Shloka 4

लङ्कादर्शनं तथा रात्रौ सूक्ष्मरूपेण प्रवेशोपायचिन्तनम्

Vision of Lanka and Strategy for Nocturnal Entry

Devanagari script

शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि।किं पुनः सागरस्यान्तं संख्यातं शतयोजनम्।।।।

Transliteration

śatāny ahaṃ yojanānāṃ kramēyaṃ subahūny api | kiṃ punaḥ sāgarasyāntaṃ saṅkhyātaṃ śatayojanam ||

Translation

ମୁଁ ଅନେକ ସେକଡ଼ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ; ତେବେ କେବଳ ଶତ ଯୋଜନ ଭାବେ ଗଣିତ ସାଗରର ସୀମା କ’ଣ ଦୁର୍ଲଂଘ୍ୟ?

Word by Word

• शाद्वलानि: grassy
• शाद्वलानि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: शाद्वल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective) (वनानि implied)

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• नीलानि: dark / blue-hued
• नीलानि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: नील (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective) (वनानि/शाद्वलानि)

• गन्धवन्ति: fragrant
• गन्धवन्ति: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: गन्धवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective) (वनानि implied)

• वनानि: forests
• वनानि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• गण्डवन्ति: with prominent rocks/cheeks (craggy)
• गण्डवन्ति: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: गण्डवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective) (नगवन्ति implied)

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• मध्येन: through / along the way
• मध्येन: अधिकरण/करण (Adhikaraṇa/Karaṇa; route)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; मार्गवाचक-प्रयोगः (by/through the middle, i.e., along the way)

• जगाम: went
• जगाम: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• नगवन्ति: mountains / mountain-lands
• नगवन्ति: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: नगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘mountainous regions/mountains’

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

Context

(He said to himself), "I can cross a distance of even hundreds of yojanas. What to say of a hundred yojanas which is a calculated distance."

Characters & Entities

• Hanuman
• Ocean (sāgara)
• Yojana (unit of distance)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as steadfast service: confidence is not vanity here but a readiness to employ one’s full capacity for a righteous cause.

What is the narrative situation?

Hanumān recalls his ability and the already-accomplished ocean-crossing, strengthening his resolve for the next stage of the mission in Laṅkā.

Which character virtue is emphasized?

Vīrya (valor/strength) guided by purpose: he recognizes his power as an instrument for Rāma’s work.