Shloka 53

The Greatness of Gayā

Gayā-Māhātmya

Devanagari script

कांक्षंति पितरः पुत्रान्नरकस्य भयार्द्दिताः । गयां यास्यति यः पुत्रः सोऽस्मान्संतारयिष्यति ॥ ५३ ॥

Transliteration

kāṃkṣaṃti pitaraḥ putrānnarakasya bhayārdditāḥ | gayāṃ yāsyati yaḥ putraḥ so'smānsaṃtārayiṣyati || 53 ||

Translation

ନରକଭୟରେ ଆର୍ତ୍ତ ପିତୃମାନେ ପୁତ୍ରକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି—“ଯେ ପୁତ୍ର ଗୟାକୁ ଯିବ, ସେ ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ପାର କରାଇବ।”

Word by Word

• काङ्क्षन्ति: desire/long for
• काङ्क्षन्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: काङ्क्ष् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• पितरः: the ancestors
• पितरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन

• नरकस्य: of hell
• नरकस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• भयार्दिताः: afflicted by fear
• भयार्दिताः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भय-आर्दित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (भयेन आर्दिताः); क्त (PPP) from √अर्द्/आर्द् ‘to afflict’; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• गयाम्: to Gayā
• गयाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• यास्यति: will go
• यास्यति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; निर्देश (correlative pronoun)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन

• संतारयिष्यति: will deliver/save (carry across)
• संतारयिष्यति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+तॄ (धातु)
• Form: लृट् (Future), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोजक (causative: ‘will cause to cross/save’)

Speaker

Narada (within the Gaya-Mahatmya discourse, narrating the salvific power of Gayā rites for Pitṛs)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

Characters & Entities

• Pitrs
• Naraka
• Gaya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents Gayā as a preeminent tirtha for Pitṛ-upliftment: the ancestors’ hope rests on a descendant performing Gayā-related rites that ‘carry them across’ suffering and fearful states like naraka.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing pilgrimage and ancestral offerings at a sacred Vishnu-associated tirtha like Gayā, it frames devotion as expressed through dharmic acts (tirtha-sevā, śrāddha, tarpaṇa) performed with faith for the welfare of others.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It points to Kalpa (ritual procedure) in the form of śrāddha/tarpaṇa and tirtha-vidhi at Gayā—practical dharma-kāṇḍa actions undertaken for Pitṛs’ benefit.