Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः

Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma

सिन्धुं चैव विपाशां च नदीं गोदावरीमपि । वस्वोकसारां नलिनीं नर्मदां चैव भारत

sindhuṃ caiva vipāśāṃ ca nadīṃ godāvarīm api | vasvokasārāṃ nalinīṃ narmadāṃ caiva bhārata ||

ହେ ଭାରତ! ସେଠାରେ ମୁଁ ସିନ୍ଧୁ, ବିପାଶା ଓ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି; ଏହିପରି ବସ୍ୱୋକସାରା, ନଲିନୀ ଓ ନର୍ମଦାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।

सिन्धुम्the Sindhu (Indus river)
सिन्धुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिन्धु
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विपाशाम्Vipāśā (Beas river)
विपाशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootविपाशा
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नदीम्river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
गोदावरीम्Godāvarī (river)
गोदावरीम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोदावरी
FormFeminine, Accusative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वस्वोकसाराम्Vasvokasārā (a river name)
वस्वोकसाराम्:
Karma
TypeNoun
Rootवस्वोकसारा
FormFeminine, Accusative, Singular
नलिनीम्Nalinī (a river name)
नलिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनलिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
नर्मदाम्Narmadā (river)
नर्मदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootनर्मदा
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भारतO Bhārata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (Janamejaya, addressed)
S
Sindhu (Indus River)
V
Vipāśā (Beas River)
G
Godāvarī River
V
Vasvokasārā River
N
Nalinī (river)
N
Narmadā River

Educational Q&A

The verse reinforces the sanctity and civilizational breadth of Bhārata by naming revered rivers; it frames the land as a moral-spiritual landscape where remembrance of tīrthas (holy waters) supports purification, gratitude, and reverence for dharmic tradition.

Vaiśampāyana continues a first-person account of an extraordinary vision/experience in which numerous rivers are seen in succession; this line specifically enumerates Sindhu, Vipāśā, Godāvarī, Vasvokasārā, Nalinī, and Narmadā.