Shloka 62
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
लोभे5तिप्रसृतान् पुत्रान् निगृह्लीष्व विशाम्पते । स्थिता: शुश्रूषितुं पार्था: स्थिता योद्धुमरिंदमा: । यत् ते पथ्यतमं राजंस्तस्मिंस्तिष्ठ परंतप,प्रजानाथ! आपके पुत्र लोभमें अत्यन्त आसक्त हो गये हैं, उन्हें काबूमें लाइये। राजन! शत्रुओंका दमन करनेवाले कुन्तीके पुत्र आपकी सेवाके लिये भी तैयार हैं और युद्धके लिये भी प्रस्तुत हैं। परंतप! जो आपके लिये विशेष हितकर जान पड़े, उसी मार्गका अवलम्बन कीजिये
vaiśampāyana uvāca |
lobhe'tiprasṛtān putrān nigṛhlīṣva viśāmpate |
sthitāḥ śuśrūṣituṃ pārthāḥ sthitā yoddhum ariṃdamāḥ |
yat te pathyatamaṃ rājan tasmiṃs tiṣṭha paraṃtapa ||
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ହେ ପ୍ରଜାନାଥ! ଲୋଭରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର। ରାଜନ୍! ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ପାର୍ଥମାନେ ତୁମ ସେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ପରନ୍ତପ! ଯାହା ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ହିତକର, ସେଇ ପଥରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler must curb greed—especially within his own family—and choose the most salutary course (pathyatama), prioritizing welfare and dharma over attachment and avarice, even when war is possible.
In the tense pre-war counsel of Udyoga Parva, the speaker urges the king to restrain his greed-driven sons; the Pāṇḍavas are portrayed as disciplined and ready either to serve under rightful settlement or to fight if justice is denied.