Previous Verse
Next Verse

Shloka 226

सेनासमागमः — The Convergence of Armies

स च सम्प्राप्य कौरव्यं तत्रैवान्तर्दधे तदा । राजन! कम्बोजनरेश सुदक्षिण भी यवनों और शकोंके साथ एक अक्षौहिणी सेना लिये दुर्योधनके पास आया। उसका सैन्य-समूह टिड्डियोंके दल-सा जान पड़ता था। वह सारा सैन्य-समुदाय कौरव-सेनामें आकर विलीन हो गया

sa ca samprāpya kauravyaṃ tatraivāntardadhe tadā | rājan! kambojanareśaḥ sudakṣiṇaḥ saha yavanaiḥ śakaiś caikākṣauhiṇīṃ senām ādāya duryodhanam upāgamat | tasya sainyasamūhas tu ṭiḍḍikādalasaṃnibhaḥ pratibhāti sma | sa sarvaḥ sainyasamudāyaḥ kauravasenāyām āgatya vilīnaḥ ||

ସେ କୌରବକୁମାରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା। ରାଜନ, କମ୍ବୋଜରାଜ ସୁଦକ୍ଷିଣ ଯବନ ଓ ଶକମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ନେଇ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ସେନାସମୂହ ଟିଡ଼ିପୋକର ଝୁଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ସମଗ୍ର ସେନାସମୁଦ୍ର ଆସି କୌରବସେନାରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲା।

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सम्प्राप्यhaving reached
सम्प्राप्य:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप्
FormLyap (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
कौरव्यम्the Kaurava (Duryodhana)
कौरव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Accusative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अन्तर्दधेdisappeared/vanished
अन्तर्दधे:
TypeVerb
Rootअन्तर्-धा
FormPerfect (Liṭ), Perfect, Third, Singular, Atmanepada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

वैशमग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
J
Janamejaya (implied by rājan)
D
Duryodhana
K
Kauravas
S
Sudakṣiṇa
K
Kamboja
Y
Yavanas
Ś
Śakas
A
Akṣauhiṇī (army unit)