Shloka 27

महोत्पात-लक्षणानि

Omens before Khara’s Assault

Devanagari script

समेत्य चोचुस्सहितास्तेऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः।स्वस्ति गोब्राह्मणेभ्योऽस्तु लोकानां येऽभिसङ्गताः।।।।

Transliteration

sametya cocuḥ sahitās te 'nyonyaṃ puṇya-karmaṇaḥ |

svasti go-brāhmaṇebhyo 'stu lokānāṃ ye 'bhisaṅgatāḥ ||

Translation

ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ସେଇ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ମହାତ୍ମାମାନେ ପରସ୍ପର କହିଲେ: “ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ; ଏଠାରେ ସମାଗତ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।”

Word by Word

• समेत्य: having assembled
• समेत्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-√इ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्यय (absolutive), अव्ययभाव

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• सहिताः: together
• सहिताः: Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सह्/सह् with past participle sense 'joined')
• Form: क्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; विशेषण

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा

• अन्योन्यम्: to one another
• अन्योन्यम्: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्योन्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् (reciprocal adverb), परस्परार्थक

• पुण्य-कर्मणः: of holy deeds
• पुण्य-कर्मणः: Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; विशेषण

• स्वस्ति: well-being/auspiciousness
• स्वस्ति: Karma (कर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस्ति (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; मङ्गलवाचक-निपात (benedictive: well-being)

• गो-ब्राह्मणेभ्यः: to cows and brahmins
• गो-ब्राह्मणेभ्यः: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, चतुर्थी (Dative); इतरेतर-द्वन्द्व

• अस्तु: let there be
• अस्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/benedictive), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• लोकानाम्: of the worlds/people
• लोकानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, षष्ठी

• ये: who
• ये: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा

• अभिसङ्गताः: assembled/come together
• अभिसङ्गताः: Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभि-सम्-√गम् (धातु); सङ्गत (कृदन्त-प्रातिपदिक, past participle)
• Form: क्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; विशेषण

Context

Holy men assembled and uttered benedictions, saying, 'let there be well-being for the cows and brahmins associated with men of pious deeds in all the (three) worlds.

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as protection and welfare of foundational supports of society—cows (sustenance) and brāhmaṇas (learning, ritual, moral guidance).

What is the narrative situation?

As the battle is about to begin, the assembled seers exchange auspicious benedictions for the welfare of the world.

Which character virtue is emphasized?

The seers’ virtue is loka-hita (concern for universal welfare), prioritizing peace and auspiciousness even amid impending violence.