Sarga 24

Verse 1

तं समीक्ष्य त्ववहितं पितुर्निर्देश पालने।कौशल्या बाष्पसंरुद्धा वचो धर्मिष्ठमब्रवीत्।।2.24.1।।

ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନରେ ସେ ଦୃଢ଼ ଓ ସଚେତନ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ଅଶ୍ରୁରେ କଣ୍ଠ ଅବରୁଦ୍ଧ କୌଶଲ୍ୟା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବଚନ କହିଲେ॥

Verse 2

अदृष्टदुःखो धर्मात्मा सर्वभूतप्रियंवदः।मयि जातो दशरथात्कथमुञ्छेन वर्तयेत्।।2.24.2।।

ଧର୍ମାତ୍ମା, ସର୍ବଭୂତପ୍ରିୟବାଦୀ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ନଦେଖିଥିବା—ଦଶରଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ରାମ—ଛିଟିଯାଇଥିବା ଧାନ୍ୟକଣ ଚୟନ କରି କିପରି ଜୀବନ ଚାଲାଇବ?

Verse 3

यस्य भृत्याश्च दासाश्च मृष्टान्यन्नानि भुञ्जते।कथं स भोक्ष्यतेऽनाथो वने मूलफलान्ययम्।।2.24.3।।

ଯାହାଙ୍କ ଭୃତ୍ୟ ଓ ଦାସମାନେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଅନ୍ନ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେ ଏହି ନିରାଶ୍ରୟ ଜଣେ ଏବେ ବନରେ କେବଳ ମୂଳ-ଫଳ ଖାଇ କିପରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବେ?

Verse 4

कः एतच्छ्रद्दधेच्छ्रुत्वा कस्य वा न भवेद्भयम्।गुणवान्दयितो राज्ञा राघवो यद्विवास्यते।।2.24.4।।

ଏହା ଶୁଣି କିଏ ବିଶ୍ୱାସ କରିବ, ଏବଂ କାହାର ଭୟ ହେବ ନାହିଁ? ଗୁଣବାନ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ରାଘବଙ୍କୁ ରାଜା ନିଜେ ବନବାସକୁ ପଠାଉଛନ୍ତି!

Verse 5

नूनं तु बलवान् लोके कृतान्तस्सर्वमादिशन्।लोके रामाभिरामस्त्वं वनं यत्र गमिष्यसि।।2.24.5।।

ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକରେ କୃତାନ୍ତ (ବିଧି) ମହାବଳବାନ; ସେ ସବୁକୁ ଆଦେଶ କରେ। ତେଣୁ ଲୋକର ଆନନ୍ଦ ରାମ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ବନକୁ ଯିବ, ସେଠାକୁ ପଠାଯାଉଛ।

Verse 6

अयं तु मामात्मभव स्तवादर्शनमारुतः।विलापदुःखसमिधो रुदिताश्रुहुताहुतिः।।2.24.6।।चिन्ताबाष्पमहाधूमस्तवागमनचित्तजः। कर्शयित्वा भृशं पुत्र निश्वासायाससम्भवः।।2.24.7।।त्वया विहीनामिह मां शोकाग्निरतुलो महान्।प्रधक्ष्यति यथा कक्षं चित्रभानुर्हिमात्यये।।2.24.8।।

ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମ ଦର୍ଶନ ବିନା ତୁମ ବିୟୋଗର ପବନ ମୋତେ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ। ବିଲାପ ଓ ଦୁଃଖ ତାହାର ସମିଧା; ମୋ ରୁଦନର ଅଶ୍ରୁ ହୋମର ଆହୁତି ହୋଇ ପଡ଼େ। ଚିନ୍ତାର ବାଷ୍ପରୁ ଘନ ମହାଧୂମ ଉଠେ—ତୁମ ଆଗମନର ଆଶାରୁ ଜନ୍ମିତ। ନିଶ୍ୱାସ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେଇ ଶୋକାଗ୍ନି ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କ୍ଷୀଣ କରିଦେବ; ତୁମ ବିନା ଏଠାରେ ଥିବା ମୋତେ ଅତୁଲ ମହାଶୋକର ଅଗ୍ନି, ଗ୍ରୀଷ୍ମତାପରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଶୁଷ୍କ ଘାସକୁ ଦହେ, ସେପରି ଦହିଦେବ।

Verse 7

अयं तु मामात्मभव स्तवादर्शनमारुतः।विलापदुःखसमिधो रुदिताश्रुहुताहुतिः।।2.24.6।।चिन्ताबाष्पमहाधूमस्तवागमनचित्तजः। कर्शयित्वा भृशं पुत्र निश्वासायाससम्भवः।।2.24.7।।त्वया विहीनामिह मां शोकाग्निरतुलो महान्।प्रधक्ष्यति यथा कक्षं चित्रभानुर्हिमात्यये।।2.24.8।।

ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମ ଦର୍ଶନ ବିନା ତୁମ ବିୟୋଗର ପବନ ମୋତେ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ। ବିଲାପ ଓ ଦୁଃଖ ତାହାର ସମିଧା; ମୋ ରୁଦନର ଅଶ୍ରୁ ହୋମର ଆହୁତି ହୋଇ ପଡ଼େ। ଚିନ୍ତାର ବାଷ୍ପରୁ ଘନ ମହାଧୂମ ଉଠେ—ତୁମ ଆଗମନର ଆଶାରୁ ଜନ୍ମିତ। ନିଶ୍ୱାସ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେଇ ଶୋକାଗ୍ନି ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କ୍ଷୀଣ କରିଦେବ; ତୁମ ବିନା ଏଠାରେ ଥିବା ମୋତେ ଅତୁଲ ମହାଶୋକର ଅଗ୍ନି, ଗ୍ରୀଷ୍ମତାପରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଶୁଷ୍କ ଘାସକୁ ଦହେ, ସେପରି ଦହିଦେବ।

Verse 8

अयं तु मामात्मभव स्तवादर्शनमारुतः।विलापदुःखसमिधो रुदिताश्रुहुताहुतिः।।2.24.6।।चिन्ताबाष्पमहाधूमस्तवागमनचित्तजः। कर्शयित्वा भृशं पुत्र निश्वासायाससम्भवः।।2.24.7।।त्वया विहीनामिह मां शोकाग्निरतुलो महान्।प्रधक्ष्यति यथा कक्षं चित्रभानुर्हिमात्यये।।2.24.8।।

ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମ ଦର୍ଶନ ବିନା ତୁମ ବିୟୋଗର ପବନ ମୋତେ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ। ବିଲାପ ଓ ଦୁଃଖ ତାହାର ସମିଧା; ମୋ ରୁଦନର ଅଶ୍ରୁ ହୋମର ଆହୁତି ହୋଇ ପଡ଼େ। ଚିନ୍ତାର ବାଷ୍ପରୁ ଘନ ମହାଧୂମ ଉଠେ—ତୁମ ଆଗମନର ଆଶାରୁ ଜନ୍ମିତ। ନିଶ୍ୱାସ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେଇ ଶୋକାଗ୍ନି ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କ୍ଷୀଣ କରିଦେବ; ତୁମ ବିନା ଏଠାରେ ଥିବା ମୋତେ ଅତୁଲ ମହାଶୋକର ଅଗ୍ନି, ଗ୍ରୀଷ୍ମତାପରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଶୁଷ୍କ ଘାସକୁ ଦହେ, ସେପରି ଦହିଦେବ।

Verse 9

कथं हि धेनु स्स्वं वत्सं गच्छन्तं नानुगच्छति।अहं त्वाऽनुगमिष्यामि यत्र पुत्र गमिष्यसि।।2.24.9

ଗୋଧେନୁ ନିଜ ବଛା ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଏ, ସେଠାକୁ ଅନୁସରଣ ନକରି କିପରି ରହିପାରିବ? ସେପରି, ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯେଉଁଠାକୁ ଯିବ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ତୁମକୁ ଅନୁଗମନ କରିବି।

Verse 10

तथा निगदितं मात्रा तद्वाक्यं पुरुषर्षभः।श्रुत्वा रामोऽब्रवीद्वाक्यं मातरं भृशदुःखिताम्।।2.24.10।।

ମାତା କହିଥିବା ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ॥

Verse 11

कैकेय्या वञ्चितो राजा मयि चारण्यमाश्रिते।भवत्या च परित्यक्तो न नूनं वर्तयिष्यति।।2.24.11।।

କୈକେୟୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଠକାଇଛି; ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ, ଯଦି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜୀବିତ ରହିବେ ନାହିଁ॥

Verse 12

भर्तुः किल परित्यागो नृशंसः केवलं स्त्रियाः।स भवत्या न कर्तव्यो मनसाऽपि विगर्हितः।।2.24.12।।

ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପରିତ୍ୟାଗ ନିଶ୍ଚୟ ନିର୍ଦୟ କର୍ମ; ମନରେ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦନୀୟ ସେ କାମ ଆପଣ କରିବେ ନାହିଁ॥

Verse 13

यावज्जीवति काकुत्स्थः पिता मे जगतीपतिः।शुश्रूषा क्रियतां तावत्सहि धर्मस्सनातनः।।2.24.13।।

ଜଗତୀପତି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ମୋ ପିତା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସେବା-ଶୁଶ୍ରୂଷା କର; ଏହିଏ ସନାତନ ଧର୍ମ॥

Verse 14

एवमुक्ता तु रामेण कौशल्या शुभदर्शना। तथेत्युवाच सुप्रीता राममक्लिष्टकारिणम्।।2.24.14।।

ରାମ ଏପରି କହିଲେ, ଶୁଭଦର୍ଶନା କୌଶଲ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ରାମଙ୍କୁ— “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି କହିଲେ।

Verse 15

एवमुक्तस्तु वचनं रामो धर्मभृतां वरः।भूयस्तामब्रवीद्वाक्यं मातरं भृशदुःखिताम्।।2.24.15।।

ଏପରି କୁହାଯାଇଥିବା ବଚନ ଶୁଣି, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ମାତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 16

मया चैव भवत्या च कर्तव्यं वचनं पितुः।राजा भर्ता गुरु श्श्रेष्ठस्सर्वेषामीश्वरः प्रभुः।।2.24.16।।

ମୋତେ ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପିତାଙ୍କ ବଚନ ଅବଶ୍ୟ ପାଳନ କରିବାକୁ ହେବ। ସେ ରାଜା, ଭର୍ତ୍ତା-ରକ୍ଷକ, ଗୁରୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଓ ପ୍ରଭୁ।

Verse 17

इमानि तु महारण्ये विहृत्य नव पञ्च च।वर्षाणि परमप्रीतः स्थास्यामि वचने तव।।2.24.17।।

ଏହି ମହାରଣ୍ୟରେ ବିହାର କରି ଏହି ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ମୁଁ ପରମ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ, ଆପଣଙ୍କ ବଚନରେ ଦୃଢ଼ ରହିବି।

Verse 18

एवमुक्ता प्रियं पुत्रं बाष्पपूर्णानना तदा।उवाच परमार्ता तु कौशल्या पुत्रवत्सला।।2.24.18।।

ରାମ ଏପରି କହିଲେ, ପୁତ୍ରବତ୍ସଳା କୌଶଲ୍ୟା ପରମ ଆର୍ତ୍ତ ହୋଇ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖ ସହିତ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 19

आसां राम सपत्नीनां वस्तुं मध्ये न मे क्षमम्।नय मामपि काकुत्स्थ वनं वन्यां मृगीं यथा।।2.24.19।।यदि ते गमने बुद्धिः कृता पितुरपेक्षया।

ହେ ରାମ! ଏହି ସପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ମୋ ପାଇଁ ସହ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥକୁଳନନ୍ଦନ! ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନି ଯଦି ତୁମେ ବନଗମନର ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ, ତେବେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସହିତ ବନକୁ ନେଇଯାଅ—ବନ୍ୟ ହରିଣୀ ପରି।

Verse 20

तां तथा रुदतीं रामो रुदन्वचनमब्रवीत्।।2.24.20।।जीवन्त्या हि स्त्रिया भर्ता दैवतं प्रभुरेव च

ତାକୁ ଏପରି କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି, ରାମ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ରୁଭରା ହୋଇ କାନ୍ଦୁ କାନ୍ଦୁ କହିଲେ: “ସ୍ତ୍ରୀ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିତ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ପତି ହିଁ ତାଙ୍କର ଦେବତା ଓ ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରଭୁ।”

Verse 21

भवत्या मम चैवाद्य राजा प्रभवति प्रभुः।न ह्यनाथा वयं राज्ञा लोकनाथेन धीमता।।2.24.21।।

ଆଜି ରାଜା—ସର୍ବାଧିକାରୀ ପ୍ରଭୁ—ତୁମ ଓ ମୋ ଉଭୟଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେବାର ଅଧିକାର ରଖନ୍ତି। ଲୋକନାଥ ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଅନାଥ ନୁହେଁ।

Verse 22

भरतश्चापि धर्मात्मा सर्वभूतप्रियंवदः।भवतीमनुवर्तेत स हि धर्मरतस्सदा।।2.24.22।।

ଏବଂ ଭରତ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମାତ୍ମା, ସର୍ବଭୂତପ୍ରିୟବାଦୀ; ସେ ସଦା ଧର୍ମରେ ରତ ଥିବାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ।

Verse 23

यथा मयि तु निष्क्रान्ते पुत्रशोकेन पार्थिवः।श्रमं नावाप्नुयात्किञ्चिदप्रमत्ता तथा कुरु।।2.24.23।।

ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଏଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବି, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ପାର୍ଥିବ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଳ୍ପମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଲାନ୍ତି କିମ୍ବା କଷ୍ଟ ନ ହେଉ—ଅପ୍ରମାଦରେ ସେପରି କର।

Verse 24

दारुणश्चाप्ययं शोको यथैनं न विनाशयेत्।राज्ञो वृद्धस्य सततं हितं चर समाहिता।।2.24.24।।

ଏହି ଶୋକ ନିଶ୍ଚୟ ଦାରୁଣ; ଏହା ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ ନ କରେ, ସେପରି ଆଚରଣ କର। ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ସଦା ବୃଦ୍ଧ ରାଜାଙ୍କ ହିତ କର।

Verse 25

व्रतोपवासनिरता या नारी परमोत्तमा।भर्तारं नानुवर्तेत सा तु पापगतिर्भवेत्।।2.24.25।।

ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସରେ ନିରତ ପରମୋତ୍ତମା ନାରୀ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଭର୍ତ୍ତାକୁ ଅନୁବର୍ତ୍ତନ ନ କରେ, ତେବେ ସେ ପାପଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 26

भर्तु श्शुश्रूषया नारी लभते स्वर्गमुत्तमम्।अपि या निर्नमस्कारा निवृत्ता देवपूजनात्।।2.24.26।।

ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଶୁଶ୍ରୂଷାରେ ନାରୀ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ—ସେ ନମସ୍କାର ନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବପୂଜାରୁ ନିବୃତ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 27

शुश्रूषामेव कुर्वीत भर्तुः प्रियहिते रता।एष धर्मः पुरा दृष्टो लोके वेदे श्रुतः स्मृतः।।2.24.27।।

ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର କାର୍ଯ୍ୟରେ ରତ ହୋଇ, ସ୍ତ୍ରୀ କେବଳ ଭର୍ତ୍ତୃଶୁଶ୍ରୂଷା ହିଁ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଧର୍ମ ପୁରାତନକାଳରୁ ଲୋକେ ଦେଖିଛନ୍ତି, ବେଦରେ ଶ୍ରୁତ ଓ ସ୍ମୃତିରେ ସ୍ଥାପିତ।

Verse 28

अग्निकार्येषु च सदा सुमनोभिश्च देवताः।पूज्यास्ते मत्कृते देवि बाह्मणाश्चैव सुव्रताः।।2.24.28।।

ହେ ଦେବି, ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ସଦା ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟରେ ସୁମନ (ପୁଷ୍ପ) ନେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ଏବଂ ସୁବ୍ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଅ।

Verse 29

एवं कालं प्रतीक्षस्व ममागमनकाङ्क्षिणी।नियता नियताहारा भर्तृशुश्रूषणे रता।।2.24.29।।

ମୋ ଆଗମନକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରି, ଏହିପରି ଭାବେ ସମୟକୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର; ନିୟତବ୍ରତ ହୋଇ, ନିୟତ ଆହାର ରଖି, ଭର୍ତ୍ତୃଶୁଶ୍ରୂଷାରେ ରତ ରୁହ।

Verse 30

प्राप्स्यसे परमं कामं मयि प्रत्यागते सति।यदि धर्मभृतां श्रेष्ठो धारयिष्यति जीवितम्।।2.24.30।।

ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଆସିଲେ ତୁମେ ପରମ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ; ଯଦି ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋ ପିତା ସେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 31

एवमुक्ता तु रामेण बाष्पपर्याकुलेक्षणा।कौशल्या पुत्रशोकार्ता रामं वचनमब्रवीत्।।2.24.31।।

ରାମ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଅଶ୍ରୁରେ ଆକୁଳ ନୟନା, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ପୀଡିତ କୌଶଲ୍ୟା ରାମଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 32

गमने सुकृतां बुद्धिं न ते शक्नोमि पुत्रक।विनिवर्तयितुं वीर नूनं कालो दुरत्ययः।।2.24.32।।

ପୁତ୍ରକ, ଗମନ ପାଇଁ ତୋର ବୁଦ୍ଧି ସୁକୃତ ନିଶ୍ଚୟରେ ଦୃଢ଼; ହେ ବୀର, ମୁଁ ତାହାକୁ ଫେରାଇ ପାରୁନି। ନିଶ୍ଚୟ କାଳର ବିଧାନ ଅତିଦୁରତ୍ୟୟ।

Verse 33

गच्छ पुत्र त्वमेकाग्रो भद्रं तेऽस्तु सदा विभुः।पुनस्त्वयि निवृत्ते तु भविष्यामि गतव्यथा।।2.24.33।।

ତେଣୁ ଯାଅ, ପୁତ୍ର, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ; ତୋର ସଦା ମଙ୍ଗଳ ହେଉ—ବିଭୁ ପରମେଶ୍ୱର ତୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ତୁ ଫେରିଲେ ମାତ୍ର ମୁଁ ବ୍ୟଥାମୁକ୍ତ ହେବି।

Verse 34

प्रत्यागते महाभागे कृतार्थे चरितव्रते।पितुरानृण्यतां प्राप्ते त्वयि लप्स्ये परं सुखम्।।2.24.34।।

ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ତୁ ଫେରିଆସିଲେ—କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି, ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପିତୃଋଣ ଶୋଧି—ତେବେ ମୁଁ ପରମ ସୁଖ ଲଭିବି।

Verse 35

कृतान्तस्य गतिः पुत्र दुर्विभाव्या सदा भुवि।यस्त्वां सञ्चोदयति मे वच आच्छिद्य राघव।।2.24.35।।

ପୁତ୍ର, ହେ ରାଘବ, ଏ ଭୁବନରେ କୃତାନ୍ତ (ବିଧି)ର ଗତି ସଦା ଦୁର୍ବିଭାବ୍ୟ। ସେଇ ତୋତେ ଆଗେଇ ନେଉଛି, ମୋ କଥାକୁ ଛେଦି ଦେଇ।

Verse 36

गच्छेदानीं महाबाहो क्षेमेण पुनरागतः।नन्दयिष्यसि मां पुत्र साम्ना वाक्येन चारुणा।।2.24.36।।

ହେ ମହାବାହୋ, ଏବେ ଯାଅ; ଏବଂ କୁଶଳରେ ପୁଣି ଫେରିଆସ। ଫେରି ଆସି, ହେ ପୁତ୍ର, ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ ମୋତେ ପୁଣି ଆନନ୍ଦିତ କରିବୁ।

Verse 37

अपीदानीं स कालस्स्याद्वनात्प्रत्यागतं पुनः।यत्त्वां पुत्रक पश्येयं जटावल्कलधारिणम्।।2.24.37।।

ହାୟ, ସେଇ ସମୟ ଯଦି ଏବେଇ ହେଉଥାନ୍ତା—ହେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ବନରୁ ପୁଣି ଫେରିଆସିବ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଜଟାଧାରୀ ଓ ବଲ୍କଳବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରୂପେ ଦେଖିପାରିଥାନ୍ତି।

Verse 38

तथा हि रामं वनवासनिश्चितंसमीक्ष्य देवी परमेण चेतसा।उवाच रामं शुभलक्षणं वचोबभूव च स्वस्त्ययनाभिकाङ्क्षिणी।।2.24.38।।

ରାମ ଯେ ଦୃଢଭାବେ ବନବାସକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଦେଖି ଦେବୀ ରାଣୀ ପରମ ଚେତନାରେ ତାଙ୍କୁ ସମୀକ୍ଷା କରି ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ବଚନ କହିଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କ କୁଶଳ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ ଓ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ ବିଧି ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।