Sopāna of ‘Śaraṇāgati in action’: the sādhaka learns that true ‘saundarya’ is not ornament or poetry, but the beauty of unwavering bhakti, courage, and right counsel (nīti) offered even to the enemy. Hanumān becomes the embodied ladder-step: humility + mission-focus + nāma-smaraṇa + fearlessness, culminating in the first decisive inward victory—hope restored in Sītā and certainty restored in the bhakta-community.
ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡ ମାନସର ଭକ୍ତିମୟ କଣ୍ଟା: ଏହା ଚିନ୍ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟରେ ପରିଣତ କରେ। ଏହାର ପ୍ରଧାନ ରସ ‘ବୀର’—କରୁଣା ଓ ଶାନ୍ତ ସହ ଗୁଞ୍ଜିତ; ଏମିତି ବୀରତା ଯାହା କ୍ରୋଧମୟ ନୁହେଁ, ଅଭିଷିକ୍ତ। ଏହି ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ହନୁମାନ ରାବଣ ସମ୍ମୁଖରେ ଭକ୍ତ ଓ ରାଜଦୂତ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ: ସେ ରାବଣଙ୍କ ଲୌକିକ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ରାମଙ୍କ ଅତୀତ-ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ସାପେକ୍ଷ କରେ, ତାପରେ ଶରଣାଗତିର ପଥ ଓ ନୀତି-ସଂଶୋଧନ (ଜାନକୀଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେବା) ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖେ। ତତ୍ତ୍ୱ-ରଚନା ତୁଳସୀଙ୍କ ସ୍ୱାକ୍ଷର ସମନ୍ୱୟ: ନିର୍ଗୁଣ ପ୍ରଭୁ ସଗୁଣ ରଘୁନାୟକ ଭାବେ ସୁଲଭ; ତାଙ୍କ ‘ନାମ’ ବାଣୀକୁ ପବିତ୍ର କରେ ଏବଂ ଶରଣାଗତଙ୍କ ଅପରାଧକୁ କୃପା ମାଫ କରେ। ଲଙ୍କା-ଦାହ ଏକ ଶୋଧନାତ୍ମକ ପ୍ରଳୟ—ଅହଂ-ନଗର ଜ୍ୱଳିଉଠେ; ଆଉ ସୀତାଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଓ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଭକ୍ତି-ଚକ୍ରକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କରେ: ସେବା → ଦର୍ଶନ → ପ୍ରମାଣ (ଚିହ୍ନ) → ସଙ୍ଗତି। ଏହିପରି ଏହି କାଣ୍ଡ ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ ଅନୁଭୂତିଜନିତ ନିଶ୍ଚୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସିଢ଼ି-ପଦ।
No verses available for this prakarana yet.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.