Rig Veda 1.12.3: Mandala 1, Sukta 12, Mantra 3

Sukta 1.12

Rishi: Medhātithi Kāṇva

Devata: Agni (as bringer of the gods)

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने देवाँ इहा वह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे । असि होता न ईड्यः ॥

Transliteration

agné devā́m̐ ihá ā́ vaha jajñānó vṛktá-barhiṣe | ási hótā na ī́ḍyaḥ ||

Translation

ହେ ଅଗ୍ନେ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ବହନ କରି ଆଣ; ବିଛାଇଥିବା ବର୍ହିଷ୍‌ ସହିତ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ନବଜାତ ହୋଇ, ତୁମେ ଆମର ହୋତା—ଆନ୍ତରିକ ସ୍ତୁତିର ଯୋଗ୍ୟ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• आ: hither, towards (as preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वह: carry/bring!
• वह: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वह् (वहति)

• जज्ञानः: having been born; newly-born
• जज्ञानः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √जन् (जनते) → जज्ञा- (परिपूर्ण-धातु) + क्त (PPP) → जज्ञान-

• वृक्तबर्हिषे: to (you) whose sacrificial grass is strewn/trimmed
• वृक्तबर्हिषे: सम्प्रदान
• Type: Adjective (compound epithet)
• Root: वृक्त- (√वृज्/वृक् ‘to cut/trim’, PPP) + बर्हिस्- (प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (अस्ति)

• होता: the Hotṛ-priest (invoker)
• होता: कर्तृ/प्रथमा-सम्बन्ध (असि-सम्बन्धी)
• Type: Noun
• Root: होतृ- (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice/offer’)

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्- (सर्वनाम)

• ईड्यः: worthy of praise
• ईड्यः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: ईड्य- (√ईड्/ईळ् ‘to praise’ + यत्; ‘praiseworthy’)