Adhyaya 93
Description of the Bathing Rite (Kārtika Vrata Snāna and Allied Observances)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ କାର୍ତ୍ତିକ-ବ୍ରତର ସ୍ନାନବିଧି କ୍ରମେ କ୍ରମେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ରାତ୍ରିର ଶେଷେ କିମ୍ବା ପ୍ରାତଃକାଳେ ସାଧକ ପ୍ରଥମେ ପୁଣ୍ୟଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଶେଷରେ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ କରେ; ଏହାର ଫଳ ‘ଅନନ୍ତ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ସେ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ତୀର୍ଥ ଓ ତାହାର ଅଧିଷ୍ଠାତୃ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ହରି/ଦାମୋଦରଙ୍କୁ (ରାଧାସହିତ) ଆବାହନ-ସ୍ତୁତି ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରେ। ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି। ଆଶ୍ରମଭେଦେ ସ୍ନାନଦ୍ରବ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ—ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ତିଳ ଓ ଆମଳକୀ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦି, ତ୍ୟାଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ତୁଳସୀମୂଳ ମାଟି; ଆମଳକୀ-ତିଳ ମିଶାଇବାରେ କିଛି ତିଥି ନିଷିଦ୍ଧ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି। ନାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତେ ପୌରାଣିକ ମନ୍ତ୍ରରେ କର୍ମ କରିବାର ଭେଦ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ତାପରେ ତର୍ପଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜାର ବିଧାନ ଆସେ; ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍କାର ଦେବତାସତ୍କାର ସମାନ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ। ଶେଷରେ ମହାଦେବ ଦେବୀଙ୍କୁ ତୁଳସୀପୂଜାବିଧି ଉପଦେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ-ବ୍ରତରୁ ସର୍ବାଙ୍ଗୀଣ ଶୁଭଫଳ, ପୁଣ୍ୟବୃଦ୍ଧି ଓ ବୈକୁଣ୍ଠପ୍ରାପ୍ତି ମିଳେ ବୋଲି ଫଳଶ୍ରୁତି ଘୋଷିତ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.