Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

ततः कुन्तीसुतो राजा प्रचिन्त्य पुरुषर्षभ: । समुत्थाय महाबाहुर्दहुमानेन चेतसा,तदनन्तर कुन्तीपुत्र पुरुषरत्न महाबाहु राजा युधिष्ठिर बहुत देरतक सोच-विचार करके उठे और जलते हुए हृदयसे उन्होंने उस विशाल वनमें प्रवेश किया, जहाँ मनुष्योंकी आवाजतक नहीं सुनायी देती थी। वहाँ रुरु मृग, वराह तथा पक्षियोंके समुदाय ही निवास करते थे

tataḥ kuntīsuto rājā pracintya puruṣarṣabhaḥ | samutthāya mahābāhur dahumānēna cetasā ||

ତାପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର—ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରି ଉଠିଲେ; ଦହୁଥିବା ଚିତ୍ତ ସହ ଆଗେଇଲେ।

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
कुन्तीसुतःKunti's son
कुन्तीसुतः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीसुत
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रचिन्त्यhaving reflected, having thought
प्रचिन्त्य:
TypeVerb
Rootप्र-चिन्त्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
पुरुषर्षभःbull among men, best of men
पुरुषर्षभः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषर्षभ
FormMasculine, Nominative, Singular
समुत्थायhaving risen, getting up
समुत्थाय:
TypeVerb
Rootसम्-उत्-स्था
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
महाबाहुःmighty-armed
महाबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
दहुमानेनwith burning (i.e., burning/tormented)
दहुमानेन:
Karana
TypeAdjective
Rootदहुमान
FormNeuter, Instrumental, Singular
चेतसाwith mind/heart, in spirit
चेतसा:
Karana
TypeNoun
Rootचेतस्
FormNeuter, Instrumental, Singular

यक्ष उवाच

युधिष्ठिर (Kuntī’s son, the king)
कुन्ती (Kuntī)
वन (forest)
रुरु मृग (ruru deer)
वराह (boar)
पक्षिगण (flocks of birds)