Sarga 5

Verse 1

ततः स मध्यंगतमंशुमन्तं ज्योत्स्नावितानं महदुद्वमन्तम्।ददर्श धीमान् दिवि भानुमन्तं गोष्ठे वृषं मत्तमिव भ्रमन्तम्।।5.5.1।।

ତାପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହନୁମାନ ମଧ୍ୟାକାଶକୁ ଉଠିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ମହା ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାର ବିତାନ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ଦୀପ୍ତ, ଯେପରି ଗୋଷ୍ଠରେ ମଦମତ୍ତ ମହାବୃଷଭ ଭ୍ରମଣ କରେ ସେପରି ଭାସୁଥିଲା।

Verse 2

लोकस्य पापानि विनाशयन्तं महोदधिं चापि समेधयन्तम्।भूतानि सर्वाणि विराजयन्तं ददर्श शीतांशुमथाभियान्तम्।।5.5.2।।

ଆଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବାବେଳେ ହନୁମାନ ଶୀତାଂଶୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ଯିଏ ଲୋକର ଦୁଃଖ-ପାପ ଶମନ କରନ୍ତି, ମହାସାଗରକୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଛ୍ୱାସିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିଜ କିରଣପ୍ରଭା ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।

Verse 3

या भाति लक्ष्मीर्भुवि मन्दरस्था तथा प्रदोषेषु च सागरस्था।तथैव तोयेषु च पुष्करस्था रराज सा चारुनिशाकरस्था।।5.5.3।।

ଭୂମିରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଉପରେ ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଶୋଭା ଦୀପ୍ତିମାନ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସାଗର ଉପରେ ଯେ ଝଲମଲ କରେ, ଏବଂ ପଦ୍ମମାଳିନୀ ଜଳରେ ଯେ ବସେ—ସେଇ ଶୋଭା ଏଠାରେ ସୁନ୍ଦର ନିଶାକର ଉପରେ ଆସୀନ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।

Verse 4

हंसो यथा राजतपञ्जरस्थः सिंहो यथा मन्दरकन्दरस्थः।वीरो यथा गर्वितकुञ्जरस्थ चन्द्रोऽपि बभ्राज तथाम्बरस्थः।।5.5.4।।

ରଜତ ପଞ୍ଜରରେ ହଂସ ଯେପରି ଶୋଭିତ ହୁଏ, ମନ୍ଦର ପର୍ବତର କନ୍ଦରାରେ ସିଂହ ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଗର୍ବିତ କୁଞ୍ଜର ଉପରେ ଆରୂଢ଼ ବୀର ଯେପରି ଶୋଭେ—ସେପରି ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।

Verse 5

स्थितः ककुद्मानिव तीक्ष्णशृङ्गो महाचलः श्वेत इवोच्चशृङ्गः।हस्तीव जाम्बूनदबद्धशृङ्गो रराज चन्द्रः परिपूर्णशृङ्गः।।5.5.5।।

ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗବାନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ—ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗଧାରୀ କକୁଦ୍ମାନ ବୃଷଭ ଯେପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ଉଚ୍ଚ ଶିଖରବିଶିଷ୍ଟ ଶ୍ୱେତ ମହାପର୍ବତ ଯେପରି; ଏବଂ ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ବନ୍ଧା ଦନ୍ତବାନ ହସ୍ତୀ ଯେପରି।

Verse 6

विनष्टशीताम्बुतुषारपङ्को महाग्रहग्राहविनष्टपङ्कः।प्रकाशलक्ष्म्याश्रयनिर्मलाङ्क: रराज चन्द्रो भगवान् शशाङ्कः।।5.5.6।।

ଶୀତାମ୍ବୁ ଓ ତୁଷାରସଦୃଶ ‘ପଙ୍କ’ ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲା; ମହାଗ୍ରହ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ର ଗ୍ରାହରେ ଲାଗିଥିବା କଳଙ୍କ ମିଟିଗଲା। ପ୍ରକାଶଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ନିର୍ମଳ ଅଙ୍କବାନ୍ ଭଗବାନ୍ ଶଶାଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ୍ତିରେ ରାଜିଲେ।

Verse 7

शिलातलं प्राप्य यथा मृगेन्द्रो महारणं प्राप्य यथा गजेन्द्रः।राज्यं समासाद्य यथा नरेन्द्र स्तथाप्रकाशो विरराज चन्द्रः।।5.5.7।।

ଶିଳାତଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ମୃଗେନ୍ଦ୍ର (ସିଂହ) ଯେପରି ଶୋଭେ, ମହାରଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ଗଜେନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଶୋଭେ, ରାଜ୍ୟ ସମାସାଦ୍ୟ କରିଥିବା ନରେନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଶୋଭେ—ସେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ଦୀପ୍ତିରେ ବିରାଜିଲେ।

Verse 8

प्रकाशचन्द्रोदयनष्टदोषः प्रवृत्तरक्षः पिशिताशदोषः।रामाभिरामेरितचित्तदोषः स्वर्गप्रकाशो भगवान् प्रदोषः।।5.5.8।।

ପ୍ରକାଶମାନ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଅନ୍ଧକାରଦୋଷ ନଶ୍ଟ ହେଲା; ରାତ୍ରିଚର ରାକ୍ଷସମାନେ ପିଶିତାଶୀ ଦୋଷଭରା କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ; ରାମାଭିରାମ ସ୍ମରଣରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତରେ ପ୍ରେମବିକାର ଜାଗ୍ରତ ହେଲା—ସ୍ୱର୍ଗସଦୃଶ ପ୍ରକାଶ ପ୍ରସାର କରୁଥିବା ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଦୋଷ (ସନ୍ଧ୍ୟା) ବିରାଜିଲେ।

Verse 9

तन्त्रीस्वनाः कर्णसुखाः प्रवृत्ताः स्वपन्ति नार्यः पतिभिः सुवृत्ताः।नक्तंचराश्चापि तथा प्रवृत्ता: विहर्तुमत्यद्भुतरौद्रवृत्ताः।।5.5.9।।

ତନ୍ତ୍ରୀବାଦ୍ୟର କର୍ଣ୍ଣସୁଖକର ସ୍ୱର ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲା; ସୁବୃତ୍ତ ନାରୀମାନେ ପତିମାନଙ୍କ ସହ ଶୟନ କଲେ; ଏବଂ ନକ୍ତଞ୍ଚରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇ—ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ରୌଦ୍ର ଓ କ୍ରୂର ବୃତ୍ତିରେ ବିହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 10

मत्तप्रमत्तानि समाकुलानि रथाश्वभद्रासनसङ्कुलानि।वीरश्रिया चापि समाकुलानि ददर्श धीमान् स कपिः कुलानि।।5.5.10।।

ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ କପି ହନୁମାନ ରଥ, ଅଶ୍ୱ ଓ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ଭରିଥିବା, ବୀରଶ୍ରୀରେ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତଥା ମତ୍ତ ଓ ପ୍ରମତ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଭବନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 11

परस्परं चाधिकमाक्षिपन्ति भुजांश्च पीनानधिकं क्षिपन्ति।मत्तप्रलापानधिकं क्षिपन्ति मत्तानि चान्योन्यमधिक्षिपन्ति।।5.5.11।।

ମଦମତ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ କଠୋର ଉପହାସ କରୁଥିଲେ; ନିଜ ଘନ ଭୁଜଦ୍ୱୟକୁ ଅତିରେକରେ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ; ମଦର ପ୍ରଲାପରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ନଶାରେ ଏକେ ଅନ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ।

Verse 12

रक्षांसि वक्षांसि च विक्षिपन्ति गात्राणि कान्तासु च विक्षिपन्ति।रूपाणि चित्राणि च विक्षिपन्ति दृढानि चापानि च विक्षिपन्ति।।5.5.12।।

ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖାଦେଖି ପାଇଁ ଛାତି ଫୁଲାଇ ଦାଁଡ଼ାଇଥିଲେ; ପ୍ରିୟାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଛାଡ଼ି ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିଲେ; ଅଦ୍ଭୁତ-ବିଚିତ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ; ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଧନୁଷକୁ ପୁନଃପୁନଃ ବାଙ୍କି ଟାଣୁଥିଲେ।

Verse 13

ददर्श कान्ताश्च समालभन्त्य स्तथा परास्तत्र पुनः स्वपन्त्यः।सुरूपवक्त्राश्च तथा हसन्त्यः क्रुद्धाः पराश्चापि विनिःश्वसन्त्य।।5.5.13।।

ସେ ଦେଖିଲେ—କେତେକ ନାରୀ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲେ; ଅନ୍ୟ କେତେକ ସେଠାରେ ପୁନଃ ଶୋଇପଡ଼ିଥିଲେ; ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ କେତେକ ହସୁଥିଲେ; ଆଉ କେତେକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅସନ୍ତୋଷରେ ଭାରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ।

Verse 14

महागजैश्चापि तथा नदद्भि: सुपूजितैश्चापि तथा सुसद्भिः।रराज वीरैश्च विनिःश्वसद्भिः ह्रदो भुजङ्गैरिव निःश्वसद्भिः।।5.5.14।।

ମହାଗଜମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନରେ, ସୁପୂଜିତ ଓ ସୁସ୍ଥିତ ମହାଜନମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ଏବଂ ଭାରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସ୍ଥାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲା—ଯେପରି ଭିତରେ ଫୁସ୍କାରୁଥିବା ଭୁଜଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ହ୍ରଦ ଝଲମଲ କରେ।

Verse 15

बुद्धिप्रधानान् रुचिराभिधानान् संश्रद्धधानान् जगतः प्रधानान्।नानाविधानान् रुचिराभिधानान् ददर्श तस्यां पुरि यातुधानान्।।5.5.15।।

ସେ ନଗରୀରେ ସେ ଯାତୁଧାନମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ବୁଦ୍ଧିରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ବାଣୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତିରେ ରୁଚିର, ନିଜ ନିଶ୍ଚୟରେ ଦୃଢ଼ ଆସ୍ଥାବାନ, ଜଗତରେ ପ୍ରଧାନ, ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର।

Verse 16

ननन्द दृष्ट्वा स च तान् सुरूपान्नानागुणानात्मगुणानुरूपान्।विद्योतमानान्स तदानुरूपान् ददर्श कांश्चिच्च पुनर्विरूपान्।।5.5.16।।

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି—ସୁରୂପ, ନାନାଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ନିଜ ଗୁଣକୁ ଅନୁରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ—ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ପରେ କେତେକ ବିରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଭାବକୁ ଅନୁରୂପ ଥିଲା।

Verse 17

ततो वरार्हाः सुविशुद्धभावा स्तेषां स्त्रियस्तत्र महानुभावाः।प्रियेषु पानेषु च सक्तभावा ददर्श तारा इव सुप्रभावाः।।5.5.17।।

ତତ୍ପରେ ସେ ତାହାଁରେ ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାରରେ ଯୋଗ୍ୟ, ଅତିଶୟ ଶୁଦ୍ଧଭାବା, ମହାନୁଭାବା; ପ୍ରିୟଜନ ଓ ପାନରେ ଆସକ୍ତ, ତାରାମାନଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 18

श्रिया ज्वलन्तीस्त्रपयोपगूढा निशीथकाले रमणोपगूढाः।ददर्श काश्चित्प्रमदोपगूढा यथा विहङ्गाः कुसुमोपगूढाः।।5.5.18।।

ନିଶୀଥକାଳରେ ସେ କେତେକଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ଶ୍ରୀରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଲଜ୍ଜାରେ ଆବୃତ, ପ୍ରିୟତମଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଲୀନ; ଆଉ କେତେକଙ୍କୁ କ୍ରୀଡାରସରେ ମୁଡ଼ିଥିବା—ଫୁଲମଧ୍ୟରେ ଆଶ୍ରିତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି।

Verse 19

अन्याः पुनर्हर्म्यतलोपविष्टा स्तत्र प्रियाङ्केषु सुखोपविष्टाः।भर्तुः प्रिया धर्मपरा निविष्टा ददर्श धीमान् मदनाभिविष्टाः।।5.5.19।।

ପୁନର୍ବାର ବୁଦ୍ଧିମାନ ହନୁମାନ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ପ୍ରାସାଦର ଛାତତଳେ ବସିଥିବା, ପ୍ରିୟଙ୍କ ଅଙ୍କରେ ସୁଖରେ ଆସୀନ; ଭର୍ତ୍ତୃପ୍ରିୟା, ଧର୍ମପରାୟଣା, ପ୍ରେମରେ ଲୀନ ଓ କାମବଶ ହୋଇଥିବା।

Verse 20

अप्रावृताः काञ्चनराजिवर्णाः काश्चित्परार्थ्यास्तपनीयवर्णाः।पुनश्च काश्चिच्छशलक्ष्मवर्णाः कान्तप्रहीणा रुचिराङ्गवर्णाः।।5.5.20।।

କେତେକ ଅନାବୃତ ଥିଲେ, କାଞ୍ଚନରେଖାବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତିଧର; କେତେକ ତପନୀୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ; ପୁନଶ୍ଚ କେତେକ—ରୁଚିର ଅଙ୍ଗବର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ—କାନ୍ତବିୟୋଗରେ, ଶଶିଲକ୍ଷ୍ମା ପରି ଫିକା ଦିଶୁଥିଲେ।

Verse 21

ततः प्रियान् प्राप्य मनोभिरामाः सुप्रीतियुक्ताः प्रसमीक्ष्यरामाः।गृहेषु हृष्टाः परमाभिरामाः हरिप्रवीरः स ददर्श रामाः।।5.5.21।।

ତତ୍ପରେ ହରିବୀର ହନୁମାନ ମନୋହରୀ ସେହି ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ପାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଘରେ ଘରେ ହର୍ଷରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ।

Verse 22

चन्द्रप्रकाशाश्च हि वक्त्रमालाः वक्राक्षिपक्ष्माश्च सुनेत्रमालाः।विभूषणानां च ददर्श मालाः शतह्रदानामिव चारुमालाः।।5.5.22।।

ସେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରକାଶ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖମାଳା, ବାଙ୍କା ଚାହାଣି ଓ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷ୍ମାଯୁକ୍ତ ନୟନମାଳା, ଏବଂ ଆଭୂଷଣମାଳା ଦେଖିଲେ—ଅନେକ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ରେଖା ପରି ଚାରୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଶୋଭିତ।

Verse 23

न त्वेव सीतां परमाभिजातां पथि स्थिते राजकुले प्रजाताम्।लतां प्रपुल्लामिव साधु जातां ददर्श तन्वीं मनसाभिजाताम्।।5.5.23।।

କିନ୍ତୁ ସେ ସୀତାଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ—ପରମ ଅଭିଜାତା, ରାଜକୁଳେ ଜନ୍ମିତା, ଧର୍ମପଥରେ ଅଚଳ; ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଲତା ପରି ସୁକୁମାରୀ, ଶୁଦ୍ଧଜାତା, ମନେ ଧ୍ୟାନିତ ତନ୍ୱୀ।

Verse 24

सनातने वर्त्मनि सन्निविष्टां रामेक्षणां तां मदनाभिविष्टाम्।भर्तुर्मनः श्रीमदनुप्रविष्टां स्त्रीभ्यो वराभ्यश्च सदा विशिष्टाम्।।5.5.24।।

ସନାତନ ଧର୍ମପଥରେ ନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତା, ରାମନୟନସଦୃଶ ସୁନ୍ଦର ନୟନଯୁକ୍ତା, ପ୍ରେମରେ ଆବିଷ୍ଟା; ତାଙ୍କର ମନ ସଦା ଶ୍ରୀମାନ୍ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁପ୍ରବେଶ କରି ଲୀନ ଥାଏ—ଏମିତି ସୀତା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସଦା ବିଶିଷ୍ଟା।

Verse 25

उष्णार्दितां सानुसृतास्रकण्ठीम् पुरा वरार्होत्तमनिष्ककण्ठीम्।सुजातपक्ष्मामभिरक्तकण्ठीं वनेऽप्रवृत्तामिव नीलकण्ठीम्।।5.5.25।।

ସେ ମନେ ସୀତାଦେବୀଙ୍କୁ ଏଭଳି କଳ୍ପନା କଲେ—ଶୋକର ଉଷ୍ଣତାରେ ଦଗ୍ଧା, ଅବିରତ ଅଶ୍ରୁଧାରାରେ କଣ୍ଠ ଅବରୁଦ୍ଧ; ଯିଏ ପୂର୍ବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୂଲ୍ୟବାନ କଣ୍ଠାଭୂଷଣ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ; ସୁଜାତ ପକ୍ଷ୍ମାଯୁକ୍ତା, ମଧୁର ସ୍ନିଗ୍ଧ କଣ୍ଠସ୍ୱରା—ବନେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ମୟୂରୀ ପରି।

Verse 26

अव्यक्तरेखामिव चन्द्ररेखां पांसुप्रदिग्धामिव हेमरेखाम्।क्षतप्ररूढामिव बाणरेखां वायुप्रभिन्नामिव मेघरेखाम्।।5.5.26।।

ସେ ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କଳ୍ପନା କଲେ—ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ରେଖା ପରି; ଧୂଳିରେ ଲେପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା ପରି; ବାଣଘାତର ଚିହ୍ନ ଯାହା ଉପରୁ ମାତ୍ର ସୁସ୍ଥ ହୋଇଛି ସେପରି; ପବନରେ ଫାଟିଯାଇଥିବା ମେଘରେଖା ପରି।

Verse 27

सीतामपश्यन् मनुजेश्वरस्य रामस्य पत्नीं वदतां वरस्य।बभूव दुःखाभिहतश्चिरस्य प्लवङ्गमो मन्द इवाचिरस्य।।5.5.27।।

ମନୁଜେଶ୍ୱର ଓ ବାକ୍‌ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ଦୀର୍ଘ ସନ୍ଧାନ ପରେ ପ୍ଲବଙ୍ଗମ ହନୁମାନ ଦୁଃଖରେ ଆଘାତିତ ହେଲେ; କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ମନେ ହେଲା ଯେ ସେ ମନ୍ଦ ଓ ନିରୁତ୍ସାହ ହୋଇପଡ଼ିଲେ।