Shloka 79
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
Devanagari script
विक्रमाधिगता हार्था: क्षत्रधर्मेण जीवत: । मनो मनुष्यस्य सदा प्रीणन्ति पुरुषोत्तम,“पुरुषोत्तम! क्षत्रियधर्मसे जीवननिर्वाह करनेवाले मनुष्यके मनको पराक्रमसे प्राप्त हुआ धन ही सदा संतुष्ट रखता है
Transliteration
vikramādhigatā hārthāḥ kṣatradharmeṇa jīvataḥ | mano manuṣyasya sadā prīṇanti puruṣottama ||
Translation
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟର ମନକୁ ପରାକ୍ରମରେ ଲାଭିତ ଧନ ହିଁ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସ୍ଥିର କରେ।
Word by Word
विक्रम-अधिगताḥobtained through valor
विक्रम-अधिगताḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootविक्रम + अधिगत
FormMasculine, Nominative, Plural
अर्थाḥwealth, resources
अर्थाḥ:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्र-धर्मेणby/through the Kshatriya duty
क्षत्र-धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootक्षत्रधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
जीवत:of (one) living; of a living person
जीवत::
Adhikarana
TypeAdjective
Rootजीवत्
FormMasculine, Genitive, Singular
मनःmind
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Accusative, Singular
मनुष्यस्यof a man/person
मनुष्यस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Singular
सदाalways
सदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसदा
प्रीणन्तिplease, satisfy
प्रीणन्ति:
TypeVerb
Rootप्री (प्रीणाति)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
पुरुषोत्तमO best of men
पुरुषोत्तम:
Sampradana
TypeNoun
Rootपुरुषोत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
PuruṣottamaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes