Adhyaya 54

Verse 1

व्यास उवाच । वेदं वेदौ तथा वेदान्वेदांगानि तथा द्विजाः । अधीत्य चाधिगम्यार्थं ततः स्नायाद्द्विजोत्तमः

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଦ୍ୱିଜ ଜଣେ ବେଦ, ଦୁଇ ବେଦ, ଏବଂ ବେଦାଙ୍ଗ ସହିତ ବେଦମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ସେମାନଙ୍କର ଅଭିପ୍ରେତ ଅର୍ଥ ବୁଝି, ପରେ ସମାବର୍ତ୍ତନ-ସ୍ନାନ କରୁ।

Verse 2

गुरवे तु धनं दत्वा स्नायीत तदनुज्ञया । तीर्णव्रतोथ युक्तात्मा शक्तो वा स्नातुमर्हति

ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧନ (ଦକ୍ଷିଣା) ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସ୍ନାନ କରୁ। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରି, ସଂଯତ ଆତ୍ମା ହୋଇ—କିମ୍ବା ସମର୍ଥ ହେଲେ—ସେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 3

वैणवीं धारयेद्यष्टिमंतर्वासस्तथोत्तरम् । यज्ञोपवीतद्वितयं सोदकं च कमंडलुम्

ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁ, ଅନ୍ତର୍ବାସ ଓ ଉତ୍ତର୍ବାସ ପରିଧାନ କରୁ। ଦୁଇଟି ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ରଖୁ ଏବଂ ଜଳଭରା କମଣ୍ଡଲୁ ମଧ୍ୟ ବହନ କରୁ।

Verse 4

छत्रं चोष्णीषममलं पादुके चाप्युपानहौ । रौक्मे च कुंडले धार्ये कृत्तकेशनखः शुचिः

ଛତ୍ର ଧାରଣ କରି ନିର୍ମଳ ଉଷ୍ଣୀଷ (ପାଗଡ଼ି) ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ; ପାଦୁକା ଓ ଉପାନହୌ (ଜୁତା) ମଧ୍ୟ ଯଥାବିଧି ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରି, କେଶ-ନଖ କାଟି, ଶୁଚି ଓ ପବିତ୍ର ରହିବା ଉଚିତ।

Verse 5

अन्यत्र कांचनाद्विप्रो न रक्तां बिभृयात्स्रजम् । शुक्लांबरधरो नित्यं सुगंधः प्रियदर्शनः

କାଞ୍ଚନ ବ୍ୟତୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଲାଲ ମାଳା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେ ସଦା ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧୁ, ସୁଗନ୍ଧିତ ରହୁ ଏବଂ ଦର୍ଶନରେ ପ୍ରିୟ ଲାଗୁ।

Verse 6

न जीर्ण मलवद्वासा भवेद्वै विभवे सति । न रक्तमुल्बणं चान्य धृतं वासो न कुंडलम्

ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିଲେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ମଲିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅତ୍ୟଧିକ ଭଡ଼କିଲା ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର, ଅନ୍ୟ ଅଯୋଗ୍ୟ ପୋଷାକ ଓ ଅଶୋଭନ କୁଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 7

नोपानहौ स्रजं चाथ पादुके च प्रयोजयेत् । उपवीतमलंकारं दर्शयन्कृष्णमाजिनम्

ଜୁତା, ମାଳା ଓ ପାଦୁକା ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବଦଳରେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଓ ଯଥୋଚିତ ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ରହି, କୃଷ୍ଣାଜିନ (କଳା ହରିଣଚର୍ମ) ଧାରଣ କରିଥିବାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 8

नापसव्यं परीदध्याद्वासो न विकृतं वसेत् । आहरेद्विधिवद्दारान्सदृशानात्मनः शुभान्

ବସ୍ତ୍ରକୁ ଅପସବ୍ୟ (ଉଲ୍ଟା/ଅଶୁଭ) ଭାବେ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ନା ଅସଙ୍ଗତ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ଭେଷ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ବିଧିଅନୁସାରେ ନିଜକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଶୁଭ ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 9

रूपलक्षणसंयुक्तान्योनिदोषविवर्जितान् । अपितृगोत्रजभवामन्यमानुषगोत्रजाम्

ସୁରୂପ ଓ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ, କୁଳଦୋଷବିବର୍ଜିତ—ପିତୃଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମନେଇନଥିବା, ଅନ୍ୟ ମାନବଗୋତ୍ରଜାତ କନ୍ୟାକୁ ହିଁ ବରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 10

आहरेद्ब्राह्मणो भार्यां शीलशौचसमन्विताम् । ऋतुकालाभिगामी स्याद्यावत्पुत्रोभिजायते

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୀଳ ଓ ଶୌଚସମ୍ପନ୍ନା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଉଅବଧି ଋତୁକାଳରେ ମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ସମୀପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 11

वर्जयेत्प्रतिषिद्धानि प्रयत्नेन दिनानि तु । षष्ठ्यष्टमीं पंचदशीं द्वादशीं च चतुर्दशीम्

ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ନିଷିଦ୍ଧ ତିଥିଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ—ଷଷ୍ଠୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ପଞ୍ଚଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ।

Verse 12

ब्रह्मचारी भवेन्नित्यं तद्वज्जन्मत्रयाहनि । आदधीत विवाहाग्निं जुहुयाज्जातवेदसम्

ସେ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରହିବା ଉଚିତ; ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ରହିବା ଉଚିତ। ପରେ ବିବାହାଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି ଜାତବେଦସ୍ (ଅଗ୍ନି)ରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 13

एतानि स्नातको नित्यं पावनानि च पावयेत् । वेदोदितं स्वकं कर्म्म नित्यं कुर्यादतंद्रितः

ସ୍ନାତକ ଏହି ପାବନ ଆଚାରଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରୁ; ଏବଂ ଅଲସତା ତ୍ୟାଗ କରି ବେଦୋକ୍ତ ନିଜ କର୍ମ ସଦା କରୁ।

Verse 14

अकुर्वाणः पतत्याशु नरकानतिभीषणान् । अभ्यसेत्प्रयतो वेदं महायज्ञान्न हापयेत्

ଯେ ନିଜ ନିୟତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରେନାହିଁ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଅତିଭୟଙ୍କର ନରକରେ ପତିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ନିୟମରେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ମହାଯଜ୍ଞକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 15

कुर्याद्गृह्याणि कार्याणि संध्योपासनमेव च । सख्यं समाधिकैः कुर्यादुपेयादीश्वरं सदा

ଗୃହ୍ୟକର୍ମ କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟୋପାସନା ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ସମାଧିସ୍ଥ ସାଧୁମାନଙ୍କ ସହ ସଖ୍ୟ ରଖି, ସଦା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ୍।

Verse 16

दैवतान्यभिगच्छेत कुर्य्याद्भार्य्याभिपोषणम् । न धर्मं ख्यापयेद्विद्वान्न पापं गूहयेदपि

ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅଭିଗମନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବିଦ୍ୱାନ୍ ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଢିଣ୍ଡୋରା ପିଟି ପ୍ରଚାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନ ପାପକୁ ଲୁଚାଇବା ଉଚିତ୍।

Verse 17

कुर्वीतात्महितं नित्यं सर्वभूतानुकंपकः । वयसः कर्म्मणोऽर्थस्य श्रुतस्याभिजनस्य च

ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣା ରଖି, ମନୁଷ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ—ବୟସ, କର୍ମ, ଧନ, ଶ୍ରୁତି/ବିଦ୍ୟା କିମ୍ବା କୁଳଗୌରବର ଭେଦ ନ ଦେଖି।

Verse 18

देशवाग्बुद्धिसारूप्यमाचरन्विचरेत्सदा । श्रुतिस्मृत्युदितं सम्यक्साधुभिर्यश्च सेवितः

ଦେଶ, ଭାଷା ଓ ବୁଦ୍ଧି ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରଖି ସଦା ସୁଚାରୁ ଆଚରଣ କରି ଚାଲିବା ଉଚିତ୍। ଶ୍ରୁତି-ସ୍ମୃତିରେ ଉକ୍ତ ଏବଂ ସାଧୁଜନେ ଯାହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେହି ଆଚାରକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 19

तमाचारं निषेवेत नेहेतान्यत्र कर्हिचित् । येनास्य पितरो याता येन याताः पितामहाः

ସେହି ଆଚାର-ପରମ୍ପରାକୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ମାର୍ଗ ପାଇଁ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାରଣ ସେହି ପଥରେ ପିତୃମାନେ ଗଲେ, ସେହି ପଥରେ ପିତାମହମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।

Verse 20

तेन यायात्सतां मार्गं तेन गच्छन्न दुष्यति । नित्यं स्वाध्यायशीलः स्यान्नित्यं यज्ञोपवीतवान्

ସେହି ନିୟମ-ଶିଷ୍ଟତାରେ ସତ୍ଜନଙ୍କ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ; ସେପରି ଚାଲିଲେ ଦୋଷରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ସେ ନିତ୍ୟ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟଶୀଳ ହେଉ ଏବଂ ସଦା ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଧାରଣ କରୁ।

Verse 21

सत्यवादी जितक्रोधो लोभमोहविवर्जितः । सावित्रीजाप निरतः श्राद्धकृन्मुच्यते गृही

ଯେ ସତ୍ୟବାଦୀ, କ୍ରୋଧଜୟୀ, ଲୋଭ ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ, ସାବିତ୍ରୀ (ଗାୟତ୍ରୀ) ଜପରେ ନିରତ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ କରେ—ସେହି ଗୃହସ୍ଥ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

Verse 22

मातापित्रोर्हिते युक्तो ब्राह्मणस्य हिते रतः । दाता यज्वा देवभक्तो ब्रह्मलोके महीयते

ଯେ ମାତାପିତାଙ୍କ ହିତରେ ନିଯୁକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣରେ ରତ, ଦାନଶୀଳ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଦେବଭକ୍ତ—ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 23

त्रिवर्गसेवी सततं देवानां च समर्चनम् । कुर्यादहरहर्नित्यं नमस्येत्प्रयतः सुरान्

ଯେ ତ୍ରିବର୍ଗ (ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମ) ସେବନ କରେ, ସେ ଦେବମାନଙ୍କର ନିରନ୍ତର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନିତ୍ୟ ଭାବେ, ସଂଯମପୂର୍ବକ ସୁରମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁ।

Verse 24

विभागशीलः सततं क्षमायुक्तो दयालुकः । गृहस्थस्तु समाख्यातो न गृहेण गृही भवेत्

ଯେ ଭାଗବଣ୍ଟାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ, ସଦା କ୍ଷମାଯୁକ୍ତ ଓ ଦୟାଳୁ, ସେଇ ପ୍ରକୃତରେ ଗୃହସ୍ଥ କୁହାଯାଏ; କେବଳ ଘର ଥିବାରୁ ଗୃହାସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧି ‘ଗୃହୀ’ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 25

क्षमा दया च विज्ञानं सत्यं चैव दमः शमः । अध्यात्मनित्यता ज्ञानमेतद्ब्राह्मणलक्षणम्

କ୍ଷମା, ଦୟା, ବିବେକ-ବିଜ୍ଞାନ, ସତ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦମନ ଓ ମନଃଶାନ୍ତି; ଏବଂ ଅଧ୍ୟାତ୍ମଚିନ୍ତନରେ ନିତ୍ୟନିଷ୍ଠା ସହ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ—ଏହିମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଲକ୍ଷଣ।

Verse 26

एतस्मान्न प्रमाद्येत विशेषेण द्विजोत्तमः । यथाशक्ति चरन्धर्म्मं निंदितानि विवर्जयेत्

ଏହି ବିଷୟରେ ପ୍ରମାଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ବିଶେଷକରି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ; ଯଥାଶକ୍ତି ଧର୍ମ ଆଚରି ନିନ୍ଦିତ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 27

विधूय मोहकलिलं लब्ध्वा योगमनुत्तमम् । गृहस्थो मुच्यते बंधान्नात्र कार्याविचारणा

ମୋହର କଲିଳକୁ ଝାଡ଼ି ଦେଇ ଅନୁତ୍ତମ ଯୋଗ ଲାଭ କଲେ, ଗୃହସ୍ଥ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ଅଧିକ ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Verse 28

विगर्हित जय क्षेप हिंसा बंधवधात्मनाम् । अन्यमन्यु समुत्थानां दोषाणां मर्षणं क्षमा

ଅନ୍ୟର କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷ—ନିନ୍ଦା, ଜୟଗର୍ବ, ଅପମାନ, ହିଂସା, ବନ୍ଧନ ଓ ବଧ ଇତ୍ୟାଦି—ଏମାନଙ୍କୁ ସହିବାକୁ ହିଁ କ୍ଷମା କୁହାଯାଏ।

Verse 29

स्वदुःखेष्वेव कारुण्यं परदुःखेषु सौहृदम् । दयेति मुनयः प्राहुः साक्षाद्धर्मस्य साधनम्

ନିଜ ଦୁଃଖରେ କାରୁଣ୍ୟ ଓ ପରଦୁଃଖରେ ସୌହାର୍ଦ୍ୟ—ମୁନିମାନେ ଏହାକୁ ‘ଦୟା’ ବୋଲି କହନ୍ତି; ଏହା ଧର୍ମସାଧନର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଉପାୟ।

Verse 30

चतुर्दशानां विद्यानां धारणा हि परार्थतः । विज्ञानमिति तद्विद्याद्येन धर्मो विवर्धते

ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବିଦ୍ୟାର ଧାରଣା ପରହିତ ପାଇଁ ହେଉ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ—ତାହାକୁ ‘ବିଜ୍ଞାନ’ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 31

अधीत्य विधिवद्विद्यामर्थं चैवोपलभ्यते । धर्मकार्याणि कुर्वीत ह्येतद्विज्ञानमुच्यते

ବିଧିମତେ ବିଦ୍ୟା ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ତାହାର ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ; ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ—ଏହାକୁ ‘ବିଜ୍ଞାନ’ କୁହାଯାଏ।

Verse 32

सत्येन लोकं जयति सत्यं तत्परमं पदम् । यथा भूता प्रमादं तु सत्यमाहुर्मनीषिणः

ସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଜୟ ହୁଏ; ସତ୍ୟ ହିଁ ପରମ ପଦ। ମନୀଷୀମାନେ କହନ୍ତି—ସତ୍ୟ ହେଉଛି ବସ୍ତୁର ଯଥାର୍ଥତା, ମିଥ୍ୟା ହେଉଛି ପ୍ରମାଦଜନ୍ୟ ଭ୍ରମ।

Verse 33

दमः शरीरोपरतिः शमः प्रज्ञाप्रसादतः । अध्यात्ममक्षरं विद्या यत्र गत्वा न शोचति

ଦମ, ଶରୀରଭୋଗରୁ ଉପରତି ଓ ଶମ—ଏସବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାର ପ୍ରସାଦରୁ ଜନ୍ମେ। ଅଧ୍ୟାତ୍ମବିଦ୍ୟା ଅକ୍ଷର ତତ୍ତ୍ୱ; ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଶୋକ ରହେନାହିଁ।

Verse 34

यया स देवोभगवान्विद्यया विद्यते परः । साक्षादेव हृषीकेशस्तज्ज्ञानमिति कीर्तितम्

ଯେଉଁ ବିଦ୍ୟାଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବ-ଭଗବାନ୍ ପରମ ଭାବେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଜଣାପଡନ୍ତି—ସେଇ ହୃଷୀକେଶ ସ୍ୱୟଂ—ତାହାକୁ ‘ତତ୍-ଜ୍ଞାନ’ ବୋଲି କୀର୍ତିତ କରାଯାଇଛି।

Verse 35

तन्निष्ठस्तत्परो विद्वान्नित्यमक्रोधनः शुचिः । महायज्ञपरो विप्रो लभते तदनुत्तमम्

ତାହାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେଇ ପରମରେ ପରାୟଣ, ବିଦ୍ୱାନ, ନିତ୍ୟ କ୍ରୋଧରହିତ ଓ ଶୁଚି—ମହାଯଜ୍ଞପର ବିପ୍ର ସେଇ ଅନୁତ୍ତମ ପଦକୁ ଲଭେ।

Verse 36

धर्मस्यायतनं यत्नाच्छरीरं परिपालयेत् । नहि देहं विना विष्णुः पुरुषैर्विद्यतेपरः

ଦେହ ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥାନ; ତେଣୁ ଯତ୍ନକରି ଏହାକୁ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଦେହ ବିନା ଲୋକମାନେ ପରମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 37

नित्यं धर्मार्थकामेषु युज्येत नियतो द्विजः । न धर्मवर्जितं काममर्थं वा मनसा स्मरेत्

ନିୟମଶୀଳ ଦ୍ୱିଜ ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମରେ ନିଯୁକ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ; ଧର୍ମବର୍ଜିତ କାମ କିମ୍ବା ଅର୍ଥକୁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ ନ କରୁ।

Verse 38

सीदन्नपि हि धर्मेण न त्वधर्मं समाचरेत् । धर्मो हि भगवान्देवो गतिः सर्वेषु जंतुषु

କଷ୍ଟରେ ଡୁବୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ହିଁ ଚାଲିବା ଉଚିତ, ଅଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ ଧର୍ମ ହିଁ ଭଗବାନ୍ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ଗତି ଓ ଶରଣ।

Verse 39

भूतानांप्रियकारीस्यान्नपरद्रो हकर्मधीः । न वेददेवतानिंदां कुर्य्यात्तैश्च न संवसेत्

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତକାରୀ ହେବା ଉଚିତ; ପରଦ୍ରୋହର କର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବେଦ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ନୁହେଁ, ଏବଂ ନିନ୍ଦକଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ କରିବା ନୁହେଁ।

Verse 40

यस्त्विमं नियतो मर्त्यो धर्माध्यायं पठेच्छुचिः । अध्यापयेच्छ्रावयेद्वा ब्रह्मलोके महीयते

ଶୁଚି ଓ ନିୟମନିଷ୍ଠ ମର୍ତ୍ୟ ଯଦି ଏହି ଧର୍ମାଧ୍ୟାୟ ପଢ଼େ, କିମ୍ବା ପଢ଼ାଏ ଅଥବା ଶୁଣାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 54

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे चतुःपंचाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡର ଚଉଵନତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।