Adhyaya 31

Verse 1

नारदौवाच । ततो हृष्टमनाः सोऽथ दूतं पप्रच्छ तं पथि । संदेहं हृदि कृत्वा तु विस्मयं परमं गतः । विचारयन्हृदि स्वर्गः कस्य हेतोः फलं मम

ନାରଦ କହିଲେ—ତେବେ ସେ ହୃଷ୍ଟମନା ହୋଇ ପଥରେ ସେହି ଦୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲା; କିନ୍ତୁ ହୃଦୟରେ ସନ୍ଦେହ ଧରି ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପଡ଼ିଲା। ମନେମନେ ଭାବିଲା—“କେଉଁ କାରଣରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ମୋର ଫଳ ହେଲା?”

Verse 2

विकुंडल उवाच । हे दूतवर पृच्छामि संशयं त्वामहं परम् । आवां जातौ कुले तुल्ये तुल्यं कर्म तथा कृतम्

ବିକୁଣ୍ଡଳ କହିଲା—ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୂତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ପଚାରୁଛି। ଆମେ ଦୁହେଁ ସମାନ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛୁ, ଏବଂ ସମାନ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କରିଛୁ।

Verse 3

दुर्मृत्युरपि तुल्योभूत्तुल्यो दृष्टो यमस्तथा । कथं स नरके क्षिप्तस्तुल्यकर्म्मा ममाग्रजः

ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଥିଲା, ଯମ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଦେଖାଦେଲେ। ତେବେ ମୋ ପରି କର୍ମ କରିଥିବା ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ କିପରି ନରକକୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲେ?

Verse 4

ममाभवत्कथं नाकमिति मे छिंधि संशयम् । देवदूत न पश्यामि मम स्वर्गस्य कारणम्

ମୋତେ କୁହ—ମୁଁ କିପରି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲି? ମୋ ସନ୍ଦେହ କାଟିଦିଅ। ହେ ଦେବଦୂତ, ମୋ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।

Verse 5

देवदूत उवाच । माता पिता सुतो जाया स्वसा भ्राता विकुंडल । जन्महेतोरियं संज्ञा जंतोः कर्म्मोपभुक्तये

ଦେବଦୂତ କହିଲେ—ହେ ବିକୁଣ୍ଡଳ, ମାତା, ପିତା, ପୁତ୍ର, ଜାୟା, ଭଗିନୀ ଓ ଭ୍ରାତା—ଏସବୁ ଜନ୍ମହେତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କେବଳ ସଂଜ୍ଞା; ଜୀବ ଯେ କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରିବ, ସେଥିପାଇଁ ମାତ୍ର।

Verse 6

एकस्मिन्पादपे यद्वच्छकुनानां समागमः । यद्यत्समीहितं कर्म कुरुते पूर्वभावितः

ଯେପରି ଏକ ଗଛରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସମାଗମ ହୁଏ, ସେପରି ପୂର୍ବସଂସ୍କାରରେ ଗଢ଼ା ମନୁଷ୍ୟ ଯେ କର୍ମ ମନେ ଧାରେ, ସେହି କର୍ମ କରେ।

Verse 7

तस्य तस्य फलं भुंक्ते कर्म्मणः पुरुषः सदा । सत्यं वदामि ते प्रीत्या नरैः कर्म्म शुभाशुभम्

ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ନିଜ କର୍ମର ତଦନୁରୂପ ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ପ୍ରୀତିରେ ତୋତେ ସତ୍ୟ କହୁଛି—ନରମାନେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଦୁହେଁ କର୍ମ କରନ୍ତି।

Verse 8

स्वकृतं भुज्यते वैश्य कालेकाले पुनःपुनः । एकः करोति कर्माणि एकस्तत्फलमश्नुते

ହେ ବୈଶ୍ୟ, ନିଜେ କରା କର୍ମର ଫଳ କାଳେକାଳେ ପୁନଃପୁନଃ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ। କର୍ମ କରେ ଏକେ, ଫଳ ଭୋଗେ ମଧ୍ୟ ସେଇ।

Verse 9

अन्यो न लिप्यते वैश्य कर्मणान्यस्य कुत्रचित् । अपतन्नरके पापैस्तवभ्राता सुदारुणैः । त्वं च धर्मेण धर्मज्ञ स्वर्गं प्राप्नोषि शाश्वतम्

ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଅନ୍ୟର କର୍ମଦ୍ୱାରା କେହି କେବେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ତୋର ଭାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ପାପରେ ନରକକୁ ପତିତ ହୋଇଛି; କିନ୍ତୁ ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞ ହୋଇ ଧର୍ମରେ ଚାଲି ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଉଛୁ।

Verse 10

विकुंडल उवाच । आबाल्यान्मम पापेषु न पुण्येषु रतं मनः । अस्मिञ्जन्मनि हे दूत दुष्कृतं हि कृतं मया

ବିକୁଣ୍ଡଳ କହିଲା—ଶୈଶବରୁ ମୋର ମନ ପୁଣ୍ୟରେ ନୁହେଁ, ପାପରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲା। ହେ ଦୂତ, ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ କରିଛି।

Verse 11

देवदूत न जानामि सुकृतं कर्म चात्मनः । यदि जानासि मत्पुण्यं तन्मे त्वं कृपया वद

ହେ ଦେବଦୂତ! ମୁଁ ନିଜେ କରିଥିବା ସୁକୃତ କର୍ମ କ’ଣ ତାହା ଜାଣେନି। ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପୁଣ୍ୟ ଜାଣ, ତେବେ କୃପାକରି ମୋତେ କୁହ।

Verse 12

देवदूत उवाच । शृणु वैश्य प्रवक्ष्यामि यत्त्वया पुण्यमर्जितम् । जानामि तदहं सर्वं न त्वं वेत्सि सुनिश्चितम्

ଦେବଦୂତ କହିଲେ—ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଶୁଣ; ତୁମେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଛ, ମୁଁ ତାହା କହିବି। ସେ ସବୁ ମୁଁ ଜାଣେ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣ ନାହଁ।

Verse 13

हरिमित्रसुतो विप्रः सुमित्रो वेदपारगः । आसीत्तस्याश्रमः पुण्यो यमुना दक्षिणेतटे

ହରିମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁମିତ୍ର ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଯମୁନାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ଥିଲା।

Verse 14

तेन सख्यं वने तस्मिंस्तव जातं विशांवर । तत्संगेन त्वया स्नातं माघमासद्वयं तथा

ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେଇ ବନରେ ତୁମର ତାଙ୍କ ସହିତ ସଖ୍ୟ ହେଲା; ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ତୁମେ ଦୁଇ ମାଘମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନାନ-ବ୍ରତ କରିଥିଲ।

Verse 15

कालिंदी पुण्यपानीये सर्वपापहरे वरे । तत्तीर्थे लोकविख्याते नाम्ना पापप्रणाशने

ହେ କାଲିନ୍ଦୀ! ପୁଣ୍ୟଜଳମୟୀ, ସର୍ବପାପହରିଣୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ! ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ‘ପାପପ୍ରଣାଶନ’ ନାମକ ସେଇ ତୀର୍ଥରେ।

Verse 16

एकेन सर्वपापेभ्यो विमुक्तस्त्वं विशांपते । द्वितीयमाघपुण्येन प्राप्तः स्वर्गस्त्वयानघ

ହେ ବିଶାଂପତେ! ଏକମାତ୍ର ବ୍ରତରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲ। ହେ ଅନଘ! ମାଘମାସର ପୁଣ୍ୟବଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଫଳରୂପେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କଲ।

Verse 17

त्वं तत्पुण्यप्रभावेण मोदस्व सततं दिवि । नरकेषु तव भ्राता महतीं पापयातनाम्

ସେହି ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ କରୁଛ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ଭ୍ରାତା ନରକମାନେ ପାପଜନିତ ମହା ଯାତନା ଭୋଗୁଛି।

Verse 18

छिद्यमानोऽसिपत्रैश्च भिद्यमानस्तु मुद्गरैः । चूर्ण्यमानः शिलापृष्ठे तप्तांगारेषु भर्जितः

ସେ ଅସିପତ୍ରରେ କାଟାଯାଉଛି, ମୁଦ୍ଗରରେ ଭାଙ୍ଗାଯାଉଛି; ଶିଳାପୃଷ୍ଠରେ ପିଷାଯାଉଛି ଏବଂ ତପ୍ତ ଅଙ୍ଗାରରେ ଭଜାଯାଉଛି।

Verse 19

इति दूतवचः श्रुत्वा भ्रातृदुःखेन दुःखितः । पुलकांकित सर्वांगो दीनोऽसौ विनयान्वितः

ଦୂତର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ସେ ଭ୍ରାତାର ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲା; ସମଗ୍ର ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା, ଏବଂ ଦୀନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବିନୟସହ ଦାଁଡ଼ି ରହିଲା।

Verse 20

उवाच तं देवदूतं मधुरं निपुणं वचः । मैत्री सप्तपदी साधो सतां भवति सत्फला

ସେ ଦେବଦୂତଙ୍କୁ ମଧୁର ଓ ନିପୁଣ ବଚନରେ କହିଲା— “ହେ ସାଧୋ! ସପ୍ତପଦୀରେ ମୈତ୍ରୀ ଦୃଢ଼ ହୁଏ; ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଏ।”

Verse 21

मित्रभावं विचिंत्य त्वं मामुपाकर्तुमर्हसि । ततो हि श्रोतुमिच्छामि सर्वज्ञस्त्वं मतो मम

ମିତ୍ରଭାବରେ ମୋତେ ଚିନ୍ତି ମୋପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। କାରଣ ମୁଁ ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ମୋ ମତରେ ଆପଣ ସର୍ବଜ୍ଞ।

Verse 22

यमलोकं न पश्यंति कर्मणा केन मानवाः । गच्छंति निरयं येन तन्मे त्वं कृपया वद

କେଉଁ ପ୍ରକାର କର୍ମରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯମଲୋକକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ? ଏବଂ କେଉଁ କର୍ମରେ ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି? କୃପାକରି ମୋତେ ତାହା କହନ୍ତୁ।

Verse 23

देवदूत उवाच । सम्यक्पृष्टं त्वया वैश्य नष्टपापोऽसि सांप्रतम् । विशुद्धे हृदये पुंसां बुद्धिः श्रेयसि जायते

ଦେବଦୂତ କହିଲେ—ହେ ବୈଶ୍ୟ, ତୁମେ ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି। ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ବୁଦ୍ଧି ପରମ ଶ୍ରେୟସ୍‌ ପ୍ରତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 24

यद्यप्यवसरोनास्ति मम सेवापरस्य वै । तथापि च तव स्नेहात्प्रवक्ष्यामि यथामति

ସେବାପରାୟଣ ଥିବାରୁ ମୋର ଅବକାଶ ନାହିଁ, ତଥାପି ତୁମ ସ୍ନେହରେ ମୋ ମତିଅନୁସାରେ ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।

Verse 25

कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा । परपीडां न कुर्वंति न ते यांति यमालयम्

କର୍ମରେ, ମନରେ ଓ ବାଣୀରେ—ସର୍ବଦା ସର୍ବାବସ୍ଥାରେ—ଅନ୍ୟକୁ ପୀଡା ନଦେଇଥିବା ଲୋକ ଯମାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 26

न वेदैर्न च दानैश्च न तपोभिर्न चाध्वरैः । कथंचित्स्वर्गतिं यांति पुरुषाः प्राणिहिंसकाः

ନ ବେଦରେ, ନ ଦାନରେ, ନ ତପରେ, ନ ଯଜ୍ଞାଧ୍ୱରରେ—ପ୍ରାଣିହିଂସକ ପୁରୁଷମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସ୍ୱର୍ଗଗତିକୁ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 27

अहिंसा परमो धर्मो ह्यहिंसैव परं तपः । अहिंसा परमं दानमित्याहुर्मुनयः सदा

ଅହିଂସା ପରମ ଧର୍ମ; ନିଶ୍ଚୟ ଅହିଂସାହିଁ ପରମ ତପ। ଅହିଂସାହିଁ ପରମ ଦାନ—ବୋଲି ମୁନିମାନେ ସଦା କହନ୍ତି।

Verse 28

मशकान्सरीसृपान्दंशान्यूकाद्यान्मानवांस्तथा । आत्मौपम्येन पश्यंति मानवा ये दयालवः

ଦୟାଳୁ ଲୋକେ ମଶା, ସରୀସୃପ, ଦଂଶକ କୀଟ, ଉକୁନ ଆଦିକୁ—ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ଆତ୍ମୌପମ୍ୟରେ ସମଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 29

तप्तांगारमयस्कीलं मादंप्रेतरंगिणीम् । दुर्गतिं नैव गच्छंति कृतांतस्य च ते नराः

ସେ ପୁରୁଷମାନେ ଯମଙ୍କ ଘୋର ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ—ତପ୍ତ ଅଙ୍ଗାରମୟ ଲୋହା କୀଳ ଓ ମଦପ୍ରେତରେ ଭରିଥିବା ନଦୀ ପରି ଯାତନାକୁ ନୁହେଁ।

Verse 30

भूतानि येऽत्र हिंसंति जलस्थलचराणि च । जीवनार्थं च ते यांति कालसूत्रं च दुर्गतिम्

ଏହି ଲୋକରେ ଜଳଚର ଓ ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଯେ ହିଂସା କରନ୍ତି—ଜୀବିକାର୍ଥେ ମଧ୍ୟ—ସେମାନେ କାଳସୂତ୍ର ନରକ ଓ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 31

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे एकत्रिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀପଦ୍ମ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡର ଏକତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 32

परस्परं च खादंतो ध्वांते चान्योन्य घातिनः । वसंति कल्पानेकांस्ते रुदंतो दारुणं रवम्

ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଖାଇ, ସେଇ ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ଏକାପରକୁ ହତ କରି, ଅନେକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ବସନ୍ତି ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରନ୍ତି।

Verse 33

कृमियोनि शतं गत्वा स्थावराः स्युश्चिरं तु ते । ततोच्छंति ते क्रूरास्तिर्यग्योनि शतेषु च

କୃମିୟୋନିରେ ଶତ ଜନ୍ମ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ସ୍ଥାବର ଯୋନିରେ ରହନ୍ତି; ତାପରେ ସେଇ କ୍ରୂରମାନେ ଶତଶତ ତିର୍ୟକ୍‌ଯୋନିରେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ଉଦ୍ଭବ (ଜନ୍ମ) ହୁଅନ୍ତି।

Verse 34

पश्चाद्भवंति जातांधाः काणाः कुब्जाश्च पंगवः । दरिद्राश्चांगहीनाश्च मानुषाः प्राणिहिंसकाः

ତାପରେ ପ୍ରାଣିହିଂସକ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମାନ୍ଧ, କାଣା, କୁବ୍ଜ ଓ ପଙ୍ଗୁ ହୋଇ ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି; ଏବଂ ଦରିଦ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗହୀନ ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 35

तस्माद्वैश्य परत्रेह कर्मणा मनसा गिरा । लोकद्वयसुखप्रेप्सुर्धर्मज्ञो न तदाचरेत्

ଏହେତୁ, ହେ ବୈଶ୍ୟ! ଯେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁଇ ଲୋକର ସୁଖ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ, ସେ କର୍ମ, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 36

लोकद्वयेन विंदंति सुखानि प्राणिहिंसकाः । येन हिंसन्ति भूतानि न ते बिभ्यति कुत्रचित्

ପ୍ରାଣିହିଂସକମାନେ ଉଭୟ ଲୋକରେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୂତଜୀବ ହିଂସିତ ହୁଏ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 37

प्रविशंति यथा नद्यः समुद्रमृजुवक्रगाः । सर्वे धर्मा अहिंसायां प्रविशंति तथा दृढम्

ଯେପରି ସିଧା କିମ୍ବା ବାଙ୍କା ପଥରେ ବହୁଥିବା ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଅହିଂସାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।

Verse 38

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । अभयं येन भूतेभ्यो दत्तमत्र विंशांवर

ହେ ବିଂଶାଂବର! ଯିଏ ଏଠାରେ ଭୂତଜୀବମାନଙ୍କୁ ଅଭୟଦାନ ଦେଇଛି, ସେ ଯେନେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଛି ଓ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଛି।

Verse 39

ये नियोगांश्च शास्त्रोक्तान्धर्माधर्म विमिश्रितान् । पालयंतीह ये वैश्य न ते यांति यमालयम्

ଏହି ଲୋକରେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ନିୟୋଗମାନଙ୍କୁ—ଧର୍ମାଧର୍ମ ମିଶ୍ରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ପାଳନ କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୟମାନେ ଯମାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 40

ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा । स्वधर्मनिरताः सर्वे नाकपृष्ठे वसंति ते

ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଯତି—ସମସ୍ତେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ନିରତ ରହନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗପୃଷ୍ଠରେ ବସନ୍ତି।

Verse 41

यथोक्तचारिणः सर्वे वर्णाश्रमसमन्विताः । नरा जितेंद्रिया यांति ब्रह्मलोकं तु शाश्वतम्

ଯେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଆଚରଣ କରି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ସେମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 42

इष्टापूर्तरता ये च पंचयज्ञरताश्च ये । दयान्विताश्च ये नित्यं नेक्षंते ते यमालयम्

ଯେମାନେ ଇଷ୍ଟ-ପୂର୍ତ୍ତରେ ରତ, ପଞ୍ଚମହାଯଜ୍ଞରେ ନିୟୁକ୍ତ ଓ ନିତ୍ୟ ଦୟାସମ୍ପନ୍ନ, ସେମାନେ ଯମାଳୟକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 43

इंद्रियार्थनिवृत्ता ये समर्था वेदवादिनः । अग्निपूजारता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः

ଯେ ବିପ୍ରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟରୁ ନିବୃତ୍ତ, ସମର୍ଥ ବେଦବାଦୀ ଓ ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିପୂଜାରେ ରତ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ।

Verse 44

अदीनवदनाः शूराः शत्रुभिः परिवेष्टिताः । आहवेषु विपन्ना ये तेषां मार्गो दिवाकरः

ଯେ ଶୂରମାନେ କେବେ ଦୀନମୁଖ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଘେରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି—ତାଙ୍କର ମାର୍ଗ ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ହୁଏ।

Verse 45

अनाथ स्त्री द्विजार्थे च शरणागतपालने । प्राणांस्त्यजंति ये वैश्य न च्यवंति दिवस्तु ते

ଅନାଥ ସ୍ତ୍ରୀର ରକ୍ଷା, ଦ୍ୱିଜହିତ ଓ ଶରଣାଗତ ପାଳନ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 46

पंग्वंधबालवृद्धांश्च रोग्यनाथदरिद्रितान् । ये पुष्णंति सदा वैश्य ते मोदंति सदा दिवि

ଯେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ସଦା ଲଙ୍ଗଡା, ଅନ୍ଧ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ, ଅନାଥ ଓ ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ-ସହାୟତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ରହନ୍ତି।

Verse 47

गां दृष्ट्वा पंकनिर्मग्नां रोगमग्नं द्विजं तथा । उद्धरंति नरा ये च तेषां लोकोऽश्वमेधिनाम्

କାଦାରେ ଫସିଥିବା ଗାଈକୁ ଦେଖି ଏବଂ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେଖି ଯେ ଲୋକେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ସମ ଲୋକ ପାଆନ୍ତି।

Verse 48

गोग्रासं ये प्रयच्छंति ये शुश्रूषंति गाः सदा । येनारोहंति गोपृष्ठे ते स्वर्लोकनिवासिनः

ଯେମାନେ ଗାଈକୁ ଏକ ଗ୍ରାସ ଚାରା ଦିଅନ୍ତି, ଯେମାନେ ସଦା ଗାଈର ସେବା-ଶୁଶ୍ରୂଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୋପୃଷ୍ଠରେ ଆରୋହଣ ସହଜ ହୁଏ—ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ନିବାସୀ।

Verse 49

गर्तमात्रं तु ये चक्रुर्यत्र गौरतृषा भवेत् । यमलोकमदृष्ट्वैव ते यांति स्वर्गतिं नराः

ଯେଉଁଠାରେ ଗାଈର ତୃଷ୍ଣା ନିବାରଣ ହୋଇପାରେ, ସେଠାରେ ଯେମାନେ କେବଳ ଛୋଟ ଗଡ଼ିଆ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ କରିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଲୋକ ନଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 50

अग्निपूजा देवपूजा गुरुपूजा रताश्च ये । द्विजपूजा रता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଗ୍ନିପୂଜା, ଦେବପୂଜା, ଗୁରୁପୂଜାରେ ରତ ରହନ୍ତି ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଦ୍ୱିଜପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥାନ୍ତି—ସେହି ବିପ୍ରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 51

वापीकूपतडागादौ धर्मस्यांतो न विद्यते । पिबंति स्वेच्छया यत्र जलस्थल चरास्तदा

କୂଆँ, ବାପୀ, ତଳାବ ଆଦି ନିର୍ମାଣରେ ଧର୍ମପୁଣ୍ୟର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ଜଳଚର ଓ ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଜଳ ପିଉଥାନ୍ତି, ସେଠାରେ ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 52

नित्यं दानपरः सोऽत्र कथ्यते विबुधैरपि । यथायथा च पानीयं पिबंति प्राणिनो भृशम्

ଏଠାରେ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଦାନପରାୟଣ ବୋଲି କହନ୍ତି; କାରଣ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେତେ ଯେତେ, ପୁନଃପୁନଃ ଅଧିକ ଜଳ ପିଉଥାନ୍ତି, ସେତେ ତାଙ୍କର ଦାନଫଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 53

तथातथाऽक्षयः स्वर्गो धर्मबुद्ध्या विशां वर । प्राणिनां जीवनं वारि प्राणा वारिणि संस्थिताः

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଧର୍ମବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସେହିପରି ଅକ୍ଷୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଜଳ ହିଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଜୀବନ; ପ୍ରାଣ ଜଳରେ ହିଁ ନିହିତ।

Verse 54

नित्यस्नानेन पूयंते येऽपि पातकिनो नराः । प्रातःस्नानं हरेद्वैश्य बाह्माभ्यंतरजं मलम्

ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନରେ ପାପୀ ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ହେ ବୈଶ୍ୟ! ପ୍ରାତଃସ୍ନାନ ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତର—ଦୁଇ ପ୍ରକାର ମଳକୁ ହରେ।

Verse 55

प्रातःस्नानेन निष्पापो नरो न निरयं व्रजेत् । स्नानं विना तु यो भुंक्ते मलाशी स सदा नरः

ପ୍ରାତଃସ୍ନାନରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଷ୍ପାପ ହୁଏ ଏବଂ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସ୍ନାନ ବିନା ଯେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ମଳାଶୀ; ସେ ନର ସଦା ଅଶୁଚି।

Verse 56

अस्नायी यो नरस्तस्य विमुखा पितृदेवताः । स्नानहीनो नरः पापः स्नानहीनो नरोऽशुचिः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରେନାହିଁ, ତାହା ପ୍ରତି ପିତୃଦେବତାମାନେ ବିମୁଖ ହୁଅନ୍ତି। ସ୍ନାନହୀନ ନର ପାପୀ; ସ୍ନାନହୀନ ନର ଅଶୁଚି।

Verse 57

अस्नायी नरकं भुंक्ते पुंस्कीटादिषु जायते । ये पुनः स्रोतसि स्नानमाचरंतीह पर्वणि

ସ୍ନାନ ନ କରୁଥିବା ଲୋକ ନରକ ଭୋଗ କରେ ଏବଂ ପୁଂସ୍କୀଟ ଆଦି ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ପର୍ବଦିନରେ ପ୍ରବାହମାନ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବାମାନେ ଅଭିଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟ ପାଆନ୍ତି।

Verse 58

ते नैव नरकं यांति न जायंते कुयोनिषु । दुःस्वप्ना दुष्टचिंताश्च वंध्या भवंति सर्वदा

ସେମାନେ କେବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ନ ଦୁଷ୍ଟ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି। ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ, ଦୁଷ୍ଟଚିନ୍ତା ଓ ବନ୍ଧ୍ୟତ୍ୱ ସଦା ଦୂରେ ରହେ।

Verse 59

प्रातःस्नानेन शुद्धानां पुरुषाणां विशांवर । तिलांश्च तिलपात्रांश्च तिलप्रस्थं यथाविधि

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପ୍ରାତଃସ୍ନାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧିଅନୁସାରେ ତିଳ, ତିଳଭରା ପାତ୍ର ଏବଂ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ପରିମାଣ ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 60

दत्त्वा प्रेतपतेर्भूमौ न व्रजंति नराः क्वचित् । पृथिवीं कांचनं गां च दत्वा दानानि षोडश

ପ୍ରେତପତି ଯମଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଭୂମିରେ ଅର୍ପଣ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ପୃଥିବୀ (ଭୂମି), କାଞ୍ଚନ (ସୁନା) ଓ ଗୋଦାନ—ଏଗୁଡ଼ିକ ଷୋଡଶ ଦାନମଧ୍ୟରେ ପୁଣ୍ୟଦାନ।

Verse 61

गत्वा न विनिवर्तंते स्वर्गलोकाद्विकुंडल । पुण्यासु तिथिषु प्राज्ञो व्यतीपाते च संक्रमे

ହେ ବିକୁଣ୍ଡଳ! ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଇଲେ ସେମାନେ ପୁଣି ମର୍ତ୍ୟଭାବକୁ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ—ବିଶେଷକରି ପୁଣ୍ୟତିଥିରେ, ବ୍ୟତୀପାତରେ ଓ ସଂକ୍ରାନ୍ତିକାଳରେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରୁଥିବା ପ୍ରାଜ୍ଞମାନେ।

Verse 62

स्नात्वा दत्त्वा च यत्किंचिन्नैव मज्जति दुर्गतौ । नैवाक्रामंति दातारो दारुणं रौरवं पथम् । इहलोके न जायंते कुले धनविवर्जिते

ସ୍ନାନ କରି ଯଥାଶକ୍ତି ଯାହା କିଛି ଦାନ କରେ, ସେ ଦୁର୍ଗତିରେ ଡୁବେ ନାହିଁ। ଦାତାମାନେ ରୌରବ ନରକର ଭୟଙ୍କର ପଥକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଧନହୀନ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 63

सत्यवादी सदा मौनी प्रियवादी च यो नरः । अक्रोधनः समाचारो नातिवाद्यनसूयकः

ଯେ ପୁରୁଷ ସତ୍ୟବାଦୀ, ସଦା ବାକ୍-ସଂଯମୀ, ପ୍ରିୟବଚନୀ; କ୍ରୋଧରହିତ, ସୁଚରିତ୍ର, ଅତିବାଦୀ ନୁହେଁ ଏବଂ ଅସୂୟାରହିତ।

Verse 64

सदा दाक्षिण्यसंपन्नः सदा भूतदयान्वितः । गोप्ता च परमर्माणां वक्ता परगुणस्य च

ଯେ ସଦା ଦାକ୍ଷିଣ୍ୟ ଓ ଉଦାରତାରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସଦା ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଯୁକ୍ତ; ସେ ପରର ପରମ ରହସ୍ୟର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ପରଗୁଣର ବକ୍ତା।

Verse 65

परस्वं तृणमात्रं च मनसापि न यो हरेत् । न पश्यंति विशांश्रेष्ठ ह्येते नरकयातनाम्

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେ ପରଧନକୁ ତୃଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟ—ମନରେ ମଧ୍ୟ—ହରଣ କରେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକର ଯାତନା ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 66

परापवादी पाखंडः पापेभ्योऽपि मतोऽधिकः । पच्यते नरके तावद्यावदाभूतसंप्लवम्

ଯେ ପାଖଣ୍ଡୀ ପରନିନ୍ଦା କରେ, ସେ ପାପୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଅଧମ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ। ଭୂତସମ୍ପ୍ଲବ-ପ୍ରଳୟ ଯାଏଁ ସେ ନରକରେ ଦହିତ ହୁଏ।

Verse 67

वक्ता परुषवाक्यानां मंतव्यो नरकागतः । संदेहो न विशांश्रेष्ठ पुनर्याति च दुर्गतिम्

କଠୋର ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ଲୋକ ନରକଗାମୀ ବୋଲି ମନେ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ସେ ପୁନଃ ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଏ।

Verse 68

न तीर्थैर्न तपोभिश्च कृतघ्नस्यास्ति निष्कृतिः । सहते यातनां घोरां स नरो नरके चिरम्

କୃତଘ୍ନ ଲୋକ ପାଇଁ ନ ତୀର୍ଥରେ ନ ତପସ୍ୟାରେ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ସେ ମନୁଷ୍ୟ ନରକରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଘୋର ଯାତନା ସହେ।

Verse 69

पृथिव्यां यानि तीर्थानि तेषु मज्जति यो नरः । जितेंद्रियो जिताहारो न स याति यमालयम्

ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରେ—ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜିତ ଓ ଆହାରସଂୟମୀ—ସେ ଯମାଳୟକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 70

न तीर्थे पातकं कुर्यान्न च तीर्थोपजीवनम् । तीर्थे प्रतिग्रहस्त्याज्यस्त्याज्यो धर्मस्य विक्रयः

ତୀର୍ଥରେ ପାପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ନ ତୀର୍ଥକୁ ଜୀବିକାର ଉପାୟ କରିବା ଉଚିତ। ତୀର୍ଥରେ ପ୍ରତିଗ୍ରହ (ଦାନ ଗ୍ରହଣ) ବର୍ଜନୀୟ, ଧର୍ମର ବିକ୍ରୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଜ୍ୟ।

Verse 71

दुर्जरं पातकं तीर्थे दुर्जरश्च प्रतिग्रहः । तीर्थे च दुर्जरं सर्वमेतत्किन्नरकं व्रजेत्

ତୀର୍ଥରେ ପାପକ୍ଷୟ କରିବା ଦୁର୍ଜର, ଏବଂ ପ୍ରତିଗ୍ରହ (ଦାନ ଗ୍ରହଣ) ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜର ଫଳଦାୟକ। ତୀର୍ଥରେ କୃତ ଏହି ସବୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଠିନ—ତେବେ ଏମିତି ଆଚରଣ ନରକକୁ ନେଇଯିବ ନାହିଁ କି?

Verse 72

सकृद्गंगांभसि स्नातः पूतो गांगेयवारिणा । न नरो नरकं याति अपि पातकराशिकृत्

ମଣିଷ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଗଙ୍ଗାଧାରାରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ପାପରାଶି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 73

व्रतदानतपो यज्ञाः पवित्राणीतराणि च । गंगाबिंद्वभिषिक्तस्य न समा इति नः श्रुतम्

ବ୍ରତ, ଦାନ, ତପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ରକର କର୍ମ—ଗଙ୍ଗାର ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ଜନଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।

Verse 74

अन्यतीर्थसमां गंगां यो ब्रवीति नराधमः । स याति नरकं वैश्य दारुणं रौरवं महत्

ଯେ ନରାଧମ ଗଙ୍ଗାକୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ସମାନ ବୋଲି କହେ, ହେ ବୈଶ୍ୟ, ସେ ଭୟଙ୍କର ମହା ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ।

Verse 75

धर्मद्रवं ह्यपां बीजं वैकुंठचरणच्युतम् । धृतं मूर्ध्नि महेशेन यद्गांगममलं जलम्

ଗଙ୍ଗାର ସେ ନିର୍ମଳ ଜଳ ସମସ୍ତ ଜଳର ବୀଜ, ଧର୍ମର ଦ୍ରବରୂପ; ତାହା ବୈକୁଣ୍ଠ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ଚରଣରୁ ପ୍ରସ୍ରବିତ ହୋଇ ମହେଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଧୃତ ହୋଇଛି।

Verse 76

तद्ब्रह्मैव न संदेहो निर्गुणं प्रकृतेः परम् । तेन किं समतां गच्छेदपि ब्रह्मांडगोचरे

ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ରହ୍ମ—ନିର୍ଗୁଣ ଓ ପ୍ରକୃତିର ପରେ। ତେବେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ-ଗୋଚର ଯେକୌଣସି ବସ୍ତୁ ସହ ତାହାର ସମତା କିପରି ହେବ?

Verse 77

गंगागंगेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि । नरो न नरकं याति किं तया सदृशं भवेत् । नान्येन दह्यते सद्यः क्रिया नरकदायिनी

ଶତଶତ ଯୋଜନ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ‘ଗଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗା’ ବୋଲେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କି ହେବ? ନରକଦାୟି କ୍ରିୟା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଏପରି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 78

गंगांभसि प्रयत्नेन स्नातव्यं तेन मानवैः । प्रतिगृह निवृत्तो यः प्रतिग्रहक्षमोऽपि सन् । स द्विजो द्योतते वैश्य तारारूपश्चिरं दिवि

ଏହେତୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ଦ୍ୱିଜ ପ୍ରତିଗ୍ରହକ୍ଷମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଗ୍ରହରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ତାରାରୂପେ ଦ୍ୟୋତିତ ହୁଏ।

Verse 79

गामुद्धरंति ये पंकाद्ये रक्षंति च रोगिणः । म्रियंते गोगृहे ये च तेषां नभसि तारकाः । यमलोकं न पश्यंति प्राणायामपरायणाः

ଯେମାନେ କାଦରୁ ଗାଈକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ରୋଗୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ଗୋଶାଳାରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆକାଶରେ ତାରାମାନେ ଦ୍ୟୋତିତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରାଣାୟାମପରାୟଣମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 80

अपि दुष्कृतकर्माणस्तैरेव हतकिल्बिषाः । दिवसे दिवसे वैश्य प्राणायामास्तु षोडश । अपि ब्रह्महणं साक्षात्पुनंत्यहरहः कृताः

ଦୁଷ୍କୃତ କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଭ୍ୟାସଦ୍ୱାରା ପାପକ୍ଷୟ ପାଆନ୍ତି। ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଯଦି ପ୍ରତିଦିନ ଷୋଳ ପ୍ରାଣାୟାମ କରାଯାଏ, ତେବେ ନିତ୍ୟ କୃତ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରେ।

Verse 81

तपांसि यानि तप्यंते व्रतानि नियमाश्च ये । गोसहस्रप्रदानं च प्राणायामस्तु तत्समः

ଯେଯେ ତପସ୍ୟା କରାଯାଏ, ଯେଯେ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ପାଳନ ହୁଏ, ଏବଂ ସହସ୍ର ଗୋଦାନ ମଧ୍ୟ—ଏସବୁ ସମାନ ପ୍ରାଣାୟାମ ଅଟେ।

Verse 82

अब्बिंदुं यः कुशाग्रेण मासेमासे नरः पिबेत् । संवत्सरशतं साग्रं प्राणायामस्तु तत्समः

ଯେ ନର ମାସେମାସେ କୁଶାଗ୍ରର ଟିପ୍‌ରୁ ଜଳର ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁ ପିଏ, ତାହା ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଣାୟାମ ସମାନ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

Verse 83

पातकं तु महद्यच्च तथा क्षुद्रोपपातकम् । प्राणायामैः क्षणात्सर्वं भस्मसात्कुरुते नरः

ମହାପାତକ ହେଉ କି ଛୋଟ ଉପପାତକ—ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ନର ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ସବୁକୁ ଭସ୍ମସାତ୍ କରିଦିଏ।

Verse 84

मातृवत्परदारान्ये मन्यंते वै नरोत्तमाः । न ते यांति नरश्रेष्ठ कदाचिद्यम यातनाम्

ଯେ ନରୋତ୍ତମମାନେ ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ମାତୃସମ ଭାବନ୍ତି, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଯମଯାତନାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 85

मनसापि परेषां यः कलत्राणि न सेवते । सह लोकद्वये नास्ति तेन वैश्य धरा धृता

ଯେ ମନସାପି ପରର କଲତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେବନ କରେନାହିଁ, ସେ ଦୁଇ ଲୋକରେ ଅତୁଲ୍ୟ; ହେ ବୈଶ୍ୟ, ତାହାଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ପୃଥିବୀ ଧାରିତ ଅଟେ।

Verse 86

तस्माद्धर्म्मान्वितैस्त्याज्यं परदारोपसेवनम् । नयंति परदारास्तु नरकानेकविंशतिम्

ଏହେତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନେ ପରସ୍ତ୍ରୀ-ସଙ୍ଗକୁ ସର୍ବଥା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ପରସ୍ତ୍ରୀଗମନ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଏକୋଇଶି ନରକକୁ ନେଇଯାଏ।

Verse 87

लोभो न जायते येषां परदारेषु मानसे । ते यांति देवलोकं तु न यमं वैश्यसत्तम

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଶ୍ୟ! ଯାହାଙ୍କ ମନରେ ପରସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଲୋଭ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଯମଲୋକକୁ ନୁହେଁ।

Verse 88

शश्वत्क्रोधनिदानेषु यः क्रोधेन न जीयते । जितस्वर्गः स मंतव्यः पुरुषोऽक्रोधनो भुवि

ସଦା କ୍ରୋଧର କାରଣ ଥାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଯେ କ୍ରୋଧରେ ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ସ୍ୱର୍ଗଜୟୀ—ଅକ୍ରୋଧୀ (ସଂୟମୀ) ପୁରୁଷ ବୋଲି ମନ୍ତବ୍ୟ।

Verse 89

मातरं पितरं पुत्र आराधयति देववत् । अप्राप्ते वार्द्धके काले न याति च यमालयम्

ଯେ ପୁତ୍ର ମାତା-ପିତାଙ୍କୁ ଦେବତା ସମ ଆରାଧନା କରେ, ସେ ବାର୍ଧକ୍ୟ ଆସିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯମାଳୟକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 90

पितुश्चाधिकभावेन येऽर्चयंति गुरुं नराः । भवंत्यतिथयो लोके ब्रह्मणस्ते विशांवर

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେମାନେ ପିତାଠାରୁ ଅଧିକ ଭାବରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଅତିଥି ହୁଅନ୍ତି।

Verse 91

इह चैव स्त्रियो धन्याः शीलस्य परिरक्षणात् । शीलभंगे च नारीणां यमलोकः सुदारुणः

ଏହି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଶୀଳର ରକ୍ଷା କରିବାରୁ ଧନ୍ୟ ଗଣାଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଶୀଳଭଙ୍ଗ ହେଲେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯମଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହୁଏ।

Verse 92

शीलं रक्ष्यं सदा स्त्रीभिर्दुष्टसंगविवर्जनात् । शीलेन हि परः स्वर्गः स्त्रीणां वैश्य न संशयः

ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗକୁ ବର୍ଜନ କରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସଦା ଶୀଳର ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ଶୀଳଦ୍ୱାରା ହିଁ, ହେ ବୈଶ୍ୟ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପରମ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 93

शूद्रस्य पाकयज्ञेन निषिद्धाचरणेन च । दुर्गतिर्विहिता वैश्य तस्य सा नारकी गतिः

ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ପାକଯଜ୍ଞ କରିବା ଓ ନିଷିଦ୍ଧ ଆଚରଣ କରିବା ଦୁର୍ଗତିର କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ତାହାର ଗତି ନରକସଦୃଶ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 94

विचारयंति ये शास्त्रं वेदाभ्यासरताश्च ये । पुराणं संहितां ये च श्रावयंति पठंति च

ଯେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ବିଚାର-ମନନ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ବେଦାଭ୍ୟାସରେ ରତ, ଏବଂ ଯେମାନେ ପୁରାଣ ଓ ସଂହିତା ପଢ଼ନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରବଣ କରାନ୍ତି।

Verse 95

व्याकुर्वंति स्मृतिर्ये च ये धर्मप्रतिबोधकाः । वेदांतेषु निषण्णा ये तैरियं जगती धृता

ଯେମାନେ ସ୍ମୃତିର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ଧର୍ମବୋଧ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ବେଦାନ୍ତରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ନିଷଣ୍ଣ—ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଧାରିତ ଅଛି।

Verse 96

तत्तदभ्यासमाहात्म्यैः सर्वे ते हतकिल्बिषाः । गच्छंति ब्रह्मणो लोकं यत्र मोहो न विद्यते

ସେହି ସେହି ଅଭ୍ୟାସର ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେଠାରେ ମୋହ ନାହିଁ।

Verse 97

ज्ञानमज्ञाय यो दद्याद्वेदशास्त्रसमुद्भवम् । अपि वेदास्तमर्चंति भवबंधविदारणम्

ଯେ ନିଜେ ଅଜ୍ଞ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବେଦ-ଶାସ୍ତ୍ରସମୁଦ୍ଭବ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରେ, ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି; କାରଣ ସେ ଭବବନ୍ଧନ ଛେଦକ।

Verse 98

श्रूयतामद्भुतं ह्येतद्रहस्यं वैश्यसत्तम । सम्मतं धर्मराजस्य सर्वलोकामृतप्रदम्

ହେ ବୈଶ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ରହସ୍ୟ ଶୁଣ; ଏହା ଧର୍ମରାଜ (ଯମ)ଙ୍କ ସମ୍ମତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅମୃତସମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

Verse 99

न यमं यमलोकं च न भूतान्घोरदर्शनान् । पश्यंति वैष्णवा नूनं सत्यं सत्यं मयोदितम्

ବୈଷ୍ଣବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଯମକୁ ନାହିଁ ଦେଖନ୍ତି, ଯମଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଥିବା ଭୂତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏହା ସତ୍ୟ—ସତ୍ୟ—ମୋର କଥା।

Verse 100

प्राहास्मान्यमुना भ्राता सदैव हि पुनःपुनः । भवद्भिर्वैष्णवास्त्याज्या न ते स्युर्ममगोचराः

ଭ୍ରାତା ଯମୁନା ଆମକୁ ସଦା ପୁନଃପୁନଃ କହୁଥିଲେ—‘ତୁମେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କର; ନହେଲେ ସେମାନେ କେବେ ମୋ ଗୋଚରରେ ପଡିବେ ନାହିଁ।’

Verse 101

स्मरंति ये सकृद्भूताः प्रसंगेनापि केशवम् । ते विध्वस्ताखिलाघौघा यांति विष्णोः परं पदम्

ଯେମାନେ ପ୍ରସଙ୍ଗବଶତଃ ମଧ୍ୟ ଏକଥର କେଶବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପରାଶି ନଶି ଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 102

दुराचारो दुष्कृतोऽपि सदाचाररतोऽपि यः । भवद्भिः स सदा त्याज्यो विष्णुं च भजते नरः

ଯେ ପୁରୁଷ ଦୁରାଚାରୀ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମପରାୟଣ, ଯଦିଓ ସେ (ବାହ୍ୟତଃ) ସଦାଚାରରେ ରତ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜିଲେ ମଧ୍ୟ—ତାକୁ ତୁମେ ସଦା ତ୍ୟାଗ କର।

Verse 103

वैष्णवो यद्गृहे भुंक्ते येषां वैष्णवसंगतिः । तेऽपि वः परिवार्याः स्युस्तत्संगहतकिल्बिषाः

ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ଜଣେ ବୈଷ୍ଣବ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯେମାନେ ବୈଷ୍ଣବସଙ୍ଗ ପାଆନ୍ତି—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପରିଚର୍ଯ୍ୟାର ଯୋଗ୍ୟ; କାରଣ ସେହି ସଙ୍ଗରେ ପାପ ନଶିଯାଏ।

Verse 104

इत्थं वैश्यानुशास्त्यस्मान्देवो दंडधरः सदा । अतो नो वैष्णवा यांति राजधानीं यमस्य तु

ଏହିପରି ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଦେବ ଯମ ଆମ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଦା ଶାସନ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଆମେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଯମଙ୍କ ରାଜଧାନୀକୁ ଯାଉ ନାହିଁ।

Verse 105

विष्णुभक्तिं विना नॄणां पापिष्ठानां विशां वर । उपायो नास्ति नास्त्यन्यः संतर्तुं नरकांबुधिम्

ହେ ଜନଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପାପିଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ବିନା ନରକରୂପ ସମୁଦ୍ରକୁ ତରିବାର କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ—ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ସର୍ବଥା ନାହିଁ।

Verse 106

श्वपाकमपि नेक्षेत लोकेष्टं वैश्य वैष्णवम् । वैष्णवो वर्णबाह्योऽपि पुनाति भुवनत्रयम्

ହେ ବୈଶ୍ୟ! ଲୋକେ ଅପ୍ରିୟ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ଶ୍ୱପାକ ମଧ୍ୟ ଯଦି ବୈଷ୍ଣବ ହୁଏ, ତେବେ ତାକୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବୈଷ୍ଣବ ବର୍ଣ୍ଣବାହ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିଭୁବନକୁ ପବିତ୍ର କରେ।

Verse 107

एतावता लमघनिर्हरणाय पुंसां संकीर्तनं भगवतो गुणकर्मनाम्नाम् । विक्रुश्य पुत्र मघवान्यदजामिलोऽपि नारायणेति म्रियमाण इयाय मुक्तिम्

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମହାପାପର ଭାର ହରିବା ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ-ଗୁଣ-କର୍ମର ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ହିଁ ଉପାୟ। କାରଣ ଅଜାମିଳ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ‘ପୁତ୍ର!’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି ‘ନାରାୟଣ’ ନାମ ଉଚ୍ଚାରି ମୁକ୍ତି ପାଇଲା।

Verse 108

नरके तु चिरं मग्नाः पूर्वे ये च कुलद्वये । तदैव यांति ते स्वर्गं यदार्चंति मुदा हरिम्

ଦୁଇ କୁଳର ଯେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ନରକରେ ଡୁବିଥିଲେ, ସନ୍ତାନମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 109

विष्णुभक्तस्य ये दासा वैष्णवान्न भुजश्च ये । ते तु क्रतुभुजां वैश्य गतिं यांति निराकुलाः

ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କର ସେବକ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ହେ ବୈଶ୍ୟ, ସେମାନେ ନିରାକୁଳ ହୋଇ ଯଜ୍ଞଫଳଭୋଗୀମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 110

प्रार्थर्यद्वैष्णवस्यान्नं प्रयत्नेन विचक्षणः । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं तदभावे जलं पिबेत्

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିଚକ୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଯତ୍ନକରି ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଅନ୍ନ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଗ୍ରହଣ କରୁ। ତାହା ନ ମିଳିଲେ କେବଳ ଜଳ ପାନ କରୁ।

Verse 111

गोविंदेति जपन्मंत्रं कुत्रचिन्म्रियते यदि । स नरो न यमं पश्येत्तं च नेक्षामहे वयम्

ଯେ କେହି ଯେଉଁଠି ହେଉ “ଗୋବିନ୍ଦ” ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବାବେଳେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ନର ଯମଙ୍କୁ ଦେଖେ ନାହିଁ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଦେଖୁ ନାହିଁ।

Verse 112

सांगं समुद्रं सध्यानं सऋषिः छंददैवतम् । दीक्षयाविधिवन्मंत्रं जपेद्वै द्वादशाक्षरम्

ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ସହ, ନ୍ୟାସ ଓ ଧ୍ୟାନ ସହ, ଋଷି-ଛନ୍ଦ-ଦେବତା ସହିତ—ବିଧିପୂର୍ବକ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଯଥାବିଧି ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 113

अष्टाक्षरं च मंत्रेशं ये जपंति नरोत्तमाः । तान्दृष्ट्वा ब्रह्महा शुद्ध्यद्भ्राजते विष्णुवत्स्वयम्

ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଯେ ନରୋତ୍ତମମାନେ ଜପ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

Verse 114

शंखिनश्चक्रिणो भूत्वा ब्रह्माभ्यंतरगामिनः । वसंति वैष्णवे लोके विष्णुरूपेण ते नराः

ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଅନ୍ତଃସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ନରମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକରେ ବିଷ୍ଣୁରୂପେ ବସନ୍ତି।

Verse 115

हृदि सूर्ये जले वाथ प्रतिमा स्थंडिलेपि च । समभ्यर्च्य हरिं यांति नरास्तद्वैष्णवं पदम्

ହୃଦୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ, ଜଳରେ, ପ୍ରତିମାରେ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲରେ ମଧ୍ୟ—ହରିଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କଲେ ଲୋକେ ସେହି ପରମ ବୈଷ୍ଣବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 116

अथवा सर्वदा पूज्यो वासुदेवो मुमुक्षुभिः । शालग्रामे मणौ चक्रे वज्रकीटविनिर्मिते

ଅଥବା ମୋକ୍ଷକାମୀମାନେ ସଦା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜନ କରୁନ୍ତୁ—ସେ ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାରେ, ମଣିରେ ଏବଂ ବଜ୍ରକୀଟ-ନିର୍ମିତ ଚକ୍ରରେ ବିରାଜିତ।

Verse 117

अधिष्ठानं हि तद्विष्णोः सर्वपापप्रणाशनम् । सर्वपुण्यप्रदं वैश्य सर्वेषामपि मुक्तिदम्

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେହି ପବିତ୍ର ଅଧିଷ୍ଠାନ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଏହା ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 118

यः पूजयेद्धरिं चक्रे शालग्रामशिलोद्भवे । राजसूयसहस्रेण तेनेष्टं प्रतिवासरे

ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାରୁ ପ୍ରକଟିତ ଚକ୍ରରୂପେ ହରିଙ୍କୁ ଯେ ପୂଜେ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଯେନ ସହସ୍ର ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥାଏ ତେଣୁ ଫଳ ପାଏ।

Verse 119

सदामनंति वेदांता ब्रह्मनिर्वाणमच्युतम् । तत्प्रसादो भवेन्नॄणां शालग्रामशिलार्चनात्

ବେଦାନ୍ତୀମାନେ ସଦା କହନ୍ତି—ଅଚ୍ୟୁତ ହିଁ ପରବ୍ରହ୍ମ ଓ ନିର୍ବାଣ (ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ମୋକ୍ଷ); ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାର ଅର୍ଚ୍ଚନାରୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ମିଳେ।

Verse 120

महाकाष्ठस्थितो वह्निर्मखस्थाने प्रकाशते । यथा तथा हरिर्व्यापी शालग्रामे प्रकाशते

ଯେପରି ମହାକାଷ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞସ୍ଥାନରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେପରି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ହରି ଶାଳଗ୍ରାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 121

अपि पापसमाचाराः कर्म्मण्यनधिकारिणः । शालग्रामार्चका वैश्य नैव यांति यमालयम्

ଯଦିଓ ସେମାନେ ପାପାଚାରୀ ଓ ବେଦୀୟ କର୍ମରେ ଅନଧିକାରୀ, ତଥାପି ଯେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଶାଳଗ୍ରାମର ଆରାଧନା କରନ୍ତି ସେମାନେ କେବେ ଯମାଳୟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 122

न तथा रमते लक्ष्म्यां न तथा स्वपुरे हरिः । शालग्रामशिलाचक्रे यथा स रमते सदा

ହରି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ତେତେ ରମଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ନିଜ ଧାମରେ ମଧ୍ୟ ତେତେ ନୁହେଁ; ଯେପରି ଚକ୍ରାଙ୍କିତ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାରେ ସେ ସଦା ରମଣ କରନ୍ତି।

Verse 123

अग्निहोत्रं कृतं तेन दत्ता पृथ्वी ससागरा । येनार्चितो हरिश्चक्रे शालग्रामशिलोद्भवे

ଯିଏ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଚକ୍ରରୂପ ହରିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲା, ସେ ଯେନେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କଲା ଓ ସମୁଦ୍ରସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଦାନ କଲା।

Verse 124

शिला द्वादश भो वैश्य शालग्रामशिलोद्भवाः । विधिवत्पूजिता येन तस्य पुण्यं वदामि ते

ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ବାରଟି ପବିତ୍ର ଶିଳା ଅଛି; ଯିଏ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।

Verse 125

कोटिद्वादशलिंगैस्तु पूजितैः स्वर्णपंकजैः । यत्स्याद्द्वादशकालेषु दिनेनैकेन तद्भवेत्

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ବାରଟି ଲିଙ୍ଗର କୋଟି ପୂଜାରେ ବାର କାଳରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ସେଇ ଫଳ ଏକ ଦିନରେ ମିଳେ।

Verse 126

यः पुनः पूजयेद्भक्त्या शालग्रामशिला शतम् । उषित्वा स हरेर्लोके चक्रवर्त्तीह जायते

ଯେ ପୁନଃ ଭକ୍ତିସହିତ ଶତ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାର ପୂଜା କରେ, ସେ ହରି-ଲୋକରେ ବାସ କରି ପରେ ଏଠାରେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 127

कामैः क्रोधैः प्रलोभैश्च व्याप्तो यत्र नराधमः । सोऽपि याति हरेर्लोकं शालग्रामशिलार्चनात्

କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ଆବୃତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାର ଅର୍ଚ୍ଚନାରୁ ହରି-ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 128

यः पूजयेच्च गोविंदं शालग्रामे मुदा नरः । आभूतसंप्लवं यावन्न स प्रच्यवते दिवः

ଯେ ନର ଆନନ୍ଦରେ ଶାଳଗ୍ରାମରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ଭୂତସମ୍ପ୍ଲବ ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 129

विना तीर्थैर्विना दानैर्विना यज्ञैर्विना मतिम् । मुक्तिं यांति नरा वैश्य शालग्रामशिलार्चनात्

ହେ ବୈଶ୍ୟ! ତୀର୍ଥ, ଦାନ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ବିନା ମଧ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାର ଅର୍ଚ୍ଚନାରୁ ମନୁଷ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 130

नरकं गर्भवासं च तिर्यक्त्वं कृमियोनिताम् । न याति वैश्य पापोऽपि शालग्रामशिलार्चकः

ହେ ବୈଶ୍ୟ! ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସେ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାର ଅର୍ଚ୍ଚକ, ତେବେ ସେ ନରକ, ଗର୍ଭବାସ, ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନି ଓ କୃମି-ଯୋନିକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 131

दीक्षाविधान मंत्रज्ञो यश्चक्रे बलिमाहरेत् । गंगा गोदावरी रेवा नद्यो मुक्तिप्रदाश्च याः

ଯେ ଦୀକ୍ଷାବିଧାନ ଓ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଜାଣି ବିଧିପୂର୍ବକ କର୍ମ କରି ନିୟତ ବଳି ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, ରେବା ଓ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦ ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କ ସମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।

Verse 132

निवसंति हिताः सर्वाः शालग्रामशिला जले । नैवेद्यैर्विविधैः पुष्पैर्धूपदीपैर्विलेपनैः

ଯେଉଁଠି ଜଳରେ ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳକର ଶୁଭ ସନ୍ନିଧିମାନେ ବସନ୍ତି—ବିଶେଷକରି ନୈବେଦ୍ୟ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଲେପନରେ ପୂଜା କଲେ।

Verse 133

गीतवादित्रस्तोत्राद्यैः शालग्रामशिलार्चनम् । कुरुते मानवो यस्तु कलौ भक्तिपरायणः

କଳିଯୁଗରେ ଭକ୍ତିପରାୟଣ ମନୁଷ୍ୟ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ସ୍ତୋତ୍ର ଆଦିଦ୍ୱାରା ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାର ଅର୍ଚ୍ଚନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।

Verse 134

कल्पकोटिसहस्राणि रमते सन्निधौ हरेः । लिंगैस्तु कोटिभिर्दृष्टैर्यत्फलं पूजितैस्तु तैः

ହଜାର କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ହରିଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଆନନ୍ଦ କରେ; କୋଟି କୋଟି ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପୂଜାରୁ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ମହାଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 135

शालग्रामशिलायास्तु ह्येकेनाह्ना हि तत्फलम् । सकृदभ्यर्चिते लिंगे शालग्रामशिलोद्भवे

ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳା ପାଇଁ ସେଇ ଫଳ ଏକ ଦିନରେ ମିଳିଯାଏ; ଏବଂ ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକଥର ମାତ୍ର ଅର୍ଚ୍ଚନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପୁଣ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 136

मुक्तिं प्रयांति मनुजा नूनं सांख्येन वर्जिताः । शालग्रामशिलारूपी यत्र तिष्ठति केशवः

ନିଶ୍ଚୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସାଂଖ୍ୟମାର୍ଗ ବିନା ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାରୂପେ କେଶବ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 137

तत्र देवाः सुरा यक्षा भुवनानि चतुर्दश । शालग्रामशिलायां तु यः श्राद्धं कुरुते नरः

ସେଠାରେ ଦେବ, ସୁର, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଭୁବନ ଅଛି; ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯେ ନର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ…

Verse 138

पितरस्तस्य तिष्ठंति तृप्ताः कल्पशतं दिवि । ये पिबंति नरा नित्यं शालग्रामशिलाजलम्

ତାହାର ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି—ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାଜଳ ପାନ କରନ୍ତି।

Verse 139

पंचगव्यसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम् । कोटितीर्थसहस्रैस्तु सेवितैः किं प्रयोजनम्

ହଜାରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ସେବନ କଲେ କି ପ୍ରୟୋଜନ? କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ହଜାର ତୀର୍ଥ ସେବନ କଲେ କି ପ୍ରୟୋଜନ?

Verse 140

तोयं यदि पिबेत्पुण्यं शालग्रामशिलांगजम् । शालग्राम शिला यत्र तत्तीर्थं योजनत्रयम्

ଯଦି କେହି ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାସ୍ପର୍ଶରେ ପୁଣ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଜଳ ପାନ କରେ, ତେବେ ଯେଉଁଠି ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳା ଅଛି ସେଠା ତିନି ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀର୍ଥ ହୋଇଯାଏ।

Verse 141

तत्र दानं च होमं च सर्वं कोटिगुणं भवेत् । शालग्रामशिला तोयं यः पिबेद्बिंदुना समम्

ସେଠାରେ ଦାନ ଓ ହୋମ—ସବୁ କୋଟିଗୁଣ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ। ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାସ୍ପର୍ଶିତ ଜଳକୁ ଯେ ବିନ୍ଦୁମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ପାନ କରେ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 142

मातृस्तन्यं पुनर्नैव स पिबेद्विष्णुभाङ्नरः । शालग्राम समीपे तु क्रोशमात्रं समंततः

ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ପୁରୁଷ ପୁନର୍ବାର ମାତୃସ୍ତନ୍ୟ କେବେ ମଧ୍ୟ ପାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଶାଳଗ୍ରାମର ସମୀପରେ ଚାରିଦିଗରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନିୟମ ପାଳନୀୟ।

Verse 143

कीटकोपि मृतो याति वैकुंठं भवनं परम् । शालग्रामशिलाचक्रं यो दद्याद्दानमुत्तमम्

ଏକ କୀଟ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପରମ ଧାମ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯଦି କେହି ଚକ୍ରଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାକୁ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରେ।

Verse 144

भूचक्रं तेन दत्तं स्यात्सशैलवनकाननम् । शालग्रामशिलाया यो मूल्यमुत्पादयेन्नरः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳାର ଯଥୋଚିତ ମୂଲ୍ୟ ଯୋଗାଇ/ପ୍ରଦାନ କରେ, ତାହାର ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ, ବନ ଓ କାନନ ସହିତ ସମଗ୍ର ଭୂମଣ୍ଡଳ ଦାନ ହେଲା ପରି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 145

विक्रेता चानुमंता यः परीक्षासु च मोदते । ते सर्वे नरकं यांति यावदाभूतसंप्लवम्

ବିକ୍ରେତା, ଅନୁମତିଦାତା, ଏବଂ ଏପରି ବ୍ୟବହାର ଓ ପରୀକ୍ଷାରେ ଯେ ଆନନ୍ଦ କରେ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହନ୍ତି।

Verse 146

ततः संवर्जयेद्वैश्य चक्रस्य क्रयविक्रयम् । बहुनोक्तेन किं वैश्य कर्तव्यं पापभीरुणा

ଏହେତୁ ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଚକ୍ରସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବସ୍ତୁର କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଅଧିକ କହି କଣ ଲାଭ, ହେ ବୈଶ୍ୟ? ପାପଭୀରୁ ଲୋକ ଧର୍ମଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ ଓ ଅଧର୍ମ ବ୍ୟବସାୟ ଛାଡ଼ୁ।

Verse 147

स्मरणं वासुदेवस्य सर्वपापहरं हरेः । तपस्तप्त्वा नरो घोरमरण्ये नियतेंद्रियः

ବାସୁଦେବଙ୍କ ସ୍ମରଣ—ସମସ୍ତ ପାପ ହରଣକାରୀ ହରିଙ୍କ ସ୍ମରଣ—ପରମ ଅଟେ। ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମୀ ନର ଘୋର ତପ କରି ସେହି ସ୍ମରଣରେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।

Verse 148

यत्फलं समवाप्नोति तन्नत्वा गरुडध्वजम् । कृत्वापि बहुशः पापं नरो मोहसमन्वितः

ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ। ମୋହାବିଷ୍ଟ ନର ବହୁବାର ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପ୍ରଣାମରେ ଶୁଭଫଳ ପାଏ।

Verse 149

न याति नरकं गत्वा सर्वपापहरं हरिम् । पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च

ସର୍ବପାପହର ହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଇଲେ ନରକଗତି ହୁଏ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ତୀର୍ଥ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଆୟତନଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ।

Verse 150

तानि सर्वाण्यवाप्नोति विष्णोर्नामानुकीर्तनात् । देवं शार्ङ्गधरं विष्णुं ये प्रपन्नाः परायणाः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମାନୁକୀର୍ତ୍ତନରେ ସେ ସମସ୍ତ (ପୁଣ୍ୟ) ଲାଭ ହୁଏ। ଶାର୍ଙ୍ଗଧର ଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶରଣାଗତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମାନୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

Verse 151

न तेषां यमसालोक्यं न ते स्युर्नरकौकसः । वैष्णवः पुरुषो वैश्य शिवनिंदां करोति यः

ଯେ ବୈଷ୍ଣବ ବୈଶ୍ୟ ପୁରୁଷ ଶିବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେ ନ ଯମଲୋକ ପାଏ, ନ ନରକବାସୀ ହୁଏ।

Verse 152

न विंदेद्वैष्णवं लोकं स याति नरकं महत् । उपोष्यैकादशीमेकां प्रसंगेनापि मानवः

ଯେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପାଉନାହିଁ, ସେ ମହାନରକକୁ ଯାଏ—ମାତ୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗବଶତଃ ଏକଥର ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 153

न याति यातनां यामीमिति लोमशतः श्रुतम् । नेदृशं पावनं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते

ଲୋମଶଙ୍କ ଠାରୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି—ସେ ଯମଙ୍କ ଯାତନାକୁ ଯାଏନାହିଁ; ତିନି ଲୋକରେ ଏପରି ପାବନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।

Verse 154

उभयं पद्मनाभस्य दिनं पातकनाशनम् । तावत्पापानि देहेऽस्मिन्वसंतीह विशांवर

ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଦିନର ଉଭୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାପନାଶକ; ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ପାପ ଏହି ଦେହରେ ବସେ।

Verse 155

यावन्नोपवसेज्जंतुः पद्मनाभदिनं शुभम् । अश्वमेधसहस्राणि राजसूयशतानि च

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଶୁଭଦିନର ଉପବାସ ପାଳନ କରେନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶତ ରାଜସୂୟ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ।

Verse 156

एकादश्युपवासस्य कलां नार्हंति षोडशीम् । एकादशेंद्रियैः पापं यत्कृतं वैश्य मानवैः

ଏକାଦଶୀ ଉପବାସର ଏକ କଳାକୁ ମଧ୍ୟ ଷୋଡଶୀର ପୁଣ୍ୟ ସମ ନୁହେଁ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକାଦଶ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ କରିଥିବା ପାପ ଏହାଦ୍ୱାରା ନଶିଯାଏ।

Verse 157

एकादश्युपवासेन तत्सर्वं विलयं व्रजेत् । एकादशीसमं किंचित्पुण्यं लोके न विद्यते

ଏକାଦଶୀ ଉପବାସରେ ସେ ସମସ୍ତ (ପାପ-ଦୋଷ) ଲୟ ପାଇ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହି ଲୋକରେ ଏକାଦଶୀ ସମ ପୁଣ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।

Verse 158

व्याजेनापि कृता यैस्तु वशं यांति न भास्करेः । स्वर्गमोक्षप्रदा ह्येषा शरीरारोग्यदायिनी

ଯେମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟାଜରେ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ର ବଶକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ରତ ସ୍ୱର୍ଗ-ମୋକ୍ଷଦାୟୀ ଓ ଶରୀରାରୋଗ୍ୟଦାୟିନୀ।

Verse 159

सुकलत्रप्रदा ह्येषा जीवत्पुत्रप्रदायिनी । न गंगा न गया वैश्य न काशी न च पुष्करम्

ଏହି ବ୍ରତ ସୁକଳତ୍ର ଦେଇଥାଏ ଓ ଜୀବତ୍ପୁତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରେ। ହେ ବୈଶ୍ୟ, ନ ଗଙ୍ଗା, ନ ଗୟା, ନ କାଶୀ, ନ ପୁଷ୍କର—କେହି ଏହା ସମାନ ନୁହେଁ।

Verse 160

न चापि वैष्णवं क्षेत्रं तुल्यं हरिदिनेन तु । यमुना चन्द्रभागा न तुल्या हरिदिनेन तु

ହରିଦିନ (ଏକାଦଶୀ) ସମାନ କୌଣସି ବୈଷ୍ଣବ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଯମୁନା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ମଧ୍ୟ ହରିଦିନ ସମ ନୁହେଁ।

Verse 161

अनायासेन येनात्र प्राप्यते वैष्णवं पदम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा समुपोष्य हरेर्दिने

ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଅନାୟାସେ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ସେହି ହେଉଛି ହରିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ରାତି ଜାଗରଣ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସ ପାଳନ।

Verse 162

दश वै पैतृके पक्षे मातृके दश पूर्वजाः । प्रियाया दश ये वैश्य तानुद्धरति निश्चितम्

ପିତୃପକ୍ଷରେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ମାତୃପକ୍ଷରେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ—ସହିତ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀଙ୍କ ଦଶ ଆତ୍ମୀୟ—ଏମାନଙ୍କୁ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

Verse 163

द्वंद्वसंग परित्यक्ता नागारि कृतकेतनाः । स्रग्विणः पीतवसनाः प्रयांति हरिमंदिरम्

ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାସକ୍ତି ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ନାଗଶତ୍ରୁଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଧ୍ୱଜା ଧାରଣ କରି, ମାଳାଭୂଷିତ ଓ ପୀତବସନ ପରିଧାନ କରି ସେମାନେ ହରିମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 164

बालत्वे यौवने वापि वार्द्धके वा विशांवर । उपोष्यैकादशीं नूनं नैति पापोऽतिदुर्गतिम्

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ବାଳ୍ୟ, ଯୌବନ କିମ୍ବା ବାର୍ଧକ୍ୟ—ଯେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ନିଶ୍ଚୟ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରେ, ସେ ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅତିଦୁର୍ଗତିକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ।

Verse 165

उपोष्येह त्रिरात्राणि कृत्वा वा तीर्थमज्जनम् । दत्वा हेमतिलान्गाश्च स्वर्गं यांतीह मानवाः

ଏଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି, କିମ୍ବା ତୀର୍ଥସ୍ନାନ କରି, ସୁନା ଓ ତିଳ ଆଦି ଦାନ ଦେଇ—ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 166

तीर्थे स्नांति न ये वैश्य न दत्तं कांचनं च यैः । नैव तप्तं तपः किंचित्ते स्युः सर्वत्र दुःखिताः

ଯେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିନାହାନ୍ତି ଏବଂ ଯେମାନେ କିଛିମାତ୍ର ତପ କରିନାହାନ୍ତି—ସେମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଦୁଃଖୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 167

संक्षिप्य कथितं धर्म्मं नरकस्य निरूपणम् । अद्रोहः सर्वभूतेषु वाङ्मनः काय कर्मभिः

ଏଭଳି ସଂକ୍ଷେପରେ ଧର୍ମ କଥିତ ହେଲା, ନରକର ନିରୂପଣ ମଧ୍ୟ—ବାଣୀ, ମନ ଓ ଶରୀରର କର୍ମଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଅଦ୍ରୋହ (ଅହିଂସା)।

Verse 168

इंद्रियाणां निरोधश्च दानं च हरिसेवनम् । वर्णाश्रमक्रियाणां च पालनं विधितः सदा

ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ, ଦାନ, ହରିସେବା, ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିଅନୁସାରେ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ସଦା ପାଳନ।

Verse 169

स्वर्गार्थी सर्वदा वैश्य तपोदानं न कीर्तयेत् । यथाशक्ति तथा दद्यादात्मनो हितकाम्यया

ସ୍ୱର୍ଗକାମୀ ବୈଶ୍ୟ ସଦା ନିଜ ତପ ଓ ଦାନର କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ନିଜ ହିତକାମନାରେ ଯଥାଶକ୍ତି ଦାନ କରୁ।

Verse 170

उपानद्वस्त्रमन्नानि पत्रं मूलं फलं जलम् । अवंध्यं दिवसं कार्य्यं दरिद्रेणापि वैश्यक

ପାଦୁକା, ବସ୍ତ୍ର, ଅନ୍ନ, ପତ୍ର, କନ୍ଦମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳ—ହେ ବୈଶ୍ୟକ, ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏତେକ ଦାନ କରି ନିଜ ଦିନକୁ ସାର୍ଥକ କରୁ।

Verse 171

इहलोके परे चैव न दत्तं नोपतिष्ठते । दातारो नैव पश्यंति तां तां वै यमयातनाम्

ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଯାହା ଦାନ ହୋଇନାହିଁ, ତାହା କାହାର ସହାୟ ହୁଏନାହିଁ। ଯେ ଦାନ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଯମର ବିଭିନ୍ନ ଯାତନା ଦେଖନ୍ତି।

Verse 172

दीर्घायुषो धनाढ्याश्च भवंतीह पुनःपुनः । किमत्र बहुनोक्तेन यांत्यधर्मेण दुर्गतिम्

ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ପୁନଃପୁନଃ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଧନାଢ୍ୟ ହେବେ ମଧ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ଅଧିକ କହି କ’ଣ ଲାଭ? ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 173

आरोहंति दिवं धर्म्मे नराः सर्वत्र सर्वदा

ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବତ୍ର ସର୍ବଦା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କରନ୍ତି।

Verse 174

तेन बालत्वमारभ्य कर्तव्यो धर्मसंग्रहः । इति ते कथितं सर्वं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ଏହେତୁ ବାଳ୍ୟାବସ୍ଥାରୁ ଧର୍ମର ସଂଗ୍ରହ ଓ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏସବୁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?

Verse 175

विकुंडल उवाच । श्रुत्वा त्वद्वचनं सौम्य प्रसन्नं चित्तमेव मे । गंगोदं पापहं सद्यः पापहारि सतां वचः

ବିକୁଣ୍ଡଳ କହିଲେ—ହେ ସୌମ୍ୟ! ତୁମ ବଚନ ଶୁଣି ମୋ ଚିତ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ଗଙ୍ଗାଜଳ ଯେପରି ସଦ୍ୟଃ ପାପ ହରେ, ସେପରି ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ବଚନ ମଧ୍ୟ ପାପ ହରଣ କରେ।

Verse 176

उपकर्तुं प्रियं वक्तुं गुणो नैसर्गिकः सताम् । शीतांशुः क्रियते केन शीतलोऽमृतमंडलः

ଉପକାର କରିବା ଓ ପ୍ରିୟବଚନ କହିବା ସଜ୍ଜନଙ୍କର ସ୍ୱାଭାବିକ ଗୁଣ। କହ, ଅମୃତମଣ୍ଡଳ ସଦୃଶ ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ କିଏ ଶୀତଳ କଲା?

Verse 177

देवदूत ततो ब्रूहि कारुण्यान्मम पृच्छतः । नरकान्निष्कृतिः सद्यो भ्रातुर्मे जायते कथम्

ହେ ଦେବଦୂତ! କରୁଣାକରି, ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ—ମୋ ଭାଇଙ୍କୁ ନରକରୁ ସତ୍ୱର ମୁକ୍ତି କିପରି ମିଳିବ?

Verse 178

इति तस्य वचः श्रुत्वा देवदूतो जगाद ह । ध्यानं दृष्ट्वा क्षणं ध्यात्वा तन्मैत्री रज्जुबन्धनः

ତାହାର କଥା ଶୁଣି ଦେବଦୂତ କହିଲେ। ତାହାର ଧ୍ୟାନ ଦେଖି, କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରି, ନିୟମର ରଜ୍ଜୁରେ ବନ୍ଧା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୈତ୍ରୀଭାବରେ (ଉପାୟ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ)।

Verse 179

यत्ते वैश्याष्टमे पुण्यं त्वया जन्मनि संचितम् । तद्भ्रात्रे दीयतां सर्वं स्वर्गं तस्य यदीच्छसि

ତୁମେ ବୈଶ୍ୟ ରୂପେ ଅଷ୍ଟମ ଜନ୍ମରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ କରିଥିଲ, ସେ ସବୁ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ—ଯଦି ତୁମେ ଚାହୁଁଛ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତି ହେଉ।

Verse 180

विकुंडल उवाच । किं तत्पुण्यं कथं जातं किं जन्म च पुरातनम् । तत्सर्वं कथ्यतां दूत ततो दास्यामि सत्वरम्

ବିକୁଣ୍ଡଳ କହିଲେ—ସେ ପୁଣ୍ୟ କ’ଣ, କିପରି ତାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ପୁରାତନ ଜନ୍ମ କେଉଁଟି? ହେ ଦୂତ, ସବୁ କହ; ତାପରେ ମୁଁ ସତ୍ୱର ଦେବି।

Verse 181

देवदूत उवाच । शृणु वैश्य प्रवक्ष्यामि तत्पुण्यं च सहेतुकम् । पुरा मधुवने पुण्ये ऋषिरासीच्च शाकुनिः

ଦେବଦୂତ କହିଲେ—ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଶୁଣ; ସେହି ପୁଣ୍ୟକୁ କାରଣସହିତ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ପୁରା ପବିତ୍ର ମଧୁବନରେ ଶାକୁନି ନାମକ ଋଷି ଥିଲେ।

Verse 182

तपोऽध्ययन संपन्नस्तेजसां ब्रह्मणा समः । जज्ञिरे तस्य रेवत्यां नव पुत्रा ग्रहा इव

ତପ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ତେଜରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ; ତାଙ୍କର ରେବତୀରୁ ନବ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ—ନବ ଗ୍ରହ ପରି।

Verse 183

ध्रुवः शीलो बुधस्तारो ज्योतिष्मानुत पंचमः । अग्निहोत्ररता ह्येते गृहधर्मेषु रेमिरे

ଧ୍ରୁବ, ଶୀଳ, ବୁଧ, ତାରା ଓ ପଞ୍ଚମ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ରତ ହୋଇ ଗୃହଧର୍ମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।

Verse 184

निर्मोहो जितकामश्च ध्यानकोशो गुणाधिकः । एते गृहविरक्ताश्च चत्वारो द्विजसूनवः

ନିର୍ମୋହ, ଜିତକାମ, ଧ୍ୟାନକୋଶ ଓ ଗୁଣାଧିକ—ଏହି ଚାରିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ର ଗୃହସ୍ଥଜୀବନରୁ ବିରକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 185

चतुर्थाश्रममापन्नाः सर्वकामविनिस्पृहाः । ग्रामैकवासिनः सर्वे निःसंगा निष्परिग्रहाः

ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥାଶ୍ରମ (ସନ୍ନ୍ୟାସ) ଗ୍ରହଣ କରି ସମସ୍ତ କାମନାରୁ ନିଃସ୍ପୃହ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଏକେ ଗ୍ରାମରେ ବସୁଥିଲେ—ନିଃସଙ୍ଗ ଓ ନିଷ୍ପରିଗ୍ରହ।

Verse 186

निराशा निष्प्रयत्नाश्च सम लोष्टाश्मकांचनाः । येनकेनचिदाच्छन्ना येनकेनचिदाशिताः

ସେମାନେ ନିରାଶ ଓ ଅତିଚେଷ୍ଟାହୀନ; ଢେଲା, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି। ଯାହା ହାତକୁ ଆସେ ତାହାରେ ଢାକି ରହନ୍ତି, ଯାହା ମିଳେ ତାହା ଖାଇ ସନ୍ତୋଷ-ବୈରାଗ୍ୟରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।

Verse 187

सायंग्रहास्तथा नित्यं विष्णुध्यानपरायणाः । जितनिद्रा जिताहारा वातशीतसहिष्णवः

ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ସାୟଂକାଳୀନ ନିୟମ-କର୍ମ କରନ୍ତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ରହନ୍ତି। ନିଦ୍ରା ଓ ଆହାରକୁ ଜୟ କରି, ପବନ ଓ ଶୀତକୁ ସହନ କରନ୍ତି।

Verse 188

पश्यंतो विष्णुरूपेण जगत्सर्वं चराचरम् । चरंति लीलया पृथ्वद्यंतेऽन्योन्यं मौनमास्थिताः

ସେମାନେ ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତକୁ ବିଷ୍ଣୁରୂପେ ଦେଖନ୍ତି। ଲୀଳାଭାବରେ ବିଚରଣ କରି, ପୃଥିବୀର ଶେଷ ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚି ପରସ୍ପର ମୌନ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି।

Verse 189

न कुर्वंति क्रियां कांचिदर्थमात्रं हि योगिनः । दृष्टज्ञाना असंदेहाश्चिद्विकार विशारदाः

ଯୋଗୀମାନେ କୌଣସି କ୍ରିୟା ନିରର୍ଥକ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ପ୍ରୟୋଜନମାତ୍ର ପାଇଁ ହିଁ କର୍ମ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୃଷ୍ଟଜ୍ଞାନୀ, ସନ୍ଦେହରହିତ ଏବଂ ଚିତ୍ତବିକାର ବୁଝିବାରେ ପାରଦର୍ଶୀ।

Verse 190

एवं ते तव विप्रस्य पूर्वमष्टमजन्मनि । तिष्ठतो मध्यदेशेषु पुत्रदारकुटुंबिनः

ହେ ବିପ୍ର! ଏଭଳି ତୁମର ପୂର୍ବ—ଅଷ୍ଟମ—ଜନ୍ମରେ, ମଧ୍ୟଦେଶର ପ୍ରଦେଶମାନଙ୍କରେ ତୁମେ ବସୁଥିବାବେଳେ, ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ ଓ କୁଟୁମ୍ବସହ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଥିଲା।

Verse 191

गेहं तावकमाजग्मुर्मध्याह्ने क्षुत्पिपासिताः । वैश्वदेवांतरे काले त्वया दृष्टा गृहांगणे

ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ଭୁଖ-ତୃଷାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେମାନେ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିଲେ; ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟାର ଅନ୍ତରକାଳେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଘରଆଙ୍ଗଣରେ ଦେଖିଲ।

Verse 192

सगद्गदं साश्रुनेत्रं सहर्षं च ससंभ्रमम् । दंडवत्प्रणिपातेन बहुमानपुरःसरम्

କଣ୍ଠ ଗଦ୍ଗଦ, ନୟନ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ, ହର୍ଷ ଓ ଭକ୍ତିସମ୍ଭ୍ରମରେ ଭରି ସେ ଗଭୀର ସମ୍ମାନସହ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣିପାତ କଲା।

Verse 193

प्रणम्य चरणौ मूर्ध्ना कृत्वा पाणियुगाञ्जलिम् । तदाभिनन्दिताः सर्वे तया सूनृतया गिरा

ମସ୍ତକ ଦ୍ୱାରା ଚରଣଦ୍ୱୟକୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦୁଇହାତ ଯୋଡି; ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଓ ମୃଦୁ ବାକ୍ୟରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।

Verse 194

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं सफलं तथा । अद्य विष्णुः प्रसन्नो मे सनाथोऽद्यास्मि पावनः

ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସଫଳ, ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ସାର୍ଥକ। ଆଜି ବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ଆଜି ମୁଁ ଅନାଥ ନୁହେଁ—ମୁଁ ପାବନ ହେଲି।

Verse 195

धन्योऽस्म्यद्य गृहं धन्यं धन्या अद्य कुटुंबिनः । ममाद्य पितरो धन्या धन्या गावः श्रुतं धनम्

ଆଜି ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଘର ଧନ୍ୟ, ଆଜି ମୋ କୁଟୁମ୍ବୀମାନେ ଧନ୍ୟ। ଆଜି ମୋ ପିତୃମାନେ ଧନ୍ୟ, ଗାଈମାନେ ଧନ୍ୟ—ନିଶ୍ଚୟ, ମୁଁ ଯାହା ଶୁଣିଛି ତାହା ଧନସମ।

Verse 196

यद्दृष्टौ भवतां पादौ तापत्रयहरौ मया । भवतां दर्शनं यस्माद्धन्यस्यैव हरेरिव

ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ତ୍ରିତାପହର ପାଦଯୁଗଳ ଦେଖିଛି; ତେଣୁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଧନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ହରିଦର୍ଶନ ସମ ଦୁଃଖଶମନକାରୀ।

Verse 197

एवं संपूज्य कृत्वा तु पादप्रक्षालनं तथा । धृतं मूर्ध्नि विशांश्रेष्ठ श्रद्धया परया तदा

ଏଭଳି ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସେହି ଜଳକୁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କଲା।

Verse 198

यत्र पादोदकं वैश्य श्रद्धया शिरसा धृतम् । गंधपुष्पाक्षतैर्धूपैर्दीपैर्भावपुरःसरम्

ହେ ବୈଶ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ପାଦୋଦକକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ, ଧୂପ, ଦୀପ—ଭକ୍ତିଭାବକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି—ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ସେଠି ସେଇ ସ୍ଥାନ ବିଶେଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 199

संपूज्य सुंदरान्नेन भोजिता यतयस्तथा । तृप्ताः परमहंसास्ते विश्रांता मंदिरे निशि

ସୁନ୍ଦର ଅନ୍ନଦ୍ୱାରା ସମ୍ୟକ୍ ସତ୍କାର କରି ଭୋଜନ କରାଇଲେ; ସେଇ ଯତି-ପରମହଂସମାନେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ରାତିରେ ଗୃହରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ।

Verse 200

ध्यायंतश्च परं ब्रह्म यज्ज्योतिर्ज्योतिषां मतम् । तेषामातिथ्यजं पुण्यं जातं यत्ते विशांवर

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ‘ଜ୍ୟୋତିମାନଙ୍କ ଜ୍ୟୋତି’ ବୋଲି ମତ ପରମ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆତିଥ୍ୟଜନିତ ପୁଣ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦିତ ହୋଇ ଫଳିତ ହେଲା।