Shloka 27

Devanagari script

नखदंष्ट्रायुधान् वीरान् सिंहशार्दूलविक्रमान्।वानरान्वारणोन्द्राभान् क्षिप्रं द्रक्षसि सङ्गतान्।।5.68.26।।शैलाम्बुदनिकाशानां लङ्कामलयसानुषु।नर्दतां कपिमुख्यानामचिराच्छ्रोष्यसि स्वनम्।।5.68.27।।

Transliteration

śailāmbudanikāśānāṁ laṅkāmalayasānuṣu |

nardatāṁ kapimukhyānām acirāc chroṣyasi svanam ||

Translation

ଲଙ୍କାର ମଲୟ ପର୍ବତର ଢାଳରେ, ପର୍ବତ ଉପରେ ମେଘମାଳା ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା କପିମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କର ନାଦ ତୁମେ ଅଚିରେ ଶୁଣିବ।

Word by Word

• निवृत्तवनवासम्: whose forest-exile has ended
• निवृत्तवनवासम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निवृत्त + वनवास (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (निवृत्तः वनवासः यस्य); पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; विशेषण (qualifying 'राघवम्')

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (and)

• त्वया: with you; by you
• त्वया: Sahakari (सहकारी/सहकारक)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन; तृतीया (instrumental)

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with, together with)

• अरिन्दमम्: subduer of enemies
• अरिन्दमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अरि + दम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (अरिं दमयति इति); पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; विशेषण

• अभिषिक्तम्: anointed; crowned
• अभिषिक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अभि + सिच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; विशेषण

• अयोध्यायाम्: in Ayodhya
• अयोध्यायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (locative)

• क्षिप्रम्: soon
• क्षिप्रम्: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया एकवचन (adverbial accusative)

• द्रक्ष्यसि: you will see
• द्रक्ष्यसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट् (simple future); परस्मैपद; मध्यमपुरुष; एकवचन

• राघवम्: Raghava (Rama)
• राघवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; एकवचन; द्वितीया

Context

'I am an unfortunate one, afflicted by sorrow and tormented (by demons). If I am notable to see you I will be lamenting in grief.

Characters & Entities

• Hanumān
• Rāma
• Laṅkā
• Malaya (mountain/range)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Righteous aims inspire collective resolve: dharma advances when leaders rally others with truthful confidence and shared purpose.

What is the narrative situation?

The verse anticipates the arrival and war-cry of the vānara commanders on Laṅkā’s mountainous terrain.

Which character virtue is emphasized?

Leadership and morale—organized strength directed toward a just cause.