Shloka 26
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
अब्रवीदेहि युद्धयस्व युद्धकामुक क्षत्रिय | सर्वशस्त्राणि चादत्स्व योजयस्व च वाहिनीम्,(संनहास्व च वर्माणि यानि चान्यानि सन्ति ते ।) अहं हि ते विनेष्यामि युद्धश्रद्धामित: परम् । (यदाद्वयसि दर्पेण ब्राह्मणप्रमुखाउ्जनान् ।। ) भरतनन्दन! तब महात्मा नरने हाथमें एक मुट्ठी सींक लेकर कहा--'युद्ध चाहनेवाले क्षत्रिय! आ, युद्ध कर। अपने सारे अस्त्र-शस्त्र ले ले। सारी सेनाको तैयार कर ले, कवच बाँध ले, तेरे पास और भी जितने साधन हों, उन सबसे सम्पन्न हो जा। तू बड़े घमंडमें आकर ब्राह्मण आदि सभी वर्णके लोगोंको ललकारता फिरता है; इसलिये मैं आजसे तेरे युद्धविषयक निश्चयको दूर किये देता हूँ
abravīd ehi yudhyasva yuddha-kāmuka kṣatriya | sarva-śastrāṇi cādatsva yojayasva ca vāhinīm (saṃnahāsvā ca varmāṇi yāni cānyāni santi te) | ahaṃ hi te vineṣyāmi yuddha-śraddhām itaḥ param (yadādvayasi darpeṇa brāhmaṇa-pramukhān janān) ||
ରାମ କହିଲେ— “ଆସ, ଯୁଦ୍ଧ କର, ହେ ଯୁଦ୍ଧକାମନାରେ ମତ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ! ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧର; ସେନାକୁ ଗଠନ କର; କବଚ ପିନ୍ଧ, ତୋ ପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସାଧନ ନେଇ ସଜ୍ଜ ହେ। କାରଣ ଏବେ ମୁଁ ତୋର ଯୁଦ୍ଧ-ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି। ଗର୍ବରେ ଫୁଲି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରୁଛୁ; ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ତୋର ଯୁଦ୍ଧସଙ୍କଳ୍ପର ଅନ୍ତ କରିଦେବି।”
राम उवाच
Educational Q&A
Arrogant aggression—especially when directed against the innocent and the socially protected (here, brahmins and others)—invites a corrective response. True kṣatriya power is not mere love of fighting; it must be governed by dharma, humility, and restraint.
Rama confronts a boastful, war-hungry kṣatriya and challenges him to prepare fully for battle—arms, armor, and army. Rama then declares he will shatter the opponent’s confidence in war because the man has been roaming about, proudly provoking brahmins and other people.