Sarga 65

Verse 1

अथ हैमवतीं राम दिशं त्यक्त्वा महामुनि:।पूर्वां दिशमनुप्राप्य तपस्तेपे सुदारुणम्।।।।

ତାପରେ, ହେ ରାମ! ମହାମୁନି ହୈମବତୀ ଦିଗ ଛାଡ଼ି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପହଞ୍ଚି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 2

मौनं वर्षसहस्रस्य कृत्वा व्रतमनुत्तमम्।चकाराप्रतिमं राम तप: परमदुष्करम्।।।।

ହେ ରାମ, ସେ ହଜାର ବର୍ଷର ମୌନବ୍ରତ—ଅନୁତ୍ତମ ବ୍ରତ—ଗ୍ରହଣ କରି ଅପ୍ରତିମ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ପରମ ତପ କଲେ।

Verse 3

पूर्णे वर्षसहस्रे तु काष्ठभूतं महामुनिम्।विघ्नैर्बहुभिराधूतं क्रोधो नान्तर आविशत्।।।।स कृत्वा निश्चयं राम तप आतिष्टदव्ययम्।

ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ମହାମୁନି କାଠ ଭଳି ନିଶ୍ଚଳ ରହିଲେ; ଅନେକ ବିଘ୍ନରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ନାହିଁ। ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ହେ ରାମ, ସେ ଅବ୍ୟୟ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

Verse 4

तस्य वर्षसहस्रस्य व्रते पूर्णे महाव्रत:।।।।भोक्तुमारब्धवानन्नं तस्मिन् काले रघूत्तम।इन्द्रो द्विजातिर्भूत्वा तं सिद्धमन्नमयाचत।।।।

ହେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷର ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସେ ମହାବ୍ରତୀ ସିଦ୍ଧ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେହି କ୍ଷଣରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱିଜାତି (ବ୍ରାହ୍ମଣ) ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ସେଇ ଅନ୍ନକୁ ଭିକ୍ଷାରୂପେ ଯାଚନା କଲେ।

Verse 5

तस्य वर्षसहस्रस्य व्रते पूर्णे महाव्रत:।।1.65.4।।भोक्तुमारब्धवानन्नं तस्मिन् काले रघूत्तम। इन्द्रो द्विजातिर्भूत्वा तं सिद्धमन्नमयाचत।।1.65.5।।

ହେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତାହାର ହଜାର ବର୍ଷର ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ମହାବ୍ରତୀ ମହାତପସ୍ବୀ ସିଦ୍ଧ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ସେଇ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅନ୍ନକୁ ଭିକ୍ଷାରୂପେ ଯାଚନା କଲେ।

Verse 6

तस्मै दत्वा तदा सिद्धं सर्वं विप्राय निश्चित:।निश्शेषितेऽन्ने भगवानभुक्तैव महातपा:।।।।न किञ्चिदवदद्विप्रं मौनव्रतमुपस्थित:।अथ वर्षसहस्रं वै नोच्छ्वसन्मुनिपुङ्गव:।।।।

ଦୃଢନିଶ୍ଚୟରେ ସେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧ ଅନ୍ନ ସମସ୍ତ ଦାନ କଲେ। ଅନ୍ନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭଗବତ୍ସ୍ୱରୂପ ମହାତପସ୍ବୀ ଅଭୁକ୍ତ ରହିଲେ। ମୌନବ୍ରତ ଧାରଣ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ୱାସ ନିରୋଧ କରି ଆଉ ହଜାର ବର୍ଷ ତପ କଲେ।

Verse 7

तस्मै दत्वा तदा सिद्धं सर्वं विप्राय निश्चित:।निश्शेषितेऽन्ने भगवानभुक्तैव महातपा:।।1.65.6।।न किञ्चिदवदद्विप्रं मौनव्रतमुपस्थित:।अथ वर्षसहस्रं वै नोच्छ्वसन्मुनिपुङ्गव:।।1.65.7।।

ଦୃଢନିଶ୍ଚୟରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧ ଅନ୍ନ ସମସ୍ତ ଦେଲେ; ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମହାତପସ୍ବୀ ଅଭୁକ୍ତ ରହିଲେ। ମୌନବ୍ରତ ପାଳନ କରି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ପରେ ଶ୍ୱାସନିରୋଧ କରି ଆଉ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା ଜାରି ରଖିଲେ।

Verse 8

तस्यानुच्छ्वसमानस्य मूर्ध्नि धूमो व्यजायत।त्रैलोक्यं येन सम्भ्रान्तमादीपितमिवाभवत्।।।।

ସେ ଶ୍ୱାସ ନିରୋଧ କରି ଅଚଳ ରହିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ମସ୍ତକଶିଖରରୁ ଧୂମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତାହାରେ ତ୍ରିଲୋକ ଭୀତସନ୍ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇଗଲା, ଯେନେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅଗ୍ନିଦୀପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।

Verse 9

ततो देवास्सगन्धर्वा: पन्नगोरगराक्षसा:।मोहितास्तेजसा तस्य तपसा मन्दरश्मय:।।।।कश्मलोपहता स्सर्वे पितामहमथाब्रुवन्।

ତେବେ ଦେବମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ, ପନ୍ନଗ-ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ—ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାଜନିତ ତେଜରେ ମୋହିତ ହେଲେ, ନିଜ ନିଜ କାନ୍ତି ମନ୍ଦ ପଡ଼ିଗଲା। ସମସ୍ତେ କ୍ଳେଶାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ।

Verse 10

बहुभि: कारणैर्देव विश्वामित्रो महामुनि:।।।।लोभित: क्रोधितश्चैव तपसा चाभिवर्धते।

ହେ ଦେବ! ବହୁ କାରଣରେ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଲୋଭିତ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ତପୋବଳ ମାତ୍ର ଅଧିକ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

Verse 11

न ह्यस्य वृजिनं किञ्चिद्दृश्यते सूक्ष्ममप्यथ।।।।न दीयते यदि त्वस्य मनसा यदभीप्सितम्।विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम्।।।।

ତାଙ୍କର କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ—ସୂକ୍ଷ୍ମତମ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯଦି ତାଙ୍କ ମନର ଅଭୀପ୍ସିତ ବସ୍ତୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ସେ ନିଜ ତପୋବଳରେ ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକକୁ ବିନାଶ କରିପାରନ୍ତି।

Verse 12

न ह्यस्य वृजिनं किञ्चिद्दृश्यते सूक्ष्ममप्यथ।।1.65.11।।न दीयते यदि त्वस्य मनसा यदभीप्सितम्।विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम्।।1.65.12।।

ତାଙ୍କର କୌଣସି ଦୋଷ ମିଳେ ନାହିଁ—ସବୁଠୁ ଛୋଟଟିଏ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯଦି ତାଙ୍କର ମନର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେବେ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକକୁ ବିନାଶ କରିପାରନ୍ତି।

Verse 13

व्याकुलाश्च दिशस्सर्वा न च किञ्चित्प्रकाशते।सागरा: क्षुभितास्सर्वे विशीर्यन्ते च पर्वता:।।।।

ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି, କିଛିମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉନାହିଁ। ସମସ୍ତ ସାଗର କ୍ଷୁଭିତ, ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ ଫାଟି ଭାଙ୍ଗୁଛନ୍ତି॥

Verse 14

प्रकम्पते च पृथिवी वायुर्वाति भृशाकुल:।बृह्मन्न प्रतिजानीमोनास्तिको जायते जन:।।।।

ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର ଉଦ୍ବେଗରେ ବହୁଛି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ କ’ଣ କରିବା ଜାଣୁନାହିଁ—ଲୋକେ ନାସ୍ତିକ ହେଉଛନ୍ତି॥

Verse 15

सम्मूढमिव त्रैलोक्यं सम्प्रक्षुभितमानसम्।भास्करो निष्प्रभश्चैव महर्षेस्तस्य तेजसा।।।।

ତ୍ରିଲୋକ୍ୟ ଯେନେ ମୋହିତ ହୋଇପଡ଼ିଛି, ମନ ସମସ୍ତଙ୍କର କ୍ଷୁଭିତ; ସେଇ ମହର୍ଷିଙ୍କ ତେଜସ୍‌ ସମ୍ମୁଖେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ଲାଗୁଛି॥

Verse 16

बुद्धिं न कुरुते यावन्नाशे देव महामुनि:।तावत्प्रसाद्यो भगवा नग्निरूपोमहाद्युति:।।।।

ହେ ଦେବ, ସେଇ ମହାମୁନି—ଭଗବାନ, ଅଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ ଓ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ—ବିନାଶ ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧି ନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ॥

Verse 17

कालाग्निना यथापूर्वं त्रैलोक्यं दह्यतेऽखिलम्।देवराज्यं चिकीर्षेत दीयतामस्य यन्मतम्।।।।

ପୂର୍ବରୁ କାଳାଗ୍ନି ଯେପରି ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକ୍ୟକୁ ଦହେ, ସେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ଜଳୁଛି। ସେ ଯଦି ଦେବରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ସେହିଟି ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉ॥

Verse 18

ततस्सुरगणास्सर्वे पितामहपुरोगमा:।विश्वामित्रं महात्मानं मधुरं वाक्यमब्रुवन्।।।।

ତାପରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମଧୁର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 19

ब्रह्मर्षे स्वागतं तेऽस्तु तपसा स्म सुतोषिता:।ब्राह्मण्यं तपसोग्रेण प्राप्तवानसि कौशिक ।।।।

ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ; ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ହେ କୌଶିକ, ଉଗ୍ର ତପରେ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ।

Verse 20

दीर्घमायुश्च ते ब्रह्मन् ददामि समरुद्गण:।स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गच्छ सौम्य यथासुखम्।।।।

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମରୁଦ୍ଗଣ ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଦେଉଛି। ସ୍ୱସ୍ତି ଓ ଭଦ୍ରତା ପ୍ରାପ୍ତ କର; ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏବେ ସୁଖରେ ଯାଅ।

Verse 21

पितामहवचश्शृत्वा सर्वेषां च दिवौकसाम्।कृत्वा प्रणामं मुदितो व्याजहार महामुनि:।।।।

ପିତାମହଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମହାମୁନି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ପ୍ରଣାମ କରି ପରେ କଥା କହିଲେ।

Verse 22

ब्राह्मण्यं यदि मे प्राप्तं दीर्घमायुस्तथैव च।ओङ्कारश्च वषट्कारो वेदाश्च वरयन्तु माम्।।।।

ଯଦି ମୋତେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୋଇଛି, ତେବେ ଓଂକାର, ବଷଟ୍କାର ଓ ବେଦମାନେ ମୋତେ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତୁ।

Verse 23

क्षत्रवेदविदां श्रेष्ठो ब्रह्मवेदविदामपि।ब्रह्मपुत्रो वसिष्ठो मामेवं वदतु देवता:।।।।यद्ययं परम: काम: कृतो यान्तु सुरर्षभा:।

ହେ ଦେବମାନେ! ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ବଶିଷ୍ଠ—କ୍ଷତ୍ରବେଦବିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ବ୍ରହ୍ମବେଦବିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ମୋତେ ଏହିପରି କହୁନ୍ତୁ। ଯଦି ଏହି ପରମ କାମନା ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆପଣମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତୁ।

Verse 24

तत: प्रसादितो देवैर्वसिष्ठो जपतां वर:।।।।सख्यं चकार ब्रह्मर्षिरेवमस्त्विति चाब्रवीत्।

ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଜପକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠ ସଖ୍ୟ କଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି କହିଲେ: “ଏବମସ୍ତୁ; ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି।”

Verse 25

ब्रह्मर्षिस्त्वं न सन्देहस्सर्वं सम्पत्स्यते तव।।।।इत्युक्त्वा देवताश्चापि सर्वा जग्मुर्यथागतम्।

“ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ସବୁ କିଛି ସିଦ୍ଧ ହେବ।” ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଯଥାଗତ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ।

Verse 26

विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा लब्ध्वा ब्राह्मण्यमुत्तमम्।।।।पूजयामास ब्रह्मर्षिं वसिष्ठं जपतां वरम्।

ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଲଭି, ଜପକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

Verse 27

कृतकामो महीं सर्वां चचार तपसि स्थित:।।।।एवं त्वनेन ब्राह्मण्यं प्राप्तं राम महात्मना।

କୃତକାମ ହୋଇ, ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ରହି, ସେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କଲେ। ଏଭଳି, ହେ ରାମ, ସେ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 28

एष राम मुनिश्रेष्ठ एष विग्रहवांस्तप:।।।।एष धर्मपरो नित्यं वीर्यस्यैष परायणम्।

ହେ ରାମ, ଏହିଜଣେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହିଜଣେ ତପସ୍ୟାର ସାକାର ରୂପ। ସଦା ଧର୍ମପରାୟଣ, ଏହିଜଣେ ଆତ୍ମବଳର ପରମ ଶିଖର ଓ ଆଶ୍ରୟ।

Verse 29

एवमुक्त्वा महातेजा विरराम द्विजोत्तम:।।।।शतानन्दवच: श्रुत्वा रामलक्ष्मणसन्निधौ।जनक: प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच कुशिकात्मजम्।।।।

ଏଭଳି କହି, ମହାତେଜସ୍ବୀ—ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ—ନିରବ ହେଲେ।

Verse 30

एवमुक्त्वा महातेजा विरराम द्विजोत्तम:।।1.65.29।।शतानन्दवच: श्रुत्वा रामलक्ष्मणसन्निधौ।जनक: प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच कुशिकात्मजम्।।1.65.30।।

ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ, ଜନକ ରାଜା ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି କୁଶିକାତ୍ମଜ (ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର)ଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।

Verse 31

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुङ्गव।यज्ञं काकुत्स्थसहित: प्राप्तवानसि धार्मिक।।।।

ହେ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ, ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ଅନୁଗୃହୀତ; କାରଣ ଆପଣ, ହେ ଧାର୍ମିକ, କାକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶଜ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ମୋର ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 32

पावितोऽहं त्वया ब्रह्मन् दर्शनेन महामुने।गुणा बहुविधा: प्राप्तास्तव सन्दर्शनान्मया।।।।

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ମହାମୁନେ, ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି; ଆପଣଙ୍କ ସନ୍ଦର୍ଶନରୁ ମୋତେ ବହୁବିଧ ଗୁଣ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।

Verse 33

विस्तरेण च ते ब्रह्मन् कीर्त्यमानं महत्तप:।श्रुतं मया महातेजो रामेण च महात्मना।।।।

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ମହାତେଜସ୍ବୀ, ଆପଣଙ୍କ ମହାନ ତପସ୍ୟାର ବିସ୍ତୃତ କୀର୍ତ୍ତନ ମୁଁ ଶୁଣିଛି; ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରାମ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛନ୍ତି।

Verse 34

सदस्यै: प्राप्य च सद: श्रुतास्ते बहवो गुणा:।अप्रमेयं तपस्तुभ्यमप्रमेयं च ते बलम्।।।।अप्रमेया गुणाश्चैव नित्यं ते कुशिकात्मज ।

ଏହି ଯଜ୍ଞସଭାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସଭାସଦମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଅନେକ ଗୁଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଅପ୍ରମେୟ, ଆପଣଙ୍କ ବଳ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରମେୟ; ହେ କୁଶିକାତ୍ମଜ, ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣ ନିତ୍ୟ ଅପରିମିତ।

Verse 35

तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे विभो।।।।कर्मकालो मुनिश्रेष्ठ लम्बते रविमण्डलम्।

ହେ ବିଭୋ, ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ କଥାଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣିବାରେ ମୋର କେବେ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କର୍ମକାଳ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଢଳିଯାଉଛି।

Verse 36

श्व: प्रभाते महातेजो द्रष्टुमर्हसि मां पुन:।।।।स्वागतं तपतां श्रेष्ठ मामनुज्ञातुमर्हसि।

ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମୁନିବର, ଶ୍ୱଃ ପ୍ରଭାତେ ପୁନଃ ମୋତେ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟନ୍ତି। ହେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱାଗତ; ଏବେ ମୋତେ ବିଦାୟ ଦେବାକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ।

Verse 37

एवमुक्तो मुनिवर: प्रशस्य पुरुषर्षभम्।।।।विससर्जाशु जनकं प्रीतं प्रीतमनास्तदा।

ଏପରି କୁହାଯାଇ, ମୁନିବର ପୁରୁଷର୍ଷଭ ଜନକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ହୃଦୟରେ ପ୍ରୀତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ରାଜାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବିଦାୟ ଦେଲେ।

Verse 38

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठं वैदेहो मिथिलाधिप:।।।।प्रदक्षिणं चकाराशु सोपाध्यायस्सबान्धव:।

ଏପରି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହି, ବୈଦେହ ଜନକ—ମିଥିଲାଧିପତି—ଉପାଧ୍ୟାୟମାନେ ଓ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।

Verse 39

विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा सहरामस्सलक्ष्मण:।।।।स्ववाटमभिचक्राम पूज्यमानो महर्षिभि:।

ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ, ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।