃଷଣ, ସୋମପାନ ପାଇଁ; ଦୀପ୍ତଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ସମୀପକୁ ଆକର୍ଷି ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି।
Mantra 2
इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोप वक्षतः । इन्द्रं सुखतमे रथे ॥
ଏହି ଧାନା—ଘୃତରେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଝରୁଥିବା—ହେ ଦୁଇ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଶକ୍ତିମାନେ, ଏଠାକୁ ଆଣ; ପରମ ସୁଖତମ ରଥରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।
Mantra 3
इन्द्रं प्रातर्हवामह इन्द्रं प्रयत्यध्वरे । इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥
ପ୍ରାତଃକାଳେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବାମହେ; ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞର ଯାତ୍ରା ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବାମହେ; ସୋମପାନ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବାମହେ।
Mantra 4
उप नः सुतमा गहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः । सुते हि त्वा हवामहे ॥
ଆମ ପାଖକୁ, ସୁତ (ପିଷିତ) ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କେଶିଭିଃ ହରିଭିଃ—ଦୀପ୍ତ କେଶଯୁକ୍ତ ହରି-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ। କାରଣ ସୁତ ସୋମ ପାଇଁ ହିଁ ଆମେ ତୁମକୁ ହବାମହେ।
Mantra 5
सेमं नः स्तोममा गह्युपेदं सवनं सुतम् । गौरो न तृषितः पिब ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଏହି ସ୍ତୋମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆସ; ଯଜ୍ଞସତ୍ରର ଏହି ସୁତ ସୋମ ପାଖକୁ ନିକଟ ହେ। ତୃଷିତ ଦୀପ୍ତିମାନ ବୃଷଭ ପରି ଏହାକୁ ପି—ଆନନ୍ଦକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବଳରେ ବିଶାଳ ହେ।
Mantra 6
इमे सोमास इन्दवः सुतासो अधि बर्हिषि । ताँ इन्द्र सहसे पिब ॥
ଏହି ସୋମବିନ୍ଦୁମାନେ—ସୁତ ହୋଇ—ବର୍ହିଷି (ପବିତ୍ର ଆସନ) ଉପରେ ସ୍ଥାପିତ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୋର ସହସ (ବଳ) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପି—ଆମ ଭିତରେ ତୋର ଶକ୍ତି କର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରଭାବୀ ହେଉ।
Mantra 7
अयं ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शंतमः । अथा सोमं सुतं पिब ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହା ତୋ ପାଇଁ ଅଗ୍ରିୟ (ଅଗ୍ରସ୍ଥ) ସ୍ତୋମ; ଏହା ହୃଦିସ୍ପୃକ୍ ହୋଇ ତୋର ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁ ଏବଂ ଅତି ଶନ୍ତମ (ପରମ ଶାନ୍ତିଦାୟକ) ହେଉ। ତାପରେ ସୁତ ସୋମକୁ ପି—ଅନ୍ତରେ ଆନନ୍ଦ ସମରସତା ଓ ବଳ ଭାବେ ସ୍ଥିର ହେଉ।
Mantra 8
विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति । वृत्रहा सोमपीतये ॥
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସବନରେ, ପିଷି ନିଷ୍କାସିତ ସୋମରସର ଯଜ୍ଞସତ୍ରକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମଦାନନ୍ଦ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି; ବୃତ୍ରହା ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି।
Mantra 9
सेमं नः काममा पृण गोभिरश्वैः शतक्रतो । स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥
ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ଗୋ ଓ ଅଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା—ପ୍ରକାଶକିରଣ ଓ ବେଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା—ଆମର ଏହି କାମନାକୁ ପୂରଣ କର; ସ୍ୱାଧ୍ୟ (ସ୍ୱାଧୀନ) ଚିତ୍ତରେ ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତବ କରୁ।
Frequently Asked Questions
It is a Soma-ritual invitation asking Indra to come quickly, drink the pressed Soma, and then bless the worshippers with strength, success, and prosperity.
The bull image (vṛṣan/gauro) expresses overflowing vitality: Indra is envisioned drinking Soma with powerful eagerness, becoming exhilarated and ready to act for the sacrificer.
Śatakratu is a title of Indra meaning “of a hundred powers/works,” highlighting his many effective capacities to help, protect, and grant boons in response to praise and offering.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.