
Sumati’s Report (Account of the Horse’s Wanderings and Return)
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମୂର୍ଛିତ ହେବା ଓ ସେନା ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିବା ପରେ, କରୁଣାବଶତଃ ଯଜ୍ଞାଶ୍ୱକୁ ପୁନଃ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ରାମଙ୍କ ଦିଗକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି; ସରୟୂ ତଟରେ ରାଜକୀୟ ଶୋଭାଯାତ୍ରା, ଉତ୍ସବ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ମଣ୍ଡପ, ବେଦପାଠ ଓ ଅତିଥିସତ୍କାର ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଅନ୍ନ-ଜଳର ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। ରାମ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହ ଭାବବିହ୍ୱଳ ପୁନର୍ମିଳନ କରି ପୁଷ୍କଳ ଓ ସହାୟକ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରନ୍ତି। ପରେ ସେ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁମତିଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି—ଅଶ୍ୱ କେଉଁ ପଥରେ ଗଲା, କେଉଁ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ ହେଲା। ସୁମତି ବିନୟସହିତ କ୍ରମବଦ୍ଧ ବିବରଣୀ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି—ଅଶ୍ୱର ଗତି, ରାଜାମାନଙ୍କ ଶରଣାଗତି, ଅହିଚ୍ଛତ୍ରର ପ୍ରସଙ୍ଗ, ସୁବାହୁଙ୍କ ନଗରୀର ଘଟଣା, ରେବା ସରୋବରେ ମୋହନାସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି, ଦେବପୁରର ବୃତ୍ତାନ୍ତ; ଏବଂ ଶେଷରେ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମରେ ରାମସଦୃଶ ଏକ ଯୁବକ ଅଶ୍ୱକୁ ଧରି ସେନାକୁ ପରାଜିତ କରି ପୁନଃ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲା—ଏହି କଥା।
No shlokas available for this adhyaya yet.