Rig Veda Sukta 106
Mandala 1Sukta 1067 Mantras

Sukta 106

Sukta 1.106

Rishi

Likely Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.106) or associated seer-family in anukramaṇī; requires confirmation by specific śākha anukramaṇī

Devata

Viśvedevāḥ / collective invocation (Indra, Mitra, Varuṇa, Agni, Maruts, Aditi; addressed also to Vasus)

Chandas

Jagatī (probable for RV 1.106.1 by syllable length; needs metrical verification)

ଏହି ସୂକ୍ତଟି ବିଶ୍ୱେଦେବାଃଙ୍କୁ—ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ମରୁତ୍‌ଗଣ, ଅଦିତି ଓ ସହଚର ଦେବଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ—ସମୁହ ଆହ୍ୱାନ କରି ସୁରକ୍ଷା, ବୃଦ୍ଧି ଓ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ପାରଗମନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ପୁନଃପୁନଃ ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିବା ଧ୍ରୁବପଦରେ ଦାନଶୀଳ ସହାୟକ ବସୁମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ—ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଜ୍ଜରୁ ରଥକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପରି, ପୂଜକକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ “କଠିନ ପଥ/ଦୁର୍ଗମ ଘାଟ” ରୁ ବାହାର କାଢ଼ନ୍ତୁ। ଶେଷ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷାର ପରିଧିକୁ ବିଶ୍ୱଧାରକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ—ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌ—ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରାଯାଏ, ଯେପରି ଯଜମାନ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ରକ୍ଷିତ ରହନ୍ତୁ।

Mantras

Mantra 1

इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमूतये मारुतं शर्धो अदितिं हवामहे । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

ସହାୟତା ପାଇଁ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି, ମରୁତ-ଶର୍ଧ ଏବଂ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ହେ ବସୁମାନେ, ସୁଦାନବ—ଉଦାର ଦାତାମାନେ—କଠିନ ଦୁର୍ଗମ ପଥରୁ ରଥକୁ ଯେପରି ବାହାର କର, ସେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସଂକୋଚ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଂହସରୁ ଆମକୁ ନିଷ୍ପିପର୍ତନ—ବାହାର କର।

Mantra 2

त आदित्या आ गता सर्वतातये भूत देवा वृत्रतूर्येषु शम्भुवः । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

ହେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଆମ ସର୍ବତାତି—ସର୍ବାଙ୍ଗୀଣ କଲ୍ୟାଣ—ପାଇଁ ଆସ; ଅବରୋଧକମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ପାଇଁ ଶମ୍ଭୁ—ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଶକ୍ତି—ହେଉ। ହେ ବସୁମାନେ, ସୁଦାନବ—ଉଦାର ଦାତାମାନେ—କଠିନ ଦୁର୍ଗମ ପଥରୁ ରଥକୁ ଯେପରି ବାହାର କର, ସେପରି ସମସ୍ତ ସଂକୋଚ ଓ ଅଂହସରୁ ଆମକୁ ନିଷ୍ପିପର୍ତନ—ବାହାର କର।

Mantra 3

अवन्तु नः पितरः सुप्रवाचना उत देवी देवपुत्रे ऋतावृधा । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

ସୁପ୍ରବାଚନ ପିତୃମାନେ ଆମକୁ ପୋଷଣ/ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଦେବପୁତ୍ରୀ ଦେବୀ, ଋତାବୃଧା—ଋତକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା—ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ପୋଷଣ କରୁନ୍ତୁ। ହେ ବସୁମାନେ, ସୁଦାନବ—ଉଦାର ଦାତାମାନେ—କଠିନ ଦୁର୍ଗମ ପଥରୁ ରଥକୁ ଯେପରି ଟାଣି ବାହାର କର, ସେପରି ସମସ୍ତ ସଂକୋଚ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଂହସ/ଅନ୍ୟାୟରୁ ଆମକୁ ନିଷ୍ପିପର୍ତନ—ବାହାର କର।

Mantra 4

नराशंसं वाजिनं वाजयन्निह क्षयद्वीरं पूषणं सुम्नैरीमहे । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

ଏଠାରେ ଆମେ ସୁମ୍ନରୂପ କୃପାଦାନ ସହିତ ନରାଶଂସଙ୍କୁ—ବାଜିନଂ, ବାଜ ବଢ଼ାଇବାଳାଙ୍କୁ—ଏବଂ ବୀରଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ନିବାସ ସ୍ଥାପନକାରୀ ପୂଷଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ। ହେ ବସୁମାନେ, ସୁଦାନବମାନେ! ଯେପରି ଦୁର୍ଗମ ଘାଟରୁ ରଥକୁ ବାହାରେ ଟାଣି ଆଣାଯାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଅଂହସ୍—ସଂକୋଚ ଓ ଅନ୍ତର୍ଦୋଷ—ରୁ ଆମକୁ ନିଷ୍ପିପର୍ତନ କର।

Mantra 5

बृहस्पते सदमिन्नः सुगं कृधि शं योर्यत्ते मनुर्हितं तदीमहे । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

ହେ ବୃହସ୍ପତେ, ସଦା ଆମ ପାଇଁ ସୁଗମ ଓ ପ୍ରକାଶମୟ ଗତି କର; ମନୁ ତୁମ ପାଇଁ ଯେ ଶଂ-ୟୋଃ—ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ—ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଛନ୍ତି, ସେହିଟିକୁ ଆମେ ଇମହେ, ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ। ହେ ବସୁମାନେ, ସୁଦାନବମାନେ! ଯେପରି ଦୁର୍ଗମ ଘାଟରୁ ରଥକୁ ବାହାରେ ଟାଣି ଆଣାଯାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଅଂହସ୍—ସଂକୋଚ ଓ ଅନ୍ତର୍ଦୋଷ—ରୁ ଆମକୁ ନିଷ୍ପିପର୍ତନ କର।

Mantra 6

इन्द्रं कुत्सो वृत्रहणं शचीपतिं काटे निबाळ्ह ऋषिरह्वदूतये । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥

କୁତ୍ସ ଋଷି କାଟେ—ସଂକୁଚିତ କଠିନ ସ୍ଥାନରେ ଦବାଯାଇଥିବାବେଳେ—ସହାୟତା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ବୃତ୍ରହନଙ୍କୁ, ଶଚୀପତିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ହେ ବସୁମାନେ, ସୁଦାନବମାନେ! ଯେପରି ଦୁର୍ଗମ ଘାଟରୁ ରଥକୁ ବାହାରେ ଟାଣି ଆଣାଯାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଅଂହସ୍—ସଂକୋଚ ଓ ଅନ୍ତର୍ଦୋଷ—ରୁ ଆମକୁ ନିଷ୍ପିପର୍ତନ କର।

Mantra 7

देवैर्नो देव्यदितिर्नि पातु देवस्त्राता त्रायतामप्रयुच्छन् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଦେବୀ ଅଦିତି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଦିବ୍ୟ ରକ୍ଷକ ଅପ୍ରୟୁଚ୍ଛନ—ଅକ୍ଳାନ୍ତ, ଅଖଣ୍ଡ—ଆମକୁ ତ୍ରାଣ କରୁନ୍ତୁ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଆମକୁ ବିସ୍ତାର କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌଃ (ଆକାଶ) ମଧ୍ୟ।

Frequently Asked Questions

Viśvedevāḥ means “All the Gods.” Here it is a collective call to several key deities—Indra, Mitra, Varuṇa, Agni, the Maruts, Aditi—and especially the Vasus as generous protectors.

It compares human distress to being stuck in a narrow, dangerous mountain passage. The hymn asks the Vasus to pull the worshipper out of every tightness and trouble, just as a chariot is drawn safely out of a difficult gorge.

The ending widens the protection beyond one problem to the whole world around the worshipper. Aditi represents boundless safeguarding, while Sindhu, Earth, and Heaven stand for the stable cosmic supports that sustain life and order.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App