Adhyaya 41
Defeat and Puṣkala’s Victory (The Episode of Rukmāṅgada)
ରାମ-ଅଶ୍ୱମେଧ କଥାପ୍ରବାହରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବୀରମଣିଙ୍କ ସେନାକୁ ଭେଦି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର କରନ୍ତି। ନିହତ ହାତୀ ଓ ଭଙ୍ଗା ରଥରେ ରଣଭୂମି ଆବୃତ ହୁଏ। ନିଜ ପକ୍ଷର କ୍ଷତିରେ କ୍ରୋଧିତ ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ ରତ୍ନଭୂଷିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ-ପକ୍ଷକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ; ସେତେବେଳେ ପୁଷ୍କଳ ସିଧା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧକୁ ଅବତରେ। ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୁତ ବାଣବିନିମୟ ସହ ଘୋର ସଂଘର୍ଷ ଚାଲେ—କୁମାର ଓ ତାରକଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି। ପୁଷ୍କଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦଙ୍କ ରଥକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ; ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧ୍ୱଜକୁ ନିପାତ କରି ଶେଷରେ ରାଜପୁତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କରେ। ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ ଶୋକଧ୍ୱନି ଉଠେ। ତାପରେ ମନ୍ତ୍ରବଳଯୁକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ। ଗୋଟିଏ ଭୟାନକ ଶର ରଥକୁ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂର ଠେଲି ଆକାଶମାର୍ଗେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଇ ସେଠାରେ ଦହନ କରେ; ଦଗ୍ଧ ଯୋଦ୍ଧା ଫେରି ଆସି ମୂର୍ଛିତ ହୁଏ। ତା’ପରେ କ୍ରୋଧିତ ବୀରମଣି ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଆଗେଇ ଆସେ, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଠେ—ଶତ୍ରୁସେନାର ମନୋବଳ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ପୁଷ୍କଳବିଜୟର ଏହି ମୁଖ୍ୟ ମୋଡ଼ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.