Adhyaya 5

Verse 1

शिवशर्मोवाच । तपसा दमशौचाभ्यांगुरुशुश्रूषया तथा । भक्त्याभावेन तुष्टोस्मि तवाद्य चसुपुत्रक

ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ—ତୋର ତପ, ଦମ, ଶୌଚ ଏବଂ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ କରିଥିବାରୁ ମୁଁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ତୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ସୁପୁତ୍ର।

Verse 2

त्यजामि वैकृतं रूपं मत्तः सुखमवाप्नुहि । एवमुक्वा सुतं विप्रो दर्शयामास तां तनुम्

ମୁଁ ଏହି ବିକୃତ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି; ମୋଠାରୁ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ କର। ଏମିତି କହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁତ୍ରକୁ ନିଜ ସତ୍ୟ ଦେହ ଦେଖାଇଲେ।

Verse 3

यथापूर्वं स्थितौ तौ तु तथा स दृष्टवान्गुरू । दीप्तिमंतौ महात्मानौ सूर्यबिंबोपमावुभौ

ସେ ଦୁଇଜଣ ପୂର୍ବବତ୍ ଯେପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ସେପରି ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା—ଉଭୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାତ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟବିମ୍ବ ସମାନ।

Verse 4

ननाम पादौ सद्भक्त्या उभयोस्तु महात्मनोः । ततः सुतं समामंत्र्य हर्षेण महतान्वितः

ସେ ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ଉଭୟ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କଲା। ପରେ ପୁତ୍ରକୁ ଡାକି ସେ ମହାନ୍ ହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

Verse 5

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे देवासुरे इंद्राभिषेकोनाम पंचमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମପୁରାଣର ଭୂମିଖଣ୍ଡରେ ଦେବାସୁର-ପ୍ରକରଣାନ୍ତର୍ଗତ “ଇନ୍ଦ୍ରାଭିଷେକ” ନାମକ ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 6

प्रविष्टो वैष्णवं धाम स मुनिर्दुर्लभं पदम् । नत्वन्यैः प्राप्यते पुण्यैस्तपोभिर्मुक्तिदं पदम्

ସେ ମୁନି ବୈଷ୍ଣବ ଧାମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ—ଏହା ଦୁର୍ଲଭ, ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ପଦ। ସେ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ସ୍ଥାନ କେବଳ ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟାରେ ମାତ୍ର ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 7

विष्णोस्तु चिंतनैर्न्यासध्यानज्ञानैः स्तवैस्तथा । न दानैस्तीर्थयात्राभिर्दृश्यते मधुसूदनः

ମଧୁସୂଦନ (ବିଷ୍ଣୁ) କେବଳ ଚିନ୍ତନ, ନ୍ୟାସ, ଧ୍ୟାନ, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ସ୍ତବ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ସତ୍ୟ ‘ଦର୍ଶନ’ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଦାନ ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 8

समाधिज्ञानयोगेन दृश्यते परमं पदम् । महायोगैर्यथा विप्रः प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्

ସମାଧି-ଜ୍ଞାନଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପରମ ପଦ ଦର୍ଶିତ ହୁଏ; ଯେପରି ମହାଯୋଗବଳରେ ଜଣେ ବିପ୍ର ବୈଷ୍ଣବୀ (ବିଷ୍ଣୁସମ୍ବନ୍ଧୀ) ତନୁରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 9

सूत उवाच । ततस्तत्र तपस्तेपे सोमशर्मा महाद्युतिः । अश्मलोष्टसमं मेने कांचनंभूषणं पुनः

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ସେଠାରେ ମହାଦ୍ୟୁତି ସୋମଶର୍ମା ତପ କଲେ; ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣକୁ ପୁଣି ପଥର ଓ ମାଟିର ଢେଲା ସମାନ ମନେ କଲେ।

Verse 10

जिताहारः स धर्मात्मा निद्रया परिवर्जितः । स सर्वान्विषयांस्त्यक्त्वा एकांतमपि सेवते

ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ନିୟତାହାରୀ ଓ ନିଦ୍ରାଭୋଗରୁ ବିରତ; ସମସ୍ତ ବିଷୟ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ଏକାନ୍ତକୁ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ କରେ।

Verse 11

योगासनसमारूढो निराशो निःपरिग्रहः । तस्य वेला सुसंप्राप्ता मृत्युकालस्य वै तदा

ଯୋଗାସନରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଆସୀନ, ନିରାଶ ଓ ନିଃପରିଗ୍ରହୀ ଥିବା ତାହାର ନିୟତ ବେଳା ତେବେ ସୁସଂପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା—ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁକାଳ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 12

आगता दानवा विप्रं सोमशर्माणमंतिके । मृत्युकाले तु संप्राप्ते प्राणयात्रा प्रवर्तिनः

ଦାନବମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୋମଶର୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ମୃତ୍ୟୁକାଳ ସଂପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରାଣର ଶେଷ ଯାତ୍ରା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ।

Verse 13

शालिग्रामे महाक्षेत्रे ऋषीणां मानवर्द्धने । केचिद्वदंति वै दैत्याः केचिद्वदंति दानवाः

ଋଷିମାନଙ୍କ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଶାଳିଗ୍ରାମ ମହାକ୍ଷେତ୍ରରେ—କେହି କହନ୍ତି ସେମାନେ ଦୈତ୍ୟ, କେହି କହନ୍ତି ଦାନବ।

Verse 14

एवंविधो महाशब्दः कर्णरंध्रं गतस्तदा । तस्यैव विप्रवर्यस्य सुचिरात्सोमशर्मणः

ତେବେ ଏପରି ମହାଶବ୍ଦ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୋମଶର୍ମାଙ୍କ କର୍ଣ୍ଣରନ୍ଧ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା—ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ।

Verse 15

ज्ञानध्यानविलग्नस्य प्रविष्टं दैत्यजं भयम् । तेन ध्यानेन तस्यापि दैत्यभीत्यैव वै तदा

ଜ୍ଞାନ-ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିବା ତାହାର ମନେ ଦୈତ୍ୟଜନ୍ୟ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା; କିନ୍ତୁ ସେହି ଧ୍ୟାନବଳରେ ସେ ଭୟ ମଧ୍ୟ ତେବେ କେବଳ ଦୈତ୍ୟଭୀତି ଭାବେ ରହିଗଲା, ତାହାକୁ ବିଚଳିତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।

Verse 16

सत्वरं चैव तत्प्राणा गतास्तस्य महात्मनः । दैत्यभयेन संयुक्तः स हि मृत्युवशं गतः

ଶୀଘ୍ରେ ହିଁ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରାଣବାୟୁ ବିଦାୟ ନେଲା; ଦୈତ୍ୟଭୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ସତ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବଶକୁ ଗଲେ।

Verse 17

तस्माद्दैत्यगृहे जातो हिरण्यकशिपोः सुतः । देवासुरे महायुद्धे निहतश्चक्रपाणिना

ଏହିପରି ଦୈତ୍ୟଗୃହରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା; ଦେବାସୁର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଚକ୍ରପାଣିଙ୍କ ହସ୍ତେ ସେ ନିହତ ହେଲା।

Verse 18

युद्ध्यमानेन तेनापि प्रह्लादेन महात्मना । सुदृष्टं वासुदेवत्वं विश्वरूपसमन्वितम्

ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାତ୍ମା ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବିଶ୍ୱରୂପସମନ୍ୱିତ ବାସୁଦେବତ୍ୱକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦର୍ଶନ କଲେ।

Verse 19

योगाभ्यासेन पूर्वेण ज्ञानमासीन्महात्मनः । सस्मार पूर्वकं सर्वं चरितं शिवशर्मणः

ପୂର୍ବ ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଉଦିତ ହେଲା; ଶିବଶର୍ମାଙ୍କ ପୂର୍ବ ଚରିତ ସମଗ୍ରକୁ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ମରଣ କଲେ।

Verse 20

प्रागहं सोमशर्माख्यः प्रविष्टो दानवीं तनुम् । अस्मात्कायात्कदा पुण्यं केवलं धाम उत्तमम्

ପୂର୍ବେ ମୁଁ ‘ସୋମଶର୍ମା’ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲି; କିନ୍ତୁ ଦାନବ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏହି କାୟାରୁ କେବେ ମୁଁ ସେହି ପରମ ପବିତ୍ର, କେବଳ ଉତ୍ତମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି?

Verse 21

प्रयास्यामि महापुण्यैर्ज्ञानाख्यैर्मोक्षदायकम् । समरे म्रियमाणेन प्रह्लादेन महात्मना

ମୁଁ ‘ଜ୍ଞାନ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଉପଦେଶକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି—ଯାହା ସମରେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖେ ଥିବା ମହାତ୍ମା ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଥିଲେ।

Verse 22

एवं चिंता कृता पूर्वं श्रूयतां द्विजसत्तमाः । एवं तु च समाख्यातं सर्वसंदेहनाशनम्

ଏଭଳି ପୂର୍ବରୁ ଚିନ୍ତା କରି—ଏବେ ଶୁଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 23

सूत उवाच । प्रह्लादे निहते संख्ये देवदेवेन चक्रिणा । रुरुदे कमला सा तु हतपुत्रा च कामिनी

ସୂତ କହିଲେ—ଦେବଦେବ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ସମରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ସହ, ପୁତ୍ରହାରା ସେ ପ୍ରିୟା କମଳା କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 24

प्रह्लादस्य तु या माता हिरण्यकशिपोः प्रिया । प्रह्लादस्य महाशोकैर्दिवारात्रौ प्रशोचति

ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ମାତା, ଯିଏ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଥିଲେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ମହାଶୋକରେ ଦିନରାତି ଶୋକାକୁଳ ରହୁଥିଲେ।

Verse 25

पतिव्रता महाभागा कमला नाम तत्प्रिया । रोदमानां दिवारात्रौ नारदस्तामुवाच ह

ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ, ପତିବ୍ରତା ଓ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ‘କମଳା’ ଦିନରାତି କାନ୍ଦୁଥିଲେ; ତେବେ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 26

मा शुचस्त्वं महाभागे पुत्रार्थं पुण्यभागिनि । निहतो वासुदेवेन तव पुत्रः समेष्यति

ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପୁଣ୍ୟଭାଗିନୀ! ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶୋକ କରନି। ବାସୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପୁତ୍ର ପୁନର୍ବାର ତୁମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସିବ।

Verse 27

भूयः स्वलक्षणोपेतस्त्वत्सुतश्च महामतिः । प्रह्लादेति च वै नाम पुनरस्य भविष्यति

ପୁନର୍ବାର ତୁମ ପୁତ୍ର ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଓ ମହାମତି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେବ; ଏବଂ ତାହାର ନାମ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ପୁନଃ ‘ପ୍ରହ୍ଲାଦ’ ହେବ।

Verse 28

विहीनश्चासुरैर्भावैर्देवत्वेन समन्वितः । इंद्रत्वे मोदते भद्रे सर्वदेवैर्नमस्कृतः

ଆସୁର ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ଦେବତ୍ୱରେ ସମନ୍ୱିତ ହୋଇ, ହେ ଭଦ୍ରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରପଦରେ ଆନନ୍ଦ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ ହୁଏ।

Verse 29

सुखीभवमहाभागेतेनपुत्रेणवैसदा । न प्रकाश्या त्वया देवि सुवार्तेयं च कस्यचित्

ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ! ସେହି ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଦା ସୁଖୀ ରୁହ। ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଶୁଭବାର୍ତ୍ତା କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରନି।

Verse 30

कर्त्तव्यमज्ञानभावैः सुगोप्यं कुरु त्वं सदा । एवमुक्त्वा गतो विप्रो नारदो मुनिसत्तमः

‘ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତାହା କର; ଅଜ୍ଞଭାବ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଏହାକୁ ସଦା ଭଲଭାବେ ଗୁପ୍ତ ରଖ।’ ଏପରି କହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନାରଦ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 31

कमलायाश्चोदरे तु जन्मा स्यानुत्तमं पुनः । प्रह्लादेति च वै नाम तस्याख्यानं महात्मनः

ପୁନର୍ବାର କମଳାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ତାହାର ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଜନ୍ମ ହେବ; ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନାମ ନିଶ୍ଚୟ ‘ପ୍ରହ୍ଲାଦ’—ଏହି ତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଖ୍ୟାନ।

Verse 32

बाल्यं भावं गतो विप्राः कृष्णमेव व्यचिंतयत् । नरसिंहप्रसादेन देवराजो भवेद्दिवि

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବାଳ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ କେବଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲା; ନରସିଂହ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବରାଜ ହେଲା।

Verse 33

देवत्वं लभ्य चैवासावैंद्रं पदमनुत्तमम् । मोक्षं यास्यति ज्ञानात्मा वैष्णवं धाम चोत्तमम्

ଦେବତ୍ୱ ଲାଭ କରି ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁତ୍ତମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ସେ ମୋକ୍ଷ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ଧାମକୁ ଯାଏ।

Verse 34

असंख्याता महाभागाः सृष्टेर्भावा ह्यनेकशः । मोह एवं न कर्त्तव्यो ज्ञानवद्भिर्महात्मभिः

ହେ ମହାଭାଗ, ସୃଷ୍ଟିର ଭାବ ଓ ରୂପ ଅସଂଖ୍ୟ ଏବଂ ନାନାପ୍ରକାର; ତେଣୁ ଜ୍ଞାନବାନ ମହାତ୍ମାମାନେ ଏପରି ମୋହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 35

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथापृष्टं द्विजोत्तमाः । अन्यं पृच्छ महाभाग संदेहं ते भिनद्म्यहम्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ତୁମେ ଯେପରି ପଚାରିଥିଲ ତେପରି ସବୁ ମୁଁ କହିଦେଲି। ହେ ମହାଭାଗ, ଆଉ କିଛି ପଚାର—ତୋର ସନ୍ଦେହକୁ ମୁଁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି।

Verse 36

विजयं देवतानां तु दानवानां महत्क्षयम् । कृतं हि देवदेवेन स्थापितं भुवनत्रयम्

ଦେବଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦେଲେ ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କର ମହାକ୍ଷୟ କଲେ; ଏହିପରି ତ୍ରିଭୁବନକୁ ସ୍ଥିରତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 37

ऋषय ऊचुः । इन्द्रत्वं कस्य संजातं देवानां शब्दधारकम् । केन दत्तं त्वमाचक्ष्व विस्तराद्द्विजसत्तम

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ଇନ୍ଦ୍ର’ ନାମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ କାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? କିଏ ଏହା ଦାନ କଲା? ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।

Verse 38

सूत उवाच । विस्तरेण प्रवक्ष्यामि इन्द्रत्वे येन सत्तमः । प्राप्त एष महाभागो यथा पुण्यतमेन च

ସୂତ କହିଲେ—ଏହି ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଭାଗ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଉପାୟରେ ତାହା କିପରି ଲଭିଲେ, ମୁଁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।

Verse 39

हतेषु तेषु दैत्येषु समस्तेषुमहाहवे । अतिनष्टेषु पापेषु गोविंदेन महात्मना

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ହତ ହେଲେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶିଗଲା, ତେବେ—

Verse 40

ततो देवाः सगंधर्वा नागा विद्याधरास्तथा । संप्रोचुर्माधवं सर्वे बद्धप्रांजलयस्ततः

ତାପରେ ଦେବମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ, ନାଗ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତେ କରଯୋଡ଼ି ସେହି କ୍ଷଣରେ ଭକ୍ତି-ଆଦରରେ ମାଧବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 41

भगवन्देवदेवेश हृषीकेश नमोस्तु ते । विज्ञापयामहे त्वां वै तत्सर्वमवधार्यताम्

ହେ ଭଗବନ୍, ଦେବଦେବେଶ, ହୃଷୀକେଶ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରୁଛୁ; କୃପାକରି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣି ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।

Verse 42

शास्ता गोप्ता च पुण्यात्मा अस्माकं कुरु केशव । राजानं पुण्यधर्माणं त्वमिंद्रं लोकशासनम्

ହେ କେଶବ! ଆମ ପାଇଁ ଧର୍ମମୟ ଶାସକ ଓ ରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତୁ। (ତାଙ୍କୁ) ପୁଣ୍ୟଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା କରନ୍ତୁ—ଇନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ, ଲୋକଶାସକ।

Verse 43

त्रैलोक्यस्य प्रजा देव यमाश्रित्य सुखं लभेत् । वासुदेव उवाच । मम लोके महाभागा वैष्णवेन समन्वितः

ହେ ଦେବ! ତ୍ରିଲୋକର ପ୍ରଜା ଯମଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ସୁଖ ଲଭେ। ବାସୁଦେବ କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ! ମୋ ଲୋକରେ (ଜୀବ) ବୈଷ୍ଣବଭକ୍ତିରେ ସମନ୍ୱିତ ହୋଇ ବସେ।

Verse 44

तेजसा ब्राह्मणश्रेष्ठश्चिरकालं निवासितः । तस्य कालः प्रपूर्णश्च मम लोके महात्मनः

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ! ନିଜ ତେଜର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ (ସେଠାରେ) ବସିଲେ; ଏବଂ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ମୋ ଲୋକରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

Verse 45

वसतस्तस्य विप्रस्य मद्भक्तस्य सुरोत्तमाः । तेजसा वैष्णवेनैव भवतां पालको हि सः

ହେ ସୁରୋତ୍ତମମାନେ! ମୋର ଭକ୍ତ ସେଇ ବିପ୍ର (ସେଠାରେ) ବସୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ବୈଷ୍ଣବ ତେଜ ଦ୍ୱାରା—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପାଳକ ଓ ରକ୍ଷକ।

Verse 46

भविष्यति स धर्मात्मा स च धर्मानुरंजकः । पालको धारकश्चैव स च ब्राह्मणसत्तमः

ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ହେବ ଏବଂ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାରକ ହେବ। ସେ ରକ୍ଷକ ଓ ପୋଷକ ମଧ୍ୟ—ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 47

भविष्यति स धर्मात्मा भवतां त्राणकारणात् । अदित्यास्तनयश्चैव सुव्रताख्यो महामनाः

ତୁମେ ତାହାର ତ୍ରାଣର କାରଣ ହେବାରୁ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ହେବ। ଏବଂ ସେ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମି—‘ସୁବ୍ରତ’ ନାମକ ମହାମନା ହେବ।

Verse 48

महाबलो महावीर्यः स व इंद्रो भविष्यति । सूत उवाच । एवं वरान्स देवेशो दत्वा देवेभ्य उत्तमम्

ମହାବଳ ଓ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ। ସୂତ କହିଲେ—ଦେବେଶ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏହି ଉତ୍ତମ ବର ଦେଇ (ଅଗ୍ରସର ହେଲେ)।

Verse 49

देवा विजयिनः सर्वे विष्णुना सह सत्तमाः । कश्यपं पितरं दृष्टुं मातरं च ततो गताः

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବ—ବିଜୟୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ପିତା କଶ୍ୟପ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।

Verse 50

प्रणेमुस्ते महात्मान उभावेतौ सुखासनौ । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ସୁଖାସନରେ ଉପବିଷ୍ଟ ସେଇ ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମହାହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କହିଲେ।

Verse 51

युवयोश्च प्रसादेन देवत्वं हि गता वयम् । हर्षेण महताविष्टो देवान्वाक्यमुवाच सः

ତୁମ ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛୁ। ମହାହର୍ଷରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲା।

Verse 52

कश्यप उवाच । यूयं वै सत्यधर्मेण वर्तमानाः सदैव हि । आवयोश्च प्रसादेन तपसश्च प्रभावतः

କଶ୍ୟପ କହିଲେ—ତୁମେ ସଦା ସତ୍ୟଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଆମ ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଓ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରୁ ଏହା ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।

Verse 53

प्राप्तवंतो भवंतस्तु देवत्वं चाक्षयं पदम् । वरमेव ददाम्येषां बहुप्रीतिसमन्विताः

ତୁମେ ଦେବତ୍ୱ ଓ ଅକ୍ଷୟ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ। ବହୁ ପ୍ରୀତି ସହିତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବର ଦେଉଛି।

Verse 54

अमरा निर्जराश्चैव अक्षयाश्च भविष्यथ । सर्वकामसमृद्धार्थाः सर्वसिद्धिसमन्विताः

ତୁମେ ଅମର, ଅଜର ଓ ଅକ୍ଷୟ ହେବ। ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସଫଳ, ଏବଂ ସର୍ବ ସିଦ୍ଧିରେ ସମନ୍ୱିତ ହେବ।

Verse 55

देवा नागाश्च गंधर्वा मत्प्रसादान्महासुराः । विष्णुरुवाच । वरं वरय भद्रं ते देवमातर्यशस्विनि

ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ଦେବ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ମହାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗୃହୀତ ହୁଅନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ବର ଚୟନ କର; ତୋର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦେବମାତା।

Verse 56

मनसा चेप्सितं सर्वं तत्ते दद्मि सुनिश्चितम् । अदितिरुवाच । पूर्वं पुत्रवती भूता प्रसादात्तव माधव

“ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛିତ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ଦେବି।” ଅଦିତି କହିଲେ—“ହେ ମାଧବ, ପୂର୍ବେ ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ପୁତ୍ରବତୀ ହୋଇଥିଲି।”

Verse 57

अमरा निर्जराः सर्वे अक्षयाः पुण्यवत्सलाः । अमी पुत्रा मया लब्धाः श्रूयतां मधुसूदन

ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅମର, ଅଜର, ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟପ୍ରିୟ। ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ମୁଁ ପାଇଛି; ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଶୁଣ।

Verse 58

सुतरां त्वं च गोविंद सर्वकामसमृद्धिदः । मम गर्भे वसंश्चैव भवांश्च मम नंदनः

ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ କାମନାର ସମୃଦ୍ଧିଦାତା। ମୋ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରି ମୋ ପୁତ୍ର ହେଉ।

Verse 59

त्वया पुत्रेण नित्यं च यथा नंदामि केशव । एवं महोदयं नाथ पूरयस्व मनोरथम्

ହେ କେଶବ, ତୁମକୁ ପୁତ୍ରରୂପେ ପାଇ ମୁଁ ଯେପରି ସଦା ଆନନ୍ଦିତ, ସେପରି ହେ ମହୋଦୟ ନାଥ, ମୋ ମନୋରଥ ପୂରଣ କର।

Verse 60

वासुदेव उवाच । भवत्या देवकार्यार्थं गंतव्यं मानुषीं तनुम् । तदाहं तव गर्भे वै वासं यास्यामि निश्चितम्

ବାସୁଦେବ କହିଲେ—ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୁମେ ମାନବ ଦେହ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ତେଣୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରିବି।

Verse 61

युगे द्वादशके प्राप्ते भूभारहरणाय वै । जमदग्निसुतो देवि रामो नाम द्विजोत्तमः

ଦ୍ୱାଦଶ ଯୁଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଭୂଭାର ହରଣ ପାଇଁ, ହେ ଦେବୀ, ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ‘ରାମ’ ନାମକ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 62

प्रतापतेजसायुक्तः सर्वक्षत्रवधाय च । तव पुत्रो भविष्यामि सर्वशस्त्रभृतां वरः

ପ୍ରତାପ ଓ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବଧାର୍ଥେ, ମୁଁ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବି—ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 63

सप्तविंशतिके प्राप्ते त्रेताख्ये तु तथा युगे । रामो नाम भविष्यामि तव पुत्रः पतिव्रते

ସପ୍ତବିଂଶତି ଚକ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ‘ତ୍ରେତା’ ନାମକ ଯୁଗରେ, ହେ ପତିବ୍ରତେ, ମୁଁ ‘ରାମ’ ନାମରେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବି।

Verse 64

पुनः पुत्रो भविष्यामि तवैव शृणु पुण्यधेः । अष्टाविंशतिके प्राप्ते द्वापरांते युगे तदा

ମୁଁ ପୁନଃ ତୁମର ହିଁ ପୁତ୍ର ହେବି—ଶୁଣ, ହେ ପୁଣ୍ୟନିଧି। ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି ଚକ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗାନ୍ତରେ, ସେତେବେଳେ…

Verse 65

सर्वदैत्यविनाशार्थे भूभारहरणाय च । वासुदेवाख्यस्ते पुत्रो भविष्यामि न संशयः

ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ବିନାଶ ଏବଂ ଭୂଭାର ହରଣ ପାଇଁ, ମୁଁ ‘ବାସୁଦେବ’ ନାମରେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 66

इदानीं कुरु कल्याणि मद्वाक्यं धर्मसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सत्यधर्मसमन्वितम्

ଏବେ ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତ ମୋର ବଚନ ପାଳନ କର—ଯାହା ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସତ୍ୟ-ଧର୍ମରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 67

सर्वज्ञं सर्वदे देवि पुत्रमुत्पाद्य सुंदरम् । इंद्रत्वं तस्य दास्यामि इंद्रः सोपि भविष्यति

ହେ ଦେବୀ, ହେ ସର୍ବଦେ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମଦେଇ ମୁଁ ତାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଦେବି; ସେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ।

Verse 68

एवं संभाषितं श्रुत्वा महाहर्षसमन्विता । देवदेवप्रसादेन इंद्रः पुत्रो भविष्यति

ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ମହାହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଦେବାଧିଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବ।

Verse 69

एवमस्तु महाभाग तव वाक्यं करोम्यहम् । ततस्ता देवताः सर्वा जग्मुः स्वस्थानमेव हि

“ଏବମସ୍ତୁ, ହେ ମହାଭାଗ! ତୁମ ବଚନ ଅନୁସାରେ ମୁଁ କରିବି।” ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ-ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 70

हरिणा सह ते सर्वे निरातंका मुदान्विताः । सूत उवाच । अदितिः कश्यपं प्राह ऋतुं प्राप्य मनस्विनी

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କ ସହ ନିର୍ଭୟ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସୂତ କହିଲେ—ମନସ୍ୱିନୀ ଅଦିତି ଯଥୋଚିତ ଋତୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 71

भगवन्दीयतां पुत्रः सुरेंद्रपदभोजकः । चिंतयित्वा क्षणं विप्रस्तामुवाच मनस्विनीम्

ହେ ଭଗବତୀ ଦେବୀ, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପୁତ୍ର ତୁମକୁ ଦିଆଯାଉ। କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେ ଦୃଢ଼ମନା ନାରୀଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।

Verse 72

एवमस्तु महाभागे तव पुत्रो भविष्यति । त्रैलोक्यस्यापि कर्ता स यज्ञभोक्ता स एव च

ତଥାସ୍ତୁ, ହେ ମହାଭାଗେ—ତୁମର ପୁତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ହେବ। ସେ ତ୍ରିଲୋକର କର୍ତ୍ତା (ଶାସକ) ହେବ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଭୋକ୍ତା ମଧ୍ୟ ସେଇ ହେବ।

Verse 73

तस्याः शिरसि सन्यस्य स्वहस्तं च द्विजोत्तमः । तपश्चचार तेजस्वी सत्यधर्मसमन्वितः

ତାହାର ଶିର ଉପରେ ନିଜ ହସ୍ତ ରଖି, ସେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ—ତେଜସ୍ବୀ ଓ ସତ୍ୟଧର୍ମସମନ୍ୱିତ—ତପଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟା କଲେ।

Verse 74

सुव्रतो नाम तेजस्वी विष्णुलोके वसेत्सदा । तस्य पुण्यक्षये जाते विष्णुलोकाद्द्विजोत्तमाः

ସୁବ୍ରତ ନାମକ ତେଜସ୍ବୀ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ବସେ। କିନ୍ତୁ ତାହାର ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରୁ (ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ)…

Verse 75

पतनं कर्मवशतस्ततस्तस्य द्विजोत्तमाः । पुण्यगर्भं गतो विप्र अदित्यास्तु महातपाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ତାହାର ପତନ କର୍ମବଶତଃ ଘଟିଲା। ତାପରେ, ହେ ବିପ୍ର, ମହାତପସ୍ବୀ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ‘ପୁଣ୍ୟଗର୍ଭ’ ନାମକ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 76

इंद्रत्वं भोक्तुकामार्थं सत्यपुण्येन कर्मणा । गर्भं दधार सा देवी पुण्येन तपसा किल

ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଭୋଗ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସତ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟକର୍ମର ବଳରେ, ସେ ଦେବୀ ପବିତ୍ର ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 77

तपस्तेपे निरालस्या वनवासं गता सती । दिव्यं वर्षशतं यातं तपंत्यां देवमातरि

ଆଳସ୍ୟ ଛାଡ଼ି ସେ ସତୀ ବନବାସକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତପ କଲେ। ଦେବମାତା ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ଥିବାବେଳେ ଦିବ୍ୟ ଶତବର୍ଷ ଅତିତ ହେଲା।

Verse 78

तपंत्यथ तपस्तीव्रं दुष्करं देवतासुरैः । ततः सा तपसा तेन तेजसा च प्रभान्विता

ତାପରେ ସେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର ଏମିତି ତୀବ୍ର ତପ କଲେ। ସେହି ତପ ଓ ତାହାର ତେଜରେ ସେ ପ୍ରଭାମୟୀ ହେଲେ।

Verse 79

सूर्यतेजः प्रतीकाशा द्वितीय इव भास्करः । शुशुभे सा यथा दीप्ता परमं ध्यानमास्थिता

ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟତେଜ ସଦୃଶ, ଯେନ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାସ୍କର; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଶୋଭିତ ହେଲେ ଏବଂ ପରମ ଧ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 80

रूपेणाधिकतां याता तपसस्तेजसा तदा । तपोध्यानपरा सा च वायुभक्षा तपस्विनी

ତେବେ ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ଆହୁରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲା। ତପ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ସେ ତପସ୍ୱିନୀ କେବଳ ବାୟୁକୁ ଆହାର କରୁଥିଲେ।

Verse 81

अधिकं शुशुभे देवी दक्षस्य तनया तदा । सिद्धाश्च ऋषयः सर्वे देवाश्चापि महौजसः

ତେବେ ଦେବୀ—ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା—ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଋଷି ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଦେବଗଣ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 82

स्तुवंति तां महाभागां रक्षंति च सुतत्पराः । पूर्णे वर्षशते तस्या विष्णुस्तत्र समागतः

ସେମାନେ ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତତ୍ପରତାରେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତବର୍ଷ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେଠାକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଆସିଲେ।

Verse 83

तामुवाच महाभागामदितिं तपसान्विताम् । देवि गर्भः सुसंपूर्णः सूतिकालः प्रवर्तते

ତପସ୍ୟାସମ୍ପନ୍ନ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଅଦିତିଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ—“ଦେବି, ଗର୍ଭ ସୁସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ଏବେ ସୂତିକାଳ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଛି।”

Verse 84

तवैव तपसा पुष्टस्तेजसा च प्रवर्द्धितः । अद्यैव गर्भमेतं त्वं मुंच मुंच यशस्विनि

ଏହି ଗର୍ଭ ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଏବଂ ତୁମ ତେଜରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି; ହେ ଯଶସ୍ବିନୀ, ଆଜିହିଁ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ମୁକ୍ତ କର, ମୁକ୍ତ କର।

Verse 85

एवमाभाष्य देवेशः स जगाम स्वकं गृहम् । असूत पुत्रं सा देवी काले प्राप्ते महोदये

ଏପରି କହି ଦେବେଶ୍ୱର ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ। ଯଥାକାଳେ, ଶୁଭ ମହୋଦୟରେ, ସେଇ ଦେବୀ ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରସବ କଲେ।

Verse 86

सा पुत्रं दीप्तिसंयुक्तं द्वितीयमिव भास्करम् । सुभगं चारुसर्वांगं सर्वलक्षणसंयुतम्

ସେ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, ଯେନ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦେଖିଲେ—ଅତି ସୁଭଗ, ସୁନ୍ଦର ସର୍ବାଙ୍ଗୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ।

Verse 87

चतुर्बाहुं महाकायं लोकपालं सुरेश्वरम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं चक्रपद्मसुहस्तकम्

ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ, ମହାକାୟ, ଲୋକପାଳ ଓ ସୁରେଶ୍ୱର; ତେଜୋଜ୍ୱାଳାରେ ଆବୃତ, ଯାହାର ହସ୍ତରେ ଚକ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଶୋଭିତ।

Verse 88

चंद्रबिंबानुकारेण वदनेन महामतिः । राजमानं महाप्राज्ञं तेजसा वैष्णवेन च

ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ସଦୃଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ସେ ମହାମତି, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ବୈଷ୍ଣବ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଅତି ଶୋଭାୟମାନ ଥିଲେ।

Verse 89

अन्यैश्च लक्षणैर्दिव्यैर्दिव्यभावैरलंकृतम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं चंद्रास्यं कमलेक्षणम्

ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ସର୍ବ ଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ—ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖ, କମଳନୟନ।

Verse 90

आजग्मुस्ते त्रयो देवा ऋषयो वेदपारगाः । गंधर्वाश्च ततो नागाः सिद्धाविद्याधरास्तथा

ତେବେ ସେ ତିନି ଦେବ ଆସିଲେ; ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ପଛେ ନାଗ, ଏବଂ ସେହିପରି ସିଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଆସିଲେ।

Verse 91

ऋषयः सप्त ते दिव्याः पूर्वापरमहौजसः । अन्ये च मुनयः पुण्याः पुण्यमंगलदायिनः

ସେ ସାତ ଋଷି ଦିବ୍ୟ, ପୂର୍ବାପର କାଳରେ ମଧ୍ୟ ପରମ ତେଜସ୍ବୀ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 92

आजग्मुस्ते महात्मानो हर्षनिर्भरमानसाः । तस्मिञ्जाते महाभागे भगवंतो महौजसि

ସେ ମହାତ୍ମାମାନେ ହର୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ନେଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଯେତେବେଳେ ସେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଭଗବାନ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

Verse 93

आजग्मुर्देवताः सर्वे पर्वतास्तु तपस्विनः । क्षीराद्याः सागराः सर्वे नद्यश्चैव तथामलाः

ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆସିଲେ, ତପସ୍ବୀ ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ; କ୍ଷୀରସାଗର ଆଦି ସମସ୍ତ ସାଗର ଆସିଲେ, ଏବଂ ସେହିପରି ନିର୍ମଳ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 94

प्रीतिमंतस्ततः सर्वे ये चान्ये हि चराचराः । मंगलैस्तु महोत्साहं चक्रुः सर्वे सुरेश्वराः

ତାପରେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରୀତିମୟ ହେଲେ—ଚର ଓ ଅଚର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୁରେଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ କର୍ମଦ୍ୱାରା ମହୋତ୍ସାହ (ଉତ୍ସବ-ଉଦ୍ୟମ) ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 95

ननृतुश्चाप्सराः संघा गंधर्वा ललितं जगुः । वेदमंत्रैस्ततो देवा ब्राह्मणा वेदपारगाः

ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ; ତାପରେ ଦେବମାନେ ଓ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ପାଠ-ଜପ କଲେ।

Verse 96

स्तुवंति तं महात्मानं सुतं वै कश्यपस्य च । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च वेदाश्चैव समागताः

ସେମାନେ କଶ୍ୟପପୁତ୍ର ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ସମବେତ ହେଲେ।

Verse 97

सांगोपांगैश्च संयुक्तास्तस्मिञ्जाते महौजसि । त्रैलोक्ये यानि सत्वानि पुण्ययुक्तानि सत्तम

ସେଇ ମହୌଜସ୍ବୀ ଜନ୍ମିତ ହେବାବେଳେ, ତ୍ରିଲୋକର ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱ ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ସହିତ ପୁଣ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ହେ ସତ୍ତମ।

Verse 98

समागतानि तत्रैव तस्मिञ्जाते महौजसि । मंगलं चक्रिरे सर्वे गीतपुण्यैर्महोत्सवैः

ସେଠାରେ ହିଁ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହେଲେ; ସେଇ ମହୌଜସ୍ବୀ ଜନ୍ମିତ ହେବାବେଳେ, ପବିତ୍ର ଗୀତରେ ପୁଣ୍ୟମୟ ମହୋତ୍ସବ ସହ ସମସ୍ତେ ମଙ୍ଗଳକ୍ରିୟା କଲେ।

Verse 99

हर्षेण निर्भराः सर्वे पूजयंतो महौजसः । ब्रह्माद्याश्च त्रयो देवाः कश्यपोथ बृहस्पतिः

ସମସ୍ତେ ହର୍ଷରେ ଭରି ଥାଇ ସେଇ ମହୌଜସ୍ବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ—ବ୍ରହ୍ମାଦି ତ୍ରିଦେବ, ଏବଂ କଶ୍ୟପ ଓ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ।

Verse 100

चक्रिरे नामकर्माणि तस्यैव हि महात्मनः । वसुदत्तेति विख्यातो वसुदेति पुनस्तव

ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ନାମକରଣ-ସଂସ୍କାର ସେମାନେ କଲେ। ସେ ‘ବସୁଦତ୍ତ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ, ଏବଂ ପୁନଃ ‘ବସୁଦେବ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଅଭିହିତ ହେଲେ, ହେ ତୁମେ।

Verse 101

आखंडलेति तन्नाम मरुत्वान्नाम ते पुनः । मघवांश्च बिडौजास्त्वं पाकशासन इत्यपि

ତୁମର ନାମ ‘ଆଖଣ୍ଡଳ’; ପୁନଃ ତୁମେ ‘ମରୁତ୍ୱାନ୍’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ତୁମେ ‘ମଘବାନ୍’, ‘ବିଡୌଜାଃ’ ଏବଂ ‘ପାକଶାସନ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ।

Verse 102

शक्रश्चैव हि विख्यात इंद्रश्चैवेति ते सुतः । इत्येतानि च नामानि तस्यैव च महात्मनः

ହେ ପୁତ୍ର, ସେ ‘ଶକ୍ର’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ‘ଇନ୍ଦ୍ର’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ। ଏହି ସମସ୍ତ ନାମ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ହିଁ।

Verse 103

चक्रुश्च देवताः सर्वाः संतुष्टा हृष्टमानसाः । स्नानं तु कारयामासुः संस्काराणि महासुरः

ସମସ୍ତ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ହୃଷ୍ଟମନ ହେଲେ। ତାପରେ ସେଇ ମହାସୁର ସ୍ନାନ ଓ ସଂସ୍କାରକ୍ରିୟାମାନ କରାଇଲା।

Verse 104

विश्वकर्माणमाहूय ददुराभरणानि च । तानि पुण्यानि दिव्यानि तस्मै ते तु महात्मने

ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକି ସେମାନେ ଆଭୂଷଣମାନ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ—ସେଇ ପୁଣ୍ୟମୟ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 105

जाते तस्मिन्महाभागे देवराजे महात्मनि । एवं मुदं ततः प्रापुः सर्वे देवा महौजसः

ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମହାତ୍ମା ଦେବରାଜ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତେବେ ସମସ୍ତ ମହୌଜସ୍ୱୀ ଦେବମାନେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।

Verse 106

पुण्ये तिथौ तथा ऋक्षे सुमुहूर्ते महात्मभिः । इंद्रत्वे स्थापितो देवैरभिषिक्तः सुमंगलैः

ପୁଣ୍ୟ ତିଥି, ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରପଦରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ; ଦେବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ଅଭିଷେକବିଧିରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ।

Verse 107

प्राप्तमैंद्रपदं तेन प्रसादात्तस्य चक्रिणः । तपश्चकार तेजस्वी वसुदत्तः सुरेश्वरः

ସେଇ ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ତାପରେ ତେଜସ୍ବୀ ବସୁଦତ୍ତ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 108

उग्रेण तेजसा युक्तो वज्रपाशांकुशायुधः

ଉଗ୍ର ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ବଜ୍ର, ପାଶ ଓ ଅଙ୍କୁଶକୁ ନିଜ ଆୟୁଧ ଭାବେ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 109

सूत उवाच । उग्रं समस्तं तपसः प्रभावं विलोक्य शुक्रो निजगाद गाथाम् । लोकेषु कोन्यो न भविष्यतीति यथा हि चायं च सुदर्शनीयः

ସୂତ କହିଲେ—ସେଇ ତପସ୍ୟାର ଉଗ୍ର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଗାଥା କହିଲେ—“ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ କିଏ ହେବ? କାରଣ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦର୍ଶନୀୟ।”

Verse 110

विष्णोः प्रसादान्न परो महात्मा संप्राप्तमैश्वर्यमिहैव दिव्यम्

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସମାନ କେହି ନାହିଁ; ଏହି ଲୋକରେ ହିଁ ସେ ଦିବ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 111

अनेन तुल्यो न भविष्यतीति लोकेषु चान्यस्तपसोग्रवीर्यः

ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସମ ଉଗ୍ର ତପୋବଳ ଥିବା ଅନ୍ୟ କେହି ହେବେ ନାହିଁ।