Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

जटायुरावणयुद्धम्

Jatayu’s Combat with Ravana

काञ्चनोरश्छदान्दिव्यान्पिशाचवदनान्खरान्।तांश्चास्य जवसम्पन्नाञ्जघान समरे बली।।।।

kāñcanoraśchadān divyān piśācavadanān kharān | tāṁś cāsya javasampannān jaghāna samare balī ||

କାଞ୍ଚନ ବକ୍ଷଃଛଦଧାରୀ, ପିଶାଚମୁଖ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅତିଦ୍ରୁତ—ରାବଣଙ୍କ ରଥରେ ଯୋଜିତ—ସେହି ଗର୍ଦ୍ଦଭମାନଙ୍କୁ ବଳବାନ ଜଟାୟୁ ସମରରେ ନିହତ କଲା।

काञ्चनोरश्छदान्golden breastplates
काञ्चनोरश्छदान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकाञ्चन-उरश्छद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः: काञ्चनस्य उरश्छदः (golden breast-plates)
दिव्यान्splendid
दिव्यान्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
पिशाचवदनान्having demon-like faces
पिशाचवदनान्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootपिशाच-वदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः: पिशाचवत् वदनं येषाम्
खरान्asses (draught animals)
खरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तान्those
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अस्यof him (Rāvaṇa)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
जवसम्पन्नान्endowed with speed
जवसम्पन्नान्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootजव-सम्पन्न (प्रातिपदिक; √पद्/सम्+√पद् in sense ‘endowed’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः: जवेन सम्पन्नाः (endowed with speed)
जघानkilled/struck down
जघान:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
समरेin battle
समरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
बलीpowerful
बली:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ending -ī as nom. sg. of -in stem)

Powerful Jatayu killed in the combat, the splendid, swift-moving, devil-faced asses with golden shields yoked to the chariot.

J
Jatāyu
R
Rāvaṇa
R
Rāvaṇa’s chariot
K
khara (asses)

FAQs

Dharma as protective courage: Jatāyu risks himself to stop an unjust abduction, showing that righteousness includes active resistance to adharma.

During Sītā’s abduction, Jatāyu attacks Rāvaṇa’s flying chariot and kills the asses drawing it, weakening the vehicle.

Vīrya (valor) and rakṣaṇa-bhāva (the impulse to protect the vulnerable).