Sarga 12

Verse 1

तत: काले बहुतिथे कस्मिंश्चित्सुमनोहरे।वसन्ते समनुप्राप्ते राज्ञो यष्टुं मनोऽभवत्।।।।

ତାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁମନୋହର କାଳରେ, ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲାବେଳେ ରାଜାଙ୍କ ମନ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ହେଲା।

Verse 3

तथेति च स राजानमुवाच च सुसत्कृत:।सम्भारा सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम्।।।।

ସୁସତ୍କୃତ ହୋଇ ସେ ଦ୍ୱିଜ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ତଥାସ୍ତୁ। ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାର ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ; ଯଜ୍ଞାଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉ।”

Verse 4

ततो राजाऽब्रवीद्वाक्यं सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम्।सुमन्त्रावाहय क्षिप्रं ऋत्विजो ब्रह्मवादिन:।।।।सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम्।पुरोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये द्विजसत्तमा:।।।।

ତାପରେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ସୁମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଋତ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଡାକ—ସୁୟଜ୍ଞ, ବାମଦେବ, ଜାବାଳି ଓ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ; ସହିତ ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।”

Verse 5

ततो राजाऽब्रवीद्वाक्यं सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम्।सुमन्त्रावाहय क्षिप्रं ऋत्विजो ब्रह्मवादिन:।।1.12.4।।सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम्।पुरोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये द्विजसत्तमा:।।1.12.5।।

ତାପରେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ସୁମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଋତ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଡାକ—ସୁୟଜ୍ଞ, ବାମଦେବ, ଜାବାଳି ଓ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ; ସହିତ ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।”

Verse 6

ततस्सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रम:।समानयत्स तान्विप्रान् समस्तान्वेदपारगान्।।।।

ତତ୍ପରେ ତ୍ୱରିତ ପରାକ୍ରମୀ ସୁମନ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଯାଇ, ବେଦପାରଗ ସମସ୍ତ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଆଣିଲେ।

Verse 7

तान्पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा।धर्मार्थसहितं युक्तं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत्।।।।

ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଦଶରଥ ସେତେବେଳେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ, ଯୁକ୍ତିସଂଗତ ଓ ମୃଦୁ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣ ବଚନ କହିଲେ।

Verse 8

मम लालप्यमानस्य पुत्रार्थं नास्ति वै सुखम्।तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम।।।।

‘ପୁତ୍ରକାମନାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମୋ ପାଇଁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ସୁଖ ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୋର ନିଶ୍ଚୟ—ମୁଁ ହୟମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବି।’

Verse 9

तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा।ऋषिपुत्रप्रभावेन कामान्प्राप्स्यामि चाप्यहम्।।।।

‘ସେହିହେତୁ ମୁଁ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟ କର୍ମବିଧି ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ଏବଂ ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଓ କୃପାରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବି।’

Verse 10

ततस्साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणा: प्रत्यपूजयन्।वसिष्ठप्रमुखास्सर्वे पार्थिवस्य मुखाच्च्युतम्।।।।

ତାପରେ ବସିଷ୍ଠ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାର୍ଥିବଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିସ୍ସୃତ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ‘ସାଧୁ’ ବୋଲି କହି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 11

ऋष्यशृङ्गपुरोगाश्च प्रत्यूचुर्नृपतिं तदा।सम्भारास्सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम्।।।।

ତେବେ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ପୁରୋହିତମାନେ ନୃପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ଯଜ୍ଞସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞାଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉ।”

Verse 12

सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रांश्चत्वारोऽमितविक्रमान्।यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ।।।।

“ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣ ଅମିତ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ ଚାରି ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ; କାରଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ଉଦ୍ଭୂତ ଏହି ଆପଣଙ୍କ ଧାର୍ମିକ ବୁଦ୍ଧି ଅଛି।”

Verse 13

तत: प्रीतोऽभवद्राजा श्रुत्वा तद्विजभाषितम्।अमात्यांश्चाब्रवीद्राजा हर्षेणेदं शुभाक्षरम्।।।।

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଏବଂ ହର୍ଷରେ ସେ ନିଜ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ବାଣୀରେ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 14

गुरूणां वचनाच्छीघ्रं सम्भारास्सम्भ्रियन्तु मे।समर्थाधिष्ठितश्चाश्वस्सोपाध्यायो विमुच्यताम्।।।।

ଗୁରୁଜନଙ୍କ ବଚନାନୁସାରେ ଶୀଘ୍ର ମୋର ଯଜ୍ଞସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ; ଏବଂ ସମର୍ଥ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଉପାଧ୍ୟାୟ ସହିତ, ଅଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉ।

Verse 15

सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम्।शान्तयश्चाभिवर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि।।।।

ସରୟୂ ନଦୀର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଯଜ୍ଞଭୂମି ବିଧାନ କରାଯାଉ; ଏବଂ କଳ୍ପ ଓ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ରକ୍ଷାର କ୍ରିୟାମାନେ ଯଥାବିଧି ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଉ।

Verse 20

ततो द्विजास्ते धर्मज्ञमस्तुवन्पार्थिवर्षभम्।अनुज्ञातास्ततस्सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम्।।।।

ତେବେ ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭସମ ପାର୍ଥିବଙ୍କୁ ସେଇ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇ ସମସ୍ତେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରିଗଲେ।

Verse 21

गतेष्वथ द्विजाग्य्रेषु मन्त्रिणस्तान्नराधिप:।विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महाद्युति:।।।।

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯାଇସାରିବା ପରେ, ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ ନରାଧିପ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ କରି ନିଜ ପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 22

ସେଠାକୁ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଗଣିକାମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ; ଋଷିଙ୍କ ସେଇ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରି, ସତ୍କାର ସହିତ ଏଠାକୁ ଆଣିବେ।