Shloka 59

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

Devanagari script

अज्ञातरूपैःपुरुषैस्सराजन्पृच्छ् यतामिति ।यदुक्तमत्रमेप्रेक्षाकाचिदस्तिसमीक्षिता ।।6.17.59।।

Transliteration

ajñāta-rūpaiḥ puruṣaiḥ sa rājan pṛcchyatām iti | yad uktam atra me prekṣā kācid asti samīkṣitā || 6.17.59 ||

Translation

‘ଅଜଣା ରୂପର ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ହେ ରାଜନ୍, ତାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଉ’—ଏହିପରି ଏଠାରେ କୁହାଗଲା। କିନ୍ତୁ ବିଚାର କରି ମୁଁ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖୁଛି।

Word by Word

• अज्ञातरूपैः: by men of unknown appearance
• अज्ञातरूपैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: अज्ञात-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्मधारयसमासः (अज्ञातं रूपं येषाम्/अज्ञातरूपाः) used as adjective to पुरुषैः

• पुरुषैः: by men
• पुरुषैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• पृच्छ्यताम्: let (him) be questioned
• पृच्छ्यताम्: क्रिया (Verb/Command)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; passive/impersonal imperative: "let (him) be questioned"

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध/वाक्यचिह्न (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; quotative particle

• यत्: that which
• यत्: कर्म/विषय (Object/topic)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative pronoun referring to the quoted proposal

• उक्तम्: said
• उक्तम्: विशेषण/विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; "said"

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; adverb

• मे: my/to me
• मे: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; genitive enclitic

• प्रेक्षा: an opinion/consideration
• प्रेक्षा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: प्रेक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; "consideration/view"

• काचित्: some
• काचित्: विशेषण (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; indefinite pronoun used adjectivally

• अस्ति: is
• अस्ति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन

• समीक्षिता: considered/reviewed
• समीक्षिता: विशेषण (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: सम्-ईक्ष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) used adjectivally; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; agrees with प्रेक्षा

Context

Reflecting for a while he addressed Hanuman and the other Vanara leaders in this way.

Characters & Entities

• Mainda
• Rāma
• Vibhīṣaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma in governance: counsel may differ, but decisions should follow careful review (samīkṣā) rather than mere suspicion.

What is the narrative situation?

A proposal is raised to interrogate Vibhīṣaṇa through unknown/disguised agents; Mainda responds that he has assessed the issue and disagrees.

Which character virtue is emphasized?

Independent judgment with accountability—Mainda distinguishes between repeating others’ views and offering a considered conclusion.