Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 22

The Sin of Breaking Households: Citrā’s Past Karma and the Remedy of Hari’s Name and Meditation

उज्ज्वल उवाच । दिव्या देव्यास्त्वया ख्यातं यत्पूर्वं पूर्वचेष्टितम् । तथा पापं कृतं घोरं गृहभंगाख्यमेव च

ujjvala uvāca | divyā devyāstvayā khyātaṃ yatpūrvaṃ pūrvaceṣṭitam | tathā pāpaṃ kṛtaṃ ghoraṃ gṛhabhaṃgākhyameva ca

ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କହିଲେ—ହେ ଦିବ୍ୟ ଦେବୀ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପୂର୍ବଚେଷ୍ଟା କଥା କହିଛ; ଏବଂ ‘ଗୃହଭଙ୍ଗ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ସେଇ ଘୋର ପାପକର୍ମ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିଛ।

उज्ज्वलःUjjvala (name)
उज्ज्वलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता-निर्देश (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘said’
दिव्याO Divyā
दिव्या:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदिव्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संबोधन/कर्ता-रूपेण (addressing Divyā)
देव्याःof Devī
देव्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (of the goddess/of Devī)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/कर्तृ (by you)
ख्यातम्told
ख्यातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘told’
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun: which/that)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Avyaya (Modifier/अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावे)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (formerly/before)
पूर्व-चेष्टितम्former conduct/deeds
पूर्व-चेष्टितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + चेष्टित (चेष्ट् धातु + क्त कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (पूर्वं यत् चेष्टितम्)
तथाalso
तथा:
Avyaya (Modifier/अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकार (also/likewise)
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म (sin)
कृतम्committed
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done/committed’
घोरम्terrible
घोरम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणं पापस्य
गृह-भङ्ग-आख्यम्called ‘house-breaking’
गृह-भङ्ग-आख्यम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगृह (प्रातिपदिक) + भङ्ग (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (गृहस्य भङ्गः इति आख्यं)
एवindeed
एव:
Avyaya (Modifier/अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed/just)
and
:
Avyaya (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)

Ujjvala

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

Sandhi Resolution Notes: देव्यास्त्वया = देव्याः + त्वया, यत्पूर्वम् = यत् + पूर्वम्, गृहभंगाख्यम् = गृहभङ्ग + आख्यम् (समास/सन्धि)

U
Ujjvala
D
Devī (divine lady)

FAQs

The speaker is Ujjvala, addressing a “divine lady” (devī), indicating an ongoing dialogue where she has been narrating past events.

Literally “breaking a house/household,” it denotes a grave wrongdoing associated with disrupting or ruining a household (family life), treated here as a “dreadful sin” (ghora pāpa).

The verse frames certain acts—especially those that destroy domestic stability—as serious moral transgressions, highlighting accountability for past actions and their consequences.