Shloka 276
सेनासमागमः — The Convergence of Armies
युयुत्सममाना: कौन्तेयान् नानाध्वजसमाकुला: । इस प्रकार दुर्योधनके पास सब मिलाकर ग्यारह अक्षौहिणी सेनाएँ एकत्र हो गयीं, जो भाँति-भाँतिकी ध्वजा-पताकाओंसे सुशोभित थीं और कुन्तीकुमारोंसे युद्ध करनेका उत्साह रखती थीं
yuyutsamānāḥ kaunteyān nānādhvajasamākulāḥ |
କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର ଧ୍ୱଜ-ପତାକାରେ ଭରିଥିବା ସେନାମାନେ ଏଭଳି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଖରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ। ସମୁଦାୟ ମିଶି ଏଗାର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଜମା ହେଲା—ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧସଙ୍କଳ୍ପରେ ଦୃଢ଼।
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective enthusiasm for war and displays of power (vast armies, many banners) can intensify conflict; it implicitly frames the ethical tension of mobilizing immense force against rightful kin, a recurring dharma-crisis in the Udyoga Parva.
Vaiśaṃpāyana reports that Duryodhana’s side has assembled a total of eleven akṣauhiṇīs, richly marked by diverse standards, all intent on fighting the sons of Kuntī (the Pāṇḍavas).