Shloka 10

रावण–रामयुद्धप्रारम्भः

The Intensification of the Rama–Ravana Duel

Devanagari script

तान्यनीकान्यनेकानि रावणस्य शरोत्तमैः ।दृष्टवाभग्नानि शतशो राघवः पर्यवस्थितः ।।6.100.10।।

Transliteration

tāny anīkāny anekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ | dṛṣṭvā bhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ ||

Translation

ରାବଣଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ସେନାବ୍ୟୂହ ଶତଶଃ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ରାଘବ ଅଚଳ ଓ ଦୃଢ଼ଭାବେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Word by Word

• तानि: those
• तानि: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• अनीकानि: armies/hosts
• अनीकानि: Karma (कर्म/Object apposition)
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अनेकानि: many
• अनेकानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; अनीकानि इति विशेषणम्

• रावणस्य: of Ravana
• रावणस्य: Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• शरोत्तमैः: by excellent arrows
• शरोत्तमैः: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: शर + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (determinative: 'best' of 'arrows')

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (पूर्वकाल/gerundial)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), 'having seen'

• भग्नानि: broken/shattered
• भग्नानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भञ्ज् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तानि/अनीकानि इति विशेषणम्

• शतशः: by hundreds
• शतशः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शतशः (अव्यय)
• Form: परिमाणवाचक-अव्यय (adverb: 'by hundreds')

• राघवः: Raghava (Rama)
• राघवः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पर्यवस्थितः: stood firm
• पर्यवस्थितः: Kriya (क्रिया/participial predicate)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः परि+अव-; 'stood firm/was stationed'

Context

Ravana's shafts had burnt many hundreds of Vanaras in war and seeing that Rama took a firm stand.

Characters & Entities

• Rāma (Rāghava)
• Rāvaṇa
• śara (arrows)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is upheld through steadiness under crisis: righteous leadership does not collapse when others suffer losses, but remains anchored in duty and truth.

What is the narrative situation?

Rāma observes severe damage inflicted by Rāvaṇa’s arrows and responds by taking a firm stance rather than retreating.

Which character virtue is emphasized?

Dhṛti (fortitude) and courage—Rāma’s unwavering resolve amid battlefield devastation.