Adhyaya 56
Srishti KhandaAdhyaya 5646 Verses

Adhyaya 56

The Five Narratives (Pañcākhyāna): Desire, Forbearance, Devotion, and Merit of Hearing

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ‘ପଞ୍ଚାଖ୍ୟାନ’ ରୂପେ ଅନେକ ନୀତି-ଭକ୍ତିମୟ ଉପକଥା ଏକାତ୍ମ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଛି। ଆରମ୍ଭରେ ଶୈବ ପ୍ରସଙ୍ଗ—ଶିବଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡା-ରାଗ, ଗୌରୀ/ଉମାଙ୍କର ଯୋଗଦୃଷ୍ଟିରେ ତାହା ଅବଗତି, ପରେ କ୍ରୋଧରେ ‘କ୍ଷେମଙ୍କରୀ’ ରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରବେଶ କରି ଶାପ ଦାନ; ଯାହାରେ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ଓ ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତି ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ। ତାପରେ ଉପଦେଶ—କାମ (ଇଚ୍ଛା)ର ପ୍ରବଳତା ମହାଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରେ ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଏ; କିନ୍ତୁ କ୍ଷମା (ସହନଶୀଳତା) ପ୍ରଭୁତ୍ୱଦାୟିନୀ ଓ ଲୋକକଲ୍ୟାଣର ମୂଳ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସିତ। ବୈଷ୍ଣବ ଖଣ୍ଡରେ ହରି ଭକ୍ତଙ୍କ ଗୃହରେ ସୁଲଭ, ପିତାମାତାଙ୍କ ସେବା ପରମ ଧର୍ମ, ଏବଂ ନିଷ୍କପଟ ପୂଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ। ଶେଷରେ ଫଳଶ୍ରୁତି—ଏହି ପଞ୍ଚାଖ୍ୟାନର ଶ୍ରବଣ-ପାଠ ଅପଦାରୁ ରକ୍ଷା କରେ ଏବଂ ମହାଦାନ ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମତୁଲ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Shlokas

Verse 1

श्रीभगवानुवाच । पुरा शर्वः स्त्रियो दृष्ट्वा युवती रूपशालिनीः । गंधर्वकिन्नराणां च मनुष्याणां च सर्वतः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ପୁରାକାଳରେ ଶର୍ବ (ଶିବ) ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୂପଶାଳିନୀ ଯୁବତୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି—

Verse 2

मंत्रेण ताः समाकृष्य त्वतिदूरे विहायसि । तपोव्याजपरो देवस्तासु संगतमानसः

ମନ୍ତ୍ରବଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଆକର୍ଷି ତୁମେ ଆକାଶରେ ଅତି ଦୂରେ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ; ତପକୁ କେବଳ ଛଳ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଦେବ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମନ ଆସକ୍ତ ରଖେ।

Verse 3

अतिरम्यां कुटीं कृत्वा ताभिः सह महेश्वरः । क्रीडां चकार सहसा मनोभव पराभवः

ଅତି ରମ୍ୟ କୁଟୀ ତିଆରି କରି, ମନୋଭବ (କାମ)କୁ ପରାଜିତ କରିଥିବା ମହେଶ୍ୱର ସେମାନଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ହଠାତ୍ କ୍ରୀଡ଼ା କଲେ।

Verse 4

एतस्मिन्नंतरे गौर्याश्चित्तमुद्भ्रांततां गतम् । अपश्यद्ध्यानयोगेन क्रीडंतं जगदीश्वरम्

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଗୌରୀଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଉଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଗଲା; ଧ୍ୟାନଯୋଗରେ ସେ ଜଗଦୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ କ୍ରୀଡ଼ାରତ ଦେଖିଲେ।

Verse 5

स्त्रीभिरंतर्गतं ज्ञात्वा रोषस्य वशगाभवत् । ततः क्षेमंकरी रूपा भूत्वा च प्रविवेश सा

ସେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି ସେ କ୍ରୋଧର ବଶରେ ପଡ଼ିଲେ; ପରେ କ୍ଷେମଙ୍କରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 6

व्योमैकांतेतिदूरे च कामदेव समप्रभम् । वामातिमध्यगं शुभ्रं पुरुषं पुरुषोत्तमम्

ଆକାଶର ଏକାନ୍ତ ବିସ୍ତାରରେ, ଅତି ଦୂରେ, କାମଦେବ ସମ ପ୍ରଭାବାନ, ଶୁଭ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ, ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷ—ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା।

Verse 7

स्त्रीभिः सह समालिग्य प्रक्रीडंतं मुहुर्मुहुः । चुंबंतं निर्भरं देवं हरं रागप्रपीडितम्

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ କ୍ରୀଡ଼ା କଲେ; ରାଗେ ପୀଡ଼ିତ ଦେବ ହରଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସକ୍ତିରେ ଚୁମ୍ବନ କଲେ।

Verse 8

वृत्तं क्षेमंकरी दृष्ट्वा निपपाताग्रतस्तदा । तासां केशेषु चाकृष्य चकार चरणाहतिम्

ତାପରେ ବୃତ୍ତା ଓ କ୍ଷେମଙ୍କରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ସମ୍ମୁଖରୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ; ସେମାନଙ୍କ କେଶ ଧରି ପାଦାଘାତ କଲେ।

Verse 9

त्रपया पीडितश्शर्वः पराङ्मुखमवस्थितः । केशेष्वाकृष्य रोषात्ताः पातयामास भूतले

ଲଜ୍ଜାରେ ପୀଡ଼ିତ ଶର୍ବ ମୁହଁ ଫେରାଇ ଦାଁଡ଼ିଥିଲେ; ପରେ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କ କେଶ ଧରି ଭୂମିରେ ପକାଇଦେଲେ।

Verse 10

स्त्रियः सर्वाधरां प्राप्य सहसा विकृताननाः । उमाशापप्रदग्धांगा म्लेच्छानां वशमागताः

ସର୍ବାଧରାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାମାତ୍ରେ ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହସା ବିକୃତମୁଖୀ ହେଲେ; ଉମାଙ୍କ ଶାପରେ ଦଗ୍ଧ ଅଙ୍ଗ ହୋଇ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 11

ताश्चांडालस्त्रियः ख्याता अधवा धवसंयुताः । अद्याप्युमाकृतं शापं सर्वास्ताश्च समश्नुयुः

ସେମାନେ ‘ଚାଣ୍ଡାଳ-ସ୍ତ୍ରୀ’ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ, କିମ୍ବା ‘ଧବ-ସଂଯୁତା’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉମାଙ୍କ ଶାପକୁ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 12

अथोमा शतधा रूपं कृत्वेशं संगता तदा । एवं प्रभावं जानीहि कामस्य सततं द्विज

ତେବେ ଉମା ଶତରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସଙ୍ଗତ ହେଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, କାମ (ଇଚ୍ଛା)ର ନିତ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଏହିପରି ଜାଣ।

Verse 13

ततश्चिरात्तया सार्द्धं गतः कैलासमंदिरं । अतः क्षेमंकरीं दृष्ट्वा येभिनंदंति मानवाः

ତାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହ କୈଲାସ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ। ତେଣୁ କ୍ଷେମଙ୍କରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 14

तेषां वित्तर्द्धि विभवा भवंतीह परत्र च । कुंकुमारक्तसर्वांगि कुंदेन्दुधवलानने

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବୈଭବ—ଇହଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ—ଜନ୍ମେ। ହେ କୁଙ୍କୁମରକ୍ତ ସର୍ବାଙ୍ଗିନୀ, ହେ କୁନ୍ଦ-ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ଧବଳାନନୀ!

Verse 15

सर्वमंगलदे देवि क्षेमंकरि नमोस्तु ते । योगिनीसाम्यं तेनैव संमुखा विमुखापि वा

ହେ ସର୍ବମଙ୍ଗଳଦାୟିନୀ ଦେବୀ, ହେ କ୍ଷେମଙ୍କରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସେହି ଶକ୍ତିରେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ସମ ଅବସ୍ଥା ଲଭ୍ୟ ହୁଏ—ସମ୍ମୁଖ ହେଉ କି ବିମୁଖ ହେଉ।

Verse 16

दृष्ट्वा तां नाभिवंदेद्यस्तस्य युद्धे पराजयः । राजगृहेषु विद्यायां नमस्काराज्जयो भवेत्

ଯେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଣାମ କରେନାହିଁ, ତାହାର ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜୟ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ରାଜସଭାରେ ଓ ବିଦ୍ୟାସାଧନାରେ, ନମସ୍କାରରୁ ଜୟ ହୁଏ।

Verse 17

एवं कामस्य माहात्म्यं भवो मोहवशं गतः । अयं देवासुराणां च क्षमया प्रभुतां गतः

ଏହିପରି କାମର ମାହାତ୍ମ୍ୟ—ଭବ (ଶିବ) ମଧ୍ୟ ମୋହବଶ ହେଲେ। ଏହିଜଣ କ୍ଷମାବଳେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ଉଭୟଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ପାଇଲେ।

Verse 18

अस्यैव सदृशो लोके न भूतो न भविष्यति । रामामङ्कस्थितां रम्यां क्षमातल्पगतेन च

ଏହି ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ପୂର୍ବେ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ। ସେ ରମଣୀ, ରମାଙ୍କ କୋଳରେ ବିରାଜିତା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ-ଶୟ୍ୟାରେ ଶୟିତା।

Verse 19

त्यक्त्वैव साधिता लोकास्सुरासुरसुदुर्लभाः । एवं वैष्णवमुख्यश्च सुरासुरगणार्चितः

କେବଳ ତ୍ୟାଗଦ୍ୱାରା ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକ ସାଧ୍ୟ ହୁଏ। ଏହିପରି ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଜଣ ଦେବାସୁର-ଗଣଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 20

यो नो ददाति भुक्त्यग्र्यं शेषं च स्वयमश्नुते । एवमभ्यासधैर्येण दीर्घकाले सुखंगते

ଯେ ଆମକୁ ଭୋଜନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ଦିଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ନିଜେ ଖାଏ—ଏପରି ଅଭ୍ୟାସ ଓ ହଠଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘକାଳରେ ସୁଖସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 21

प्राक्संगमात्स्वभार्यां च दृष्ट्वा मां प्रददौ मुदा । द्वादशाब्दं प्रसंकल्प्य प्राग्भोगो मयि वेशितः

ଆମ ସଙ୍ଗମ ପୂର୍ବରୁ, ସେ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ମୋତେ ତାଙ୍କ ହସ୍ତେ ସମର୍ପଣ କଲା। ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷର ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ପୂର୍ବଭୋଗର ଅଧିକାର ମୋ ଉପରେ ଆରୋପିତ ହେଲା।

Verse 22

तेन तस्य गृहे नित्यं तिष्ठामि गृहरक्षणात् । तथा धात्रीफलस्यापि सदा स्वर समीहते

ଏହିହେତୁ ଗୃହରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ସଦା ତାହାର ଘରେ ରହେ। ତଦ୍ରୂପ ଧାତ୍ରୀ (ଆମଳକୀ) ଫଳ ମଧ୍ୟ ସଦା ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ।

Verse 23

तस्मादुक्तो मयान्येषां वैष्णवानां च वैष्णवः । पुरा ये विप्र मे भक्तास्सुरा मत्पथगामिनः

ଏହିହେତୁ ମୁଁ ତାକୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ବୈଷ୍ଣବ’ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛି। ହେ ବିପ୍ର, ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେ ଦେବମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମୋର ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 24

तैरेव न कृतं यच्च तदनेन कृतं परम् । तस्माद्वैष्णवसर्वस्वं नाम रम्यं मया कृतम्

ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇନଥିଲା, ତାହା ଏହିଜଣେ ପରମ ଭାବେ ସାଧନ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ‘ବୈଷ୍ଣବ-ସର୍ବସ୍ୱ’ ନାମକ ଏହି ରମ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ମୁଁ ରଚନା କରିଛି।

Verse 25

अस्य वेश्मनि तिष्ठामि मुहूर्तं न चलाम्यहम् । अतो ये चैवमद्भक्तास्तेष्वहं सुलभो द्विज

ମୁଁ ଏହି ଭକ୍ତଙ୍କ ଘରେ ରହେ ଏବଂ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେଠାରୁ ସରେନି। ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏପରି ମୋର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସହଜରେ ଲଭ୍ୟ।

Verse 26

अस्माकं पदवीं तेभ्यो ह्यद्य दद्मि स्वकारणम् । आवयोर्विप्रसौजन्यं स्वप्नभोज्यादिकं समम्

ଆଜି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆମ ଏହି ଅବସ୍ଥାର କାରଣ ପ୍ରକାଶ କରିବି। ହେ ବିପ୍ର, ଆମ ଦୁହିଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋଚିତ ସୌଜନ୍ୟ ଓ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଭୋଗିତ ଭୋଜନାଦି ସମାନ—ଅର୍ଥାତ୍ ମାୟିକ ସ୍ୱରୂପରେ ଏକାକାର।

Verse 27

सायुज्यं च सखित्वं च पश्य भूदेवनांतरम् । ततो मूकादयः सर्वे स्वागता हरिमीश्वरम्

ହେ ଭୂଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ଦେଖ—କେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଉଛନ୍ତି, କେହି ସଖ୍ୟଭାବ ପାଉଛନ୍ତି। ତାପରେ ମୂକ ଆଦି ସମସ୍ତେ ହରି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।

Verse 28

गंतुकामा दिवं पुण्यास्सदाराः सपरिच्छदाः । ये च तेषां गृहाभ्याशेप्यात्मनो गृहगोधिकाः

ସେହି ପୁଣ୍ୟବାନମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଓ ସମସ୍ତ ପରିଗ୍ରହ ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ତାଙ୍କ ଘର ନିକଟରେ ବସୁଥିବା ଗୃହ-ଗୋଧିକାମାନେ ମଧ୍ୟ ଘରଜନ ପରି ସହଯାତ୍ରୀ ହେଲେ।

Verse 29

नाना कीटादयो ये च तेषामनुययुः सुराः । व्यास उवाच । एतस्मिन्नंतरे देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः

ସେଠାରେ ଥିବା ନାନା ପ୍ରକାର କୀଟ ଆଦିମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପଛୁଆଇଲେ। ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ଦେବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 30

प्रचक्रुः पुष्पवर्षाणि साधुसाध्वित्यनादयन् । देवदुंदुभयो नेदुर्विमानेषु वनेषु च

ସେମାନେ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କରାଇ ‘ସାଧୁ! ସାଧୁ!’ ବୋଲି ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ। ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ବିମାନରେ ଓ ବନରେ ମଧ୍ୟ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା।

Verse 31

समारुह्य रथं स्वं स्वं हरिवीथीपुरं ययुः । तदद्भुतं समालोक्य विप्रोऽवोचज्जनार्दनम्

ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ହରିବୀଥୀପୁରକୁ ଗଲେ। ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବିପ୍ର ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 32

उपदेशं च देवेश ब्रूहि मे मधुसूदन । श्रीभगवानुवाच । गच्छ स्वपितरौ तात शोकविक्लवमानसौ

“ହେ ଦେବେଶ ମଧୁସୂଦନ, ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—“ତାତ, ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମନ ଥିବା ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ।”

Verse 33

समाराध्य प्रयत्नेन मद्गृहं प्राप्स्यसेऽचिरात् । पितृमातृसमा देवा न तिष्ठंति सुरालये

ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ମୋର ସମାରାଧନା କର; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ। ଦେବମାନେ ପିତାମାତା ସମାନ; ସେମାନେ କେବଳ ସ୍ୱର୍ଗାଳୟରେ ରହି ନଥାନ୍ତି।

Verse 34

याभ्यां सुगर्हितं देहं शिशुत्वे पालितं सदा । अज्ञानदोषसहितं प्रपुष्टं चापि वर्धितम्

ଯେ ଦୁଇଜଣ ଏହି ନିନ୍ଦ୍ୟ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁକାଳରେ ସଦା ପାଳନ କଲେ; ଅଜ୍ଞାନଜନିତ ଦୋଷ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ପୋଷି ବଢ଼ାଇଲେ।

Verse 35

याभ्यां तयोस्समं नास्ति त्रैलोक्ये सचराचरे । ततो देवगणास्सर्वे पंचभिस्तैर्मुदान्विताः

ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ। ତେଣୁ ସେଇ ପାଞ୍ଚର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 36

माधवं संस्तुवंतश्च गतास्ते हरिमंदिरम् । खचितां च पुरीं रम्यां विश्वकर्मविनिर्मिताम्

ମାଧବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି କରି ସେମାନେ ହରିମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ—ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିର୍ମିତ, ରତ୍ନଖଚିତ ସେଇ ରମ୍ୟ ପୁରୀକୁ।

Verse 37

रत्नाढ्यामिष्टसंपूर्णां कल्पवृक्षादिभिर्युताम् । शातकुम्भमयैर्गेहैस्सर्वरत्नैस्सकर्बुराम्

ସେ ପୁରୀ ରତ୍ନରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଭୋଜ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷାଦିଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା। ଶୁଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଗୃହସମୂହ ସହ, ସର୍ବପ୍ରକାର ରତ୍ନରେ ବିଚିତ୍ର ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।

Verse 38

वज्रवैडूर्यसोपानां स्वर्णदीतोयसंयुताम् । गीतवाद्यादिसंपूर्णां सर्वदुर्गसमाकुलाम्

ସେଠାରେ ବଜ୍ର ଓ ବୈଡୂର୍ୟମଣିର ସୋପାନ ଥିଲା, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣଜଳର ଧାରା ସହ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା। ଗୀତ-ବାଦ୍ୟାଦିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସର୍ବପ୍ରକାର ଦୁର୍ଗ ଓ ଦୁର୍ଗମ ପଥଦ୍ୱାରା ଘେରା ଥିଲା।

Verse 39

कोकिलालापबहुलां सिद्धगंधर्वसेविताम् । रूपाढ्यैः सुजनैः पूर्णां प्रयांतीमिव खे पुरीम्

ସେ ପୁରୀ କୋକିଳର ମଧୁର କୁହୁକୁହୁ ଧ୍ୱନିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଏବଂ ରୂପବାନ ସୁଜନମାନଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା—ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେନେ ଆକାଶରେ ଗତି କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ନଗରୀ।

Verse 40

ततः स्थित्वाऽच्युताः सर्वे सर्वलोकोर्ध्वतो भृशम् । द्विजोपि पितरौ गत्वा समाराध्य प्रयत्नतः

ତାପରେ ଅଚ୍ୟୁତଭକ୍ତ ସେ ସମସ୍ତେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଦାଁଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଲୋକରୁ ଅତି ଉପରକୁ ଉତ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେହିପରି ସେ ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ବିଧିମତ ଆରାଧନା କଲା।

Verse 41

अचिरेणैव कालेन सकुटुंबो हरिं ययौ । पंचाख्यानमिदं पुण्यं मया ते समुदाहृतम्

ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ସେ କୁଟୁମ୍ବସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ପଞ୍ଚାଖ୍ୟାନକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏପରି ଭାବେ କହିଲି।

Verse 42

यः पठेच्छृणुयाद्वापि तस्य नास्तीह दुर्गतिः । ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्न लिप्येत कदाचन

ଯେ ଏହାକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ ମାତ୍ର, ତାହାର ଏହି ଲୋକରେ କେବେ ଦୁର୍ଗତି ହୁଏ ନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାଦି ପାପ ତାକୁ କଦାପି ଲିପ୍ତ କରେ ନାହିଁ।

Verse 43

गवां कोटिप्रदानेन यत्फलं लभते नरः । तत्फलं समवाप्नोति पंचाख्यानावगाहनात्

କୋଟି ଗାଈ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ, ସେଇ ଫଳ ‘ପଞ୍ଚାଖ୍ୟାନ’ରେ ଅବଗାହନ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 44

स्नानेन पुष्करे नित्यं भागीरथ्यां च सर्वदा । यत्फलं तदवाप्नोति सकृच्छ्रवणगोचरात्

ପୁଷ୍କରରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ ଓ ଭାଗୀରଥୀ (ଗଙ୍ଗା)ରେ ସଦା ସ୍ନାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ଏହାକୁ ମାତ୍ର ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ସେଇ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 45

दुःस्वप्नं नाशयेत्क्षिप्रं तथारोग्यं प्रयच्छति । लक्ष्म्यारोग्यकरं चैव तस्माच्छ्रोतव्यमेव हि

ଏହା ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନକୁ ଶୀଘ୍ର ନାଶ କରେ ଏବଂ ଆରୋଗ୍ୟ ଦାନ କରେ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଦାୟକ ଥିବାରୁ, ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

Verse 56

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे पंचाख्यानंनाम षट्पंचाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିଖଣ୍ଡରେ ‘ପଞ୍ଚାଖ୍ୟାନ’ ନାମକ ଛପନତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।