Shloka 2

महाभिषेकः

Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation

Devanagari script

अभिगम्य महाबाहुं राममक्लिष्टकारिणम्।स्थिताः प्राञ्जलयस्सर्वे पितामहमिवर्षयः।।

Transliteration

abhigamya mahābāhuṁ rāmam akliṣṭakāriṇam | sthitāḥ prāñjalayaḥ sarve pitāmaham iva ṛṣayaḥ ||

Translation

ମହାବାହୁ, କ୍ଲେଶନିବାରକ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ—ଯେପରି ଋଷିମାନେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଥାଆନ୍ତି।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (अधिकरण) [temporal]
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण = 'then'

• काञ्चन-शैल-आभः: golden-mountain-hued
• काञ्चन-शैल-आभः: Karta (कर्ता) [qualifier of हनूमान्]
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'काञ्चनशैलस्य आभा यस्य' (having the splendor of a golden mountain); विशेषणम् (of हनूमान्)

• तरुण-अर्क-निभ-आननः: with a face like the rising sun
• तरुण-अर्क-निभ-आननः: Karta (कर्ता) [qualifier of हनूमान्]
• Type: Adjective
• Root: तरुण (प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; बहुव्रीहिः = 'तरुणार्कनिभम् आननं यस्य' (whose face is like the rising sun); विशेषणम् (of हनूमान्)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; धातुः ब्रू = 'said/spoke'

• प्राञ्जलिः: with folded hands
• प्राञ्जलिः: Karta (कर्ता) [qualifier of हनूमान्]
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (of हनूमान्) = 'with folded hands'

• वाक्यम्: words
• वाक्यम्: Karma (कर्म) [object of अब्रवीत्]
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

• हनूमान्: Hanuman
• हनूमान्: Karta (कर्ता) [subject of अब्रवीत्]
• Type: Noun
• Root: हनूमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• मारुत-आत्मजः: son of the Wind-god
• मारुत-आत्मजः: Karta (कर्ता) [appositive to हनूमान्]
• Type: Noun
• Root: मारुत (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'मारुतस्य आत्मजः' (son of the Wind-god); विशेषण-रूपेण (apposition to हनूमान्)

Context

Just like sages stand before the creator Brahma, all the monkeys stood with folded hands before the long-armed Rama, the remover of sorrow.

Characters & Entities

• Rāma
• Pitāmaha (Brahmā)
• Vānaras (implied by context)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Reverence for the righteous: honoring a dharmic protector is portrayed as a sacred act comparable to honoring the Creator.

What is the narrative situation?

The Vānara assembly approaches Rāma respectfully, acknowledging him as a source of protection and relief.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s compassionate efficacy—he is described as one whose actions remove suffering.