Sarga 30

Verse 1

सान्त्व्यमाना तु रामेण मैथिली जनकात्मजा।वनवासनिमित्ताय भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.30.1।।

ବନବାସ ନିମିତ୍ତେ ରାମ ଯଦିଓ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିଲେ, ତଥାପି ଜନକନନ୍ଦିନୀ ମୈଥିଲୀ ନିଜ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 2

सा तमुत्तमसंविग्ना सीता विपुलवक्षसम्।प्रणयाच्चाभिमानाच्च परिचिक्षेप राघवम्।।2.30.2।।

ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ସୀତା, ପ୍ରେମରୁ ଏବଂ ଆହତ ସ୍ୱାଭିମାନରୁ, ବିପୁଳ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଧାରୀ ରଘୁକୁଳନନ୍ଦନ ରାଘବଙ୍କୁ ଟିକେ ଟିକେ ଭର୍ତ୍ସନା କଲେ।

Verse 3

किं त्वाऽमन्यत वैदेहः पिता मे मिथिलाधिपः।राम जामातरं प्राप्य स्त्रियं पुरुषविग्रहम्।।2.30.3।।

ହେ ରାମ! ମୋ ପିତା ମିଥିଲାଧିପତି ବୈଦେହ ଜନକ ତୁମକୁ ଜାମାତା ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଗ୍ରହଣ କଲେ, କି ପୁରୁଷବିଗ୍ରହ ଧାରଣ କରିଥିବା ନାରୀ ବୋଲି ତୁମକୁ ଭାବିଥିଲେ?

Verse 4

अनृतं बत लोकोऽयमज्ञानाद्यदि वक्ष्यति।तेजो नास्ति परं रामे तपतीव दिवाकरे।।2.30.4।।

ଯଦି ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଲୋକେ କହନ୍ତି ଯେ ରାମରେ ପରମ ତେଜ ନାହିଁ, ତେବେ ସେ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ଅସତ୍ୟ; କାରଣ ରାମଙ୍କ ତେଜ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠେ।

Verse 5

किं हि कृत्वा विषण्णस्त्वं कुतो वा भयमस्ति ते।यत्परित्यक्तुकामस्त्वं मामनन्यपरायणाम्।।2.30.5।।

ତୁମେ ଏତେ ବିଷଣ୍ଣ କାହିଁକି? ତୁମର ଏହି ଭୟ କେଉଁଠୁ ଆସିଲା, ଯେ ତୁମେ ମୋତେ—ଯେ ତୁମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଶରଣ ନେଇନାହିଁ—ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?

Verse 6

द्युमत्सेनसुतं वीर सत्यवन्तमनुव्रताम्।सावित्रीमिव मां विद्धि त्वमात्मवशवर्तिनीम्।।2.30.6।।

ହେ ବୀର, ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନପୁତ୍ର ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁବ୍ରତା ସାବିତ୍ରୀ ପରି ମୋତେ ଜାଣ; ମୁଁ ସର୍ବଥା ତୁମ ଇଚ୍ଛାବଶେ ଚାଲୁଥିବା ନାରୀ।

Verse 7

न त्वहं मनसाऽप्यन्यं द्रष्टाऽस्मि त्वदृतेऽनघ।त्वया राघव गच्छेयं यथाऽन्या कुलपांसिनी।।2.30.7।।

ହେ ଅନଘ, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ମନରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେଖିନାହିଁ। ହେ ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯିବି; କୁଳକୁ କଳଙ୍କିତ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ପରି ମୁଁ ନୁହେଁ।

Verse 8

स्वयं तु भार्यां कौमारीं चिरमध्युषितां सतीम्।शैलूष इव मां राम परेभ्यो दातुमिच्छसि।।2.30.8।।

କିନ୍ତୁ ହେ ରାମ, ତୁମେ ନଟ (ଶୈଲୂଷ) ପରି ମୋତେ ପରମାନଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ—ମୋତେ, ତୁମ କୌମାରୀ ସତୀ, ଦୀର୍ଘକାଳ ତୁମ ସହ ବସିଥିବା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ।

Verse 9

यस्य पथ्यं च रामाऽत्थ यस्य चार्थेऽवरुध्यसे।त्वं तस्य भव वश्यश्च विधेयश्च सदाऽनघ।।2.30.9।।

ହେ ନିର୍ଦୋଷ ରାମ! ଯାହାଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ବିଷୟରେ ତୁମେ କହୁଛ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ତୁମେ ମୋତେ ରୋକୁଛ, ତୁମେ ସଦା ସେମାନଙ୍କ ବଶରେ ଓ ଆଜ୍ଞାପାଳକ ହେଇ ରୁହ।

Verse 10

स मामनादाय वनं न त्वं प्रस्थातुमर्हसि।तपो वा यदि वाऽरण्यं स्वर्गो वा स्यात्सह मे त्वया।।2.30.10।।

ମୋତେ ସହ ନେଇନଥିଲେ ତୁମେ ବନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତପ ହେଉ କି ଅରଣ୍ୟ ହେଉ କି ସ୍ୱର୍ଗ—ସେ ସବୁ ମୋ ପାଇଁ ତୁମ ସହିତ ହେବା ଦରକାର।

Verse 11

न च मे भविता तत्र कश्चित्पथि परिश्रमः।पृष्ठतस्तव गच्छन्त्या विहारशयनेष्विव।।2.30.11।।

ମୋ ପାଇଁ ସେଠାରେ ପଥରେ କୌଣସି ପରିଶ୍ରମ ହେବ ନାହିଁ; ତୁମେ ଆଗେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ମୁଁ ପଛେ ପଛେ ଚାଲିଲେ, ତାହା ମନେ ହେବ ଯେନେ ବିହାରକୁ ଯାଇଛି କିମ୍ବା ଶୟନରେ ଶୁଇଛି।

Verse 12

कुशकाशशरेषीका ये च कण्टकिनो द्रुमाः।तूलाजिनसमस्पर्शा मार्गे मम सह त्वया।।2.30.12।।

ମାର୍ଗରେ କୁଶ, କାଶ, ଶର ଓ ଇଷୀକା ଘାସ, ଏବଂ କଣ୍ଟକିନ ଦ୍ରୁମମାନେ ମଧ୍ୟ—ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଥିଲେ—ମୋତେ କପାସ କିମ୍ବା ଅଜିନ (ମୃଗଚର୍ମ) ପରି କୋମଳ ସ୍ପର୍ଶ ଲାଗିବ।

Verse 13

महावातसमुद्धूतं यन्मामपकरिष्यति।रजो रमण तन्मन्ये परार्थ्यमिव चन्दनम्।।2.30.13।।

ହେ ପ୍ରିୟ, ମହାବାତରେ ଉଡ଼ିଆସି ଯେ ଧୂଳି ମୋତେ ଚୁବେ କିମ୍ବା କଷ୍ଟ ଦେବ, ସେହି ଧୂଳିକୁ ମୁଁ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦନଲେପ ପରି ମଙ୍ଗଳମୟ ବୋଲି ମନେ କରିବି।

Verse 14

शाद्वलेषु यथा शिश्ये वनान्ते वनगोचर।कुथास्तरणतल्पेषु किं स्यात्सुखतरं ततः।।2.30.14।।

ହେ ବନଗୋଚର, ବନାନ୍ତର ଶାଦ୍ବଳ ମେଦିନୀରେ ମୁଁ ଶିଶୁ ପରି ନିର୍ଭାର ହୋଇ ଶୁଇପାରିଲେ, ସୁନ୍ଦର ପାଥରଣା ପିଛାଇଥିବା ଶୟ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସୁଖଦ ଆଉ କ’ଣ ହେବ?

Verse 15

पत्रं मूलं फलं यत्त्वमल्पं वा यदि वा बहु।दास्यसि स्वयमाहृत्य तन्मेऽमृतरसोपमम्।।2.30.15।।

ତୁମେ ନିଜେ ଆଣି ମୋତେ ଯେ ପତ୍ର, ମୂଳ କିମ୍ବା ଫଳ ଦେବ—ଅଳ୍ପ ହେଉ କି ବହୁ—ସେ ମୋ ପାଇଁ ଅମୃତରସ ସମାନ ହେବ।

Verse 16

न मातुर्न पितुस्तत्र स्मरिष्यामि न वेश्मनः।आर्तवान्युपभुञ्जाना पुष्पाणि च फलानि च।।2.30.16।।

ବନରେ ଋତୁଅନୁସାରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ମୁଁ ସେଠାରେ ନ ମାତାକୁ ସ୍ମରିବି, ନ ପିତାକୁ, ନ ଘରର ସୁଖକୁ।

Verse 17

न च तत्र ततः किञ्चिद्द्रष्टुमर्हसि विप्रियम्।मत्कृते न च ते शोको न भविष्यामि दुर्भरा।।2.30.17।।

ସେହି କାରଣରୁ ବନରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଅପ୍ରିୟ ଦେଖିବାକୁ ତୁମକୁ ପଡିବ ନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ତୁମର ଶୋକ ହେବ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭାର ହେବି ନାହିଁ।

Verse 18

य स्त्वया सह स स्वर्गो निरयो यस्त्वया विना।इति जानन्परां प्रीतिं गच्छ राम मया सह।।2.30.18।।

ତୁମ ସହିତ ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଅଛି ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗ; ତୁମ ବିନା ଯାହା ଅଛି ସେ ନରକ। ଏହା ଜାଣି, ହେ ରାମ, ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ମୋ ସହ ଚାଲ।

Verse 19

अथ मामेवमव्यग्रां वनं नैव नयिष्यति।विषमद्यैव पास्यामि मा विशं द्विषतां गमम्।।2.30.19।।

ମୁଁ ଏଭଳି ଅବିଚଳ ନିଶ୍ଚୟରେ ଦଢ଼ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ବନକୁ ନେଇ ନଯାଅ, ତେବେ ଆଜି ହିଁ ମୁଁ ବିଷ ପିଇଦେବି; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଯାଇ ବସିବାକୁ ମୁଁ ଯିବି ନାହିଁ।

Verse 20

पश्चादपि हि दुःखेन मम नैवास्ति जीवितम्।उज्झितायास्त्वया नाथ तदैव मरणं वरम्।।2.30.20।।

ପରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ମୋର ଜୀବନ ରହିବ ନାହିଁ। ହେ ନାଥ, ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କର, ତେବେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁ ହିଁ ଶ୍ରେୟ।

Verse 21

इमं हि सहितुं शोकं मुहूर्तमपि नोत्सहे।किं पुनर्दशवर्षाणि त्रीणि चैकं च दुःखिता।।2.30.21।।

ଏହି ଶୋକକୁ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସହି ପାରୁନି; ତେବେ ଦୁଃଖିତା ମୁଁ ଦଶ, ତିନି ଓ ଏକ—ଚୌଦ ବର୍ଷ କିପରି ସହିବି?

Verse 22

इति सा शोकसन्तप्ता विलप्य करुणं बहु।चुक्रोश पतिमायस्ता भृशमालिङ्ग्य सस्वरम्।।2.30.22।।

ଏପରି ଶୋକରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ କରୁଣ ଭାବେ ବିଲାପ କଲା; ପରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ପତିଙ୍କୁ ଭଳିଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କାନ୍ଦି ଉଠିଲା।

Verse 23

सा विद्धा बहुभिर्वाक्यैर्दिग्धैरिव गजाङ्गना।चिरसन्नियतं बाष्पं मुमोचाग्निमिवारणिः।।2.30.23।।

ଅନେକ ଏପରି ବାକ୍ୟରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ବିଷବାଣରେ ଆହତ ଗଜାଙ୍ଗନା ପରି, ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଧରିରଖିଥିବା ଲୁହକୁ ସେ ଛାଡ଼ିଦେଲା—ଅରଣିରୁ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭବିତ ହେବା ପରି।

Verse 24

तस्या स्फटिकसङ्काशं वारि सन्तापसम्भवम्।नेत्राभ्यां परिसुस्राव पङ्कजाभ्यामिवोदकम्।।2.30.24।।

ତାହାର ନେତ୍ରଦ୍ୱୟରୁ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସନ୍ତାପଜନିତ ଲୁହ ଝରିଲା—ପଦ୍ମଯୁଗଳରୁ ଜଳ ଝରିବା ପରି।

Verse 25

तच्चैवामलचन्द्राभं मुखमायतलोचनम्।पर्यशुष्यत बाष्पेण जलोद्धृतमिवाम्बुजम्।।2.30.25।।

ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦୀର୍ଘନୟନ ତାହାର ମୁଖ ଅଶ୍ରୁରେ ଶୁଷ୍କ ହେଲା—ଜଳରୁ ଉଠାଇ ଆଣା କମଳ ପରି।

Verse 26

तां परिष्वज्य बाहुभ्यां विसंज्ञामिव दुःखिताम्।उवाच वचनं रामः परिविश्वासयंस्तदा।।2.30.26।।

ଦୁଃଖାକୁଳ ଏବଂ ମୂର୍ଛିତା ପରି ଥିବା ତାଙ୍କୁ ରାମ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେତେବେଳେ ଆଶ୍ୱାସନଦାୟକ ବଚନ କହିଲେ।

Verse 27

न देवि तव दुःखेन स्वर्गमप्यभिरोचये।न हि मेऽस्ति भयं किञ्चित्स्वयम्भोरिव सर्वतः।।2.30.27।।

“ହେ ଦେବି, ତୁମ ଦୁଃଖରେ ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ରୁଚେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୋର କିଛି ଭୟ ନାହିଁ—ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି।”

Verse 28

तव सर्वमभिप्रायमविज्ञाय शुभानने।वासं न रोचयेऽरण्ये शक्तिमानपि रक्षणे।।2.30.28।।

“ହେ ଶୁଭାନନେ, ତୁମ ସମସ୍ତ ଅଭିପ୍ରାୟ ନ ଜାଣି, ରକ୍ଷାରେ ସମର୍ଥ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ଅରଣ୍ୟବାସକୁ ମୁଁ ରୁଚିଲି ନାହିଁ।”

Verse 29

यत्सृष्टाऽसि मया सार्धं वनवासाय मैथिलि।न विहातुं मया शक्या कीर्तिरात्मवता यथा।।2.30.29।।

“ହେ ମୈଥିଲୀ, ମୋ ସହିତ ବନବାସ ପାଇଁ ତୁମେ ନିୟତ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ—ଯେପରି ଆତ୍ମମାନୀ ପୁରୁଷ ନିଜ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ।”

Verse 30

धर्मस्तु गजनासोरु सद्भिराचरितः पुरा।तं चाहमनुवर्तेऽद्य यथा सूर्यं सुवर्चला।।2.30.30।।

ହେ ଗଜନାସୋରୁ (ହାତୀର ଶୁଣ୍ଡ ସମ ଜଂଘାବତୀ) ଦେବୀ! ସଦ୍ଭିର୍ ପୁରାତନକାଳରୁ ଯେ ଧର୍ମ ଆଚରିତ, ସେଇ ଧର୍ମକୁ ମୁଁ ଆଜି ଅନୁବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି—ଯେପରି ସୁବର୍ଚ୍ଚଲା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଅନୁସରେ।

Verse 31

न खल्वहं न गच्छेयं वनं जनकनन्दिनि।वचनं तन्नयति मां पितु स्सत्योपबृंहितम्।।2.30.31।।

ହେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ! ମୁଁ ବନକୁ ଯିବିନି ବୋଲି ନୁହେଁ; ସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ହୋଇଥିବା ପିତାଙ୍କର ସେଇ ଆଜ୍ଞା ମୋତେ ସେଠାକୁ ନେଇଯାଏ।

Verse 32

एष धर्मस्तु सुश्रोणि पितुर्मातुश्च वश्यता।अतश्च तं व्यतिक्रम्य नाहं जीवितुमुत्सहे।।2.30.32।।

ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି (ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ବବତୀ)! ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଜ୍ଞାପାଳନ—ଏହିଏ ଧର୍ମ; ତେଣୁ ତାହାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ମୁଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହ କରେନି।

Verse 33

अस्वाधीनं कथं दैवं प्रकारैरभिराध्यते।स्वाधीनं समतिक्रम्य मातरं पितरं गुरुम्।।2.30.33।।

ଯେ ଦୈବ ଆମ ଅଧୀନରେ ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ନାନା ପ୍ରକାରେ କିପରି ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯିବ? ଆମ ନିକଟସ୍ଥ ମାତା, ପିତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଦେଲେ, ପରୋକ୍ଷ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସତ୍ୟରୂପେ କିପରି ଉପାସନା କରିବ?

Verse 34

यत्त्रयं तत्त्रयो लोकाः पवित्रं तत्समं भुवि।नान्यदस्ति शुभापाङ्गे तेनेदमभिराध्यते।।2.30.34।।

ଯେଉଁଠି ସେ ତ୍ରୟ—ମାତା, ପିତା ଓ ଗୁରୁ—ବିଦ୍ୟମାନ, ସେଠି ମନେ ତିନି ଲୋକ ଅଛି; ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ପବିତ୍ର ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ହେ ଶୁଭାପାଙ୍ଗେ; ତେଣୁ ଏହି ଜଗତରେ ତାଙ୍କୁ ଆଦର-ପୂଜା କରାଯାଏ।

Verse 35

न सत्यं दानमानौ वा न यज्ञाश्चाप्तदक्षिणाः।तथा बलकरा स्सीते यथा सेवा पितुर्हिता।।2.30.35।।

ନ ସତ୍ୟବଚନ, ନ ଦାନ-ମାନ, ନ ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣାସହିତ ଯଜ୍ଞ—ହେ ସୀତେ—ଏସବୁ ପିତାଙ୍କ ହିତକର ସେବା ପରି ଏତେ ବଳଦାୟକ ଓ ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ।

Verse 36

स्वर्गो धनं वा धान्यं वा विद्याः पुत्रास्सुखानि च।गुरुवृत्त्यनुरोधेन न किञ्चिदपि दुर्लभम्।।2.30.36।।

ବୃଦ୍ଧଜନଙ୍କ ଯଥାଯଥ ଇଚ୍ଛା ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶନକୁ ଅନୁସରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ବିଦ୍ୟା, ପୁତ୍ର ଓ ସୁଖ—କିଛିମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ।

Verse 37

देवगन्धर्वगोलोकान्ब्रह्मलोकां स्तथाऽपरान्।प्राप्नुवन्ति महात्मानो मातापितृपरायणाः।।2.30.37।।

ମାତାପିତାରେ ପରାୟଣ ମହାତ୍ମାମାନେ ଦେବଲୋକ, ଗନ୍ଧର୍ବଲୋକ, ଗୋଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 38

स मां पिता यथा शास्ति सत्यधर्मपथे स्थितः।तथा वर्तितुमिच्छामि स हि धर्मस्सनातनः।।2.30.38।।

ସତ୍ୟଧର୍ମପଥରେ ଅବିଚଳ ମୋ ପିତା ଯେପରି ମୋତେ ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେପରି ଚାଲିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; କାରଣ ସେହିଏ ସନାତନ ଧର୍ମ।

Verse 39

मम सन्ना मतिस्सीते त्वां नेतुं दण्डकावनम्।वसिष्यामीति सा त्वं मामनुयातुं सुनिश्चिता।।2.30.39।।

ହେ ସୀତେ, ତୁମକୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ନେବା ପାଇଁ ମୋ ମନ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି; ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ‘ମୁଁ ସେଠାରେ ବସିବି’ ବୋଲି କହି, ମୋତେ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଅଚଳ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛ।

Verse 40

सा हि सृष्टाऽनवद्याङ्गि वनाय मदिरेक्षणे।अनुगच्छस्व मां भीरु सहधर्मचरी भव।।2.30.40।।

ସତ୍ୟଧର୍ମର ପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ତୁମେ ମୋତେ ପିତା ପରି ଶାସନ କର; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଆଚରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, କାରଣ ସେଇ ହେଉଛି ସନାତନ ଧର୍ମ।

Verse 41

सर्वथा सदृशं सीते मम स्वस्य कुलस्य च।व्यवसायमनुक्रान्ता कान्ते त्वमतिशोभनम्।।2.30.41।।

ହେ ସୀତେ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ତୁମେ ସର୍ବଥା ମୋ ପାଇଁ, ତୁମ ପାଇଁ ଏବଂ ଆମ ଉତ୍ତମ କୁଳ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଏକ ଅତି ଶୋଭନ ସଙ୍କଳ୍ପ ଗ୍ରହଣ କରି ଆଗେଇଛ।

Verse 42

आरभस्व शुभश्रोणि वनवासक्षमाः क्रियाः।नेदानीं त्वदृते सीते स्वर्गोऽपि मम रोचते।।2.30.42।।

ହେ ଶୁଭଶ୍ରୋଣି ସୀତେ, ବନବାସଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କର; ଏବେ ତୁମ ବିନା ମୋତେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ରୁଚେନାହିଁ।

Verse 43

ब्राह्मणेभ्यश्च रत्नानि भिक्षुकेभ्यश्च भोजनम्।देहि चाशंसमानेभ्य स्सन्त्वरस्व च मा चिरम्।।2.30.43।।

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଦିଅ, ଭିକ୍ଷୁକମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅ; ଆଶାରେ ଆସିଥିବାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ କର—ମୋତେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଶୀଘ୍ର କର, ବିଳମ୍ବ କରନି।

Verse 44

भूषणानि महार्हाणि वरवस्त्राणि यानि च।रमणीयाश्च ये केचित्क्रीडार्थाश्चाप्युपस्कराः।।2.30.44।।शयनीयानि यानानि मम चान्यानि यानि च।देहि स्वभृत्यवर्गस्य ब्राह्मणानामनन्तरम्।।2.30.45।।

ମହାମୂଲ୍ୟ ଭୂଷଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଭୋଗ ଓ କ୍ରୀଡା ପାଇଁ ଥିବା ଯେ କିଛି ମନୋହର ଉପକରଣ ଅଛି—

Verse 45

भूषणानि महार्हाणि वरवस्त्राणि यानि च।रमणीयाश्च ये केचित्क्रीडार्थाश्चाप्युपस्कराः।।2.30.44।।शयनीयानि यानानि मम चान्यानि यानि च।देहि स्वभृत्यवर्गस्य ब्राह्मणानामनन्तरम्।।2.30.45।।

ମୋର ଶୟନାସନ, ଯାନବାହନ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେ କିଛି ସମ୍ପତ୍ତି ଅଛି, ପ୍ରଥମେ ନିଜ ସେବକବର୍ଗକୁ ଦିଅ; ତାପରେ ଯାହା ଅବଶେଷ ରହେ, ତାହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କର।

Verse 46

अनुकूलं तु सा भर्तुर्ज्ञात्वा गमनमात्मनः।क्षिप्रं प्रमुदिता देवी दातुमेवोपचक्रमे।।2.30.46।।

ନିଜ ଗମନ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଅନୁକୂଳ ବୋଲି ଜାଣି, ପ୍ରମୁଦିତା ସେ ଦେବୀ ଶୀଘ୍ର ଦାନକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

Verse 47

ततः प्रहृष्टा प्रतिपूर्णमानसायशश्विनी भर्तुरवेक्ष्य भाषितम्।धनानि रत्नानि च दातुमङ्गनाप्रचक्रमे धर्मभृतां मनस्स्विनी।।2.30.47।।

ତାପରେ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ବଚନ ଦେଖି ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ହର୍ଷିତ ଯଶସ୍ବିନୀ ସେ ନାରୀ, ଧନ ଓ ରତ୍ନ ଦାନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ—ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହରେ ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ।