Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 51, Shloka 7

अयोध्याकाण्डे एकपञ्चाशः सर्गः — Guha’s Vigil and Lakṣmaṇa’s Lament

Night on the riverbank

Devanagari script

न हि मेऽविदितं किञ्चिद्वनेऽस्मिंश्चरतस्सदा।चतुरङ्गं ह्यपिबलं सुमहत्प्रसहेमहि।।।।

Transliteration

na hi me 'viditaṁ kiñcid vane 'smiṁś carataḥ sadā |

caturaṅgaṁ hy api balaṁ sumahat prasahēmahi ||

Translation

ମୁଁ ସଦା ଏହି ବନରେ ଚରଣ କରୁଥିବାରୁ ଏଠାରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଅଜଣା ନୁହେଁ। ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ସହି ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବୁ।

Word by Word

• न: not
• न: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• हि: indeed
• हि: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphasis)

• मे: to me
• मे: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative); अत्र षष्ठी (to me/of me)

• अविदितम्: unknown
• अविदितम्: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अ + विदित (कृदन्त, क्त; विद् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; किञ्चित् इत्यस्य विशेषण; ‘unknown’

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: कर्ता
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; न ... अविदितम् किञ्चित् (nothing is unknown)

• वने: in the forest
• वने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण-विशेषण
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; वने इत्यस्य विशेषण

• चरतः: (while) roaming
• चरतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: चर् (धातु) + चर (कृदन्त, शतृ)
• Form: वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of (me) roaming’ (genitive absolute-like with context)

• सदा: always
• सदा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: always)

• चतुरङ्गम्: fourfold
• चतुरङ्गम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (चत्वारि अङ्गानि यस्य = fourfold); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बलम् इत्यस्य विशेषण

• हि: indeed
• हि: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphasis)

• अपि: even
• अपि: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle: even/also)

• बलम्: army/force
• बलम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रसहेमहि इत्यस्य कर्म

• सुमहत्: very great
• सुमहत्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बलम् इत्यस्य विशेषण

• प्रसहेमहि: we will withstand
• प्रसहेमहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्र + सह् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future) / विधिलिङ्-सदृश-रूप (contextual future), उत्तमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; ‘we will withstand/endure’

Context

For me, there is none dearer than Rama in this world. I speak the truth. I swear by truth.

Characters & Entities

• Guha
• Lakshmana
• Forest (vana)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes preparedness: protection is not merely intention but also capability and vigilance grounded in local knowledge.

What is the narrative situation?

Guha assures Lakshmana that he knows the forest well and can defend Rama’s party against serious threats.

Which character virtue is emphasized?

Reliability and protective competence—Guha offers both loyalty and practical security.