Adhyaya 230
Description of the Fish Incarnation (Matsyāvatāra)
ଉମା–ମହେଶ୍ୱର ସମ୍ବାଦରେ ପାର୍ବତୀ ପଚାରନ୍ତି—ମଧୁସୂଦନ କିପରି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ–କୂର୍ମ ଆଦି ଅବତାରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହରିଙ୍କ ଅବତାର-ମହିମାର ବିସ୍ତୃତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଶିବ ଦୀପରୁ ଦୀପ ଜ୍ୱଳିବା ଉପମା ଦେଇ କହନ୍ତି—ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୁଅନ୍ତି; ପରାତ୍ପର ସ୍ୱରୂପ, ବ୍ୟୂହ/ବିଭବ ପ୍ରକାଶ ଓ ଅର୍ଚ୍ଚା-ସ୍ୱରୂପରେ (ବିଗ୍ରହରେ ଅଧିଷ୍ଠାନ) ତାଙ୍କ କୃପାମୟ ଉପସ୍ଥିତିର ତତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି। ତାପରେ ଆଦି ବଂଶପରମ୍ପରା କଥିତ—ମରୀଚିରୁ କଶ୍ୟପ; ଅଦିତିରୁ ଦେବମାନେ, ଦିତିରୁ ପ୍ରବଳ ଅସୁର–ରାକ୍ଷସ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୟଗ୍ରୀବ ଓ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ପ୍ରମୁଖ। ଜଣେ ଦାନବ ବେଦକୁ ଅପହରଣ କରି ଗିଳି ସମୁଦ୍ରରେ ଲୁଚିଯାଏ; ତେଣୁ ଧର୍ମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଙ୍ଗ ପାଏ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବଗଣ କ୍ଷୀରସାଗର ତଟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ତେବେ ହରି ମତ୍ସ୍ୟରୂପ ଧାରଣ କରି ସମୁଦ୍ରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଦାନବକୁ ବଧ କରି ବେଦକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତି; ପରେ ବ୍ୟାସରୂପେ ବେଦବିଭାଗ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି, କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଅନ୍ତି।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.