Sarga 9

Verse 1

एतच्छ्रुत्वा रहस्सूतो राजानमिदमब्रवीत्।ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं पुरावृत्तो मया श्रुत:।।।।

ଏହା ଶୁଣି ସୂତ ରାଜାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ କହିଲେ: “ଏହି ଉପାୟ ପୂର୍ବରୁ ଋତ୍ୱିଜମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ; ପୁରାତନ ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭାବେ ମୁଁ ଶୁଣିଛି।”

Verse 2

सनत्कुमारो भगवान्पूर्वं कथितवान्कथाम्।ऋषीणां सन्निधौ राजन् तव पुत्रागमं प्रति।।।।

ହେ ରାଜନ୍, ଭଗବାନ୍ ସନତ୍କୁମାର ପୂର୍ବରୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ତୁମ ପୁତ୍ରାଗମନ ବିଷୟରେ ଏକ କଥା କହିଥିଲେ।

Verse 3

काश्यपस्यतु पुत्रोऽस्ति विभण्डक इति श्रुत:।ऋष्यशृङ्ग इति ख्यातस्तस्य पुत्रो भविष्यति।।।।

କାଶ୍ୟପଙ୍କର ବିଭାଣ୍ଡକ ନାମକ ଏକ ପୁତ୍ର ଅଛି ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ; ତାଙ୍କର ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବ ବୋଲି ଭବିଷ୍ୟତ୍ କଥିତ ଥିଲା।

Verse 4

स वने नित्यसंवृद्धो मुनिर्वनचरस्सदा ।नान्यं जानाति विप्रेन्द्रो नित्यं पित्रनुवर्तनात् ।।।।

ସେ ବନରେ ନିତ୍ୟ ବଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ସଦା ବନଚର ମୁନି ଥିଲେ; ପିତାଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରିବାରୁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଜାଣୁନଥିଲେ।

Verse 5

द्वैविध्यं ब्रह्मचर्यस्य भविष्यति महात्मन:।लोकेषु प्रथितं राजन्विप्रैश्च कथितं सदा।।।।

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟର ଦ୍ୱିବିଧ ଆଚରଣ ହେବ; ଯାହା ଲୋକେ ପ୍ରଥିତ ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା କଥନ କରନ୍ତି।

Verse 6

तस्यैवं वर्तमानस्य कालस्समभिवर्तत ।अग्निं शुश्रूषमाणस्य पितरं च यशस्विनम्।।।।

ସେ ଏଭଳି ଧର୍ମମୟ ଭାବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବାବେଳେ କାଳ ତାହା ପାଇଁ ଅତିବାହିତ ହେଲା—ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିର ଶୁଶ୍ରୂଷା କରୁଥିଲା ଏବଂ ଯଶସ୍ବୀ ପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେବା କରୁଥିଲା।

Verse 7

एतस्मिन्नेव काले तु रोमपाद: प्रतापवान्।अङ्गेषु प्रथितो राजा भविष्यति महाबल:।। ।।

ସେହି ସମୟରେ ଅଙ୍ଗଦେଶରେ ପ୍ରଥିତ, ପ୍ରତାପବାନ୍ ଓ ମହାବଳୀ ରାଜା ରୋମପାଦ ସେଠାରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ।

Verse 8

तस्य व्यतिक्रमाद्राज्ञो भविष्यति सुदारुणा ।अनावृष्टिस्सुघोरा वै सर्वभूतभयावहा ।।।।

ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ଅତିକ୍ରମ ହେତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ଅନାବୃଷ୍ଟି ଉପଜିଲା—ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଘୋର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ରୂପେ।

Verse 9

अनावृष्ट्यां तु वृत्तायां राजा दु:खसमन्वित:।ब्राह्मणान्श्रुतवृद्धांश्च समानीय प्रवक्ष्यति।। ।।

ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେଲେ ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଓ ଶ୍ରୁତି-ବିଦ୍ୟାରେ ବନ୍ଦନୀୟ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଉପଦେଶ ପାଇଁ କଥା କହିଲେ।

Verse 10

भवन्तश्श्रुतधर्माणो लोकचारित्रवेदिन: ।समादिशन्तु नियमं प्रायश्चित्तं यथा भवेत् ।।।।

“ଆପଣମାନେ ଶ୍ରୁତଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ଲୋକାଚାରବିଦ୍। ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସିଦ୍ଧ ହେବା ପାଇଁ କେମିତି ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ—ଦୟାକରି ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।”

Verse 11

वक्ष्यन्ति ते महीपालं ब्राह्मणा वेदपारगा:।विभण्डकसुतं राजन्सर्वोपायैरिहानय।।।।

ତେବେ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ହେ ମହୀପାଳ! ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ଏଠାକୁ ଆଣ।”

Verse 12

आनाय्य च महीपाल ऋश्यशृङ्गं सुसत्कृतम्।प्रयच्छ कन्यां शान्तां वै विधिना सुसमाहित: ।।।।

ହେ ମହୀପାଳ! ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆଣି ଉତ୍ତମ ସତ୍କାରରେ ସମ୍ମାନ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ନିଜ କନ୍ୟା ଶାନ୍ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ବିବାହରେ ଅର୍ପଣ କର।

Verse 13

तेषां तु वचनं श्रुत्वा राजा चिन्तां प्रपत्स्यते ।केनोपायेन वै शक्य इहानेतुं स वीर्यवान् ।।।।

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ: “କେଉଁ ଉପାୟରେ ସେଇ ବୀର୍ୟବାନ ଋଷିଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିହେବ?”

Verse 14

ततो राजा विनिश्चित्य सह मन्त्रिभिरात्मवान्।पुरोहितममात्यांश्च तत: प्रेष्यति सत्कृतान्।।।।

ତାପରେ ଆତ୍ମବାନ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଯଥୋଚିତ ସତ୍କାର କରି ପୁରୋହିତ ଓ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରେଷଣ କଲେ।

Verse 15

ते तु राज्ञो वचश्श्रुशृत्वा व्यथिता विनतानना:।न गच्छेम ऋषेर्भीता अनुनेष्यन्ति तं नृपम् ।। ।।

କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ସେମାନେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ, ମୁହଁ ନମାଇଲେ। ଋଷିଙ୍କୁ ଭୟ କରି ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁନୟ କଲେ: “ଆମେ ଯିବୁ ନାହିଁ।”

Verse 16

वक्ष्यन्ति चिन्तयित्वा ते तस्योपायांश्च तत्क्षमान्।आनेष्यामो वयं विप्रं न च दोषो भविष्यति।। ।।

ତାପରେ ଚିନ୍ତା କରି ସେମାନେ କହିଲେ: “ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଉପାୟ ଆମେ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିବୁ; ଆମେ ସେଇ ବିପ୍ର ଋଷିଙ୍କୁ ଆଣିଦେବୁ, ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।”

Verse 17

एवमङ्गाधिपेनैव गणिकाभि: ऋषेस्सुत:।आनीतोऽवर्षयद्देवश्शान्ता चास्मै प्रदीयते।।।।

ଏଭଳି ଅଙ୍ଗଦେଶାଧିପତି ଗଣିକାମାନଙ୍କୁ ଉପାୟ କରି ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଆଣିଲେ; ତାପରେ ଦେବତା ବର୍ଷା କରାଇଲେ ଏବଂ ଶାନ୍ତାକୁ ତାଙ୍କୁ ବିବାହାର୍ଥେ ଦିଆଗଲା।

Verse 18

ऋश्यशृङ्गस्तु जामाता पुत्रांस्तव विधास्यति।सनत्कुमारकथितमेतावद्व्याहृतं मया।।।।

ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ତୁମ ଜାମାତା ହୋଇ ତୁମକୁ ପୁତ୍ରସନ୍ତାନ ଦେବେ। ସନତ୍କୁମାର କହିଥିବା କଥାରୁ ଏତିକି ମୁଁ କହିଦେଲି।

Verse 19

अथ हृष्टो दशरथस्सुमन्त्रं प्रत्यभाषत।यथर्श्यशृङ्गस्त्वानीतो विस्तरेण त्वयोच्यताम्।।।।

ତାପରେ ହୃଷ୍ଟ ଦଶରଥ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ କିପରି ଆଣାଗଲା—ସେଥି ତୁମେ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହ।”

Verse 20

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟର ଦ୍ୱିବିଧ ଆଚରଣ ହେବ; ଯାହା ଲୋକେ ପ୍ରଥିତ ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା କଥନ କରନ୍ତି।