Shloka 3
Devanagari script
ध्रुवो जय: पाण्डवानामितीदं न संशय: कश्नन विद्यतेडत्र । जयध्वजो दृश्यते पाण्डवस्य समुच्छितो वानरराज उग्र:,पाण्डवोंकी विजय अवश्यम्भावी है। इस विषयमें कोई भी संशय नहीं है। पाण्डुनन्दन अर्जुनका वानरराज हनुमानसे उपलक्षित वह भयंकर विजयध्वज बहुत ऊँचा दिखायी देता है
Translation
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଜୟ ଧ୍ରୁବ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ସେଇ ଉଗ୍ର ଜୟଧ୍ୱଜ, ଯାହାର ଶିରୋପରି ବାନରରାଜ ହନୁମାନ ବିରାଜିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଦିଶେ।
Word by Word
ध्रुवःcertain, fixed
ध्रुवः:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Nominative, Singular
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
इदम्this (statement)
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदं
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
कश्चनany (at all)
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन
FormMasculine, Nominative, Singular
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Root√विद् (विद्/विद्य्) + यक् (आत्मनेपद, वर्तमान)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Active (intransitive 'exists')
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
जयध्वजःvictory-banner, banner of victory
जयध्वजः:
Karta
TypeNoun
Rootजय-ध्वज
FormMasculine, Nominative, Singular
दृश्यतेis seen, appears
दृश्यते:
TypeVerb
Root√दृश् (पश्य) (आत्मनेपद, वर्तमान)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive/Impersonal sense ('is seen')
पाण्डवस्यof the Pāṇḍava (Arjuna)
पाण्डवस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Singular
समुच्छितःraised high, lofty
समुच्छितः:
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-√श्री/√श्रि (समुच्छित) (PPP)
FormMasculine, Nominative, Singular
वानरराजःking of monkeys (Hanumān)
वानरराजः:
Karta
TypeNoun
Rootवानर-राज
FormMasculine, Nominative, Singular
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
TypeAdjective
Rootउग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes