Shloka 30
उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
Devanagari script
आध्वर्यवं च ते कृष्ण क्रतावस्मिन् भविष्यति । होता चैवात्र बीभत्सु: संनद्धः स कपिध्वज:,श्रीकृष्ण! इस यज्ञमें अध्वर्युका काम भी आपको ही करना होगा। कवच आदिसे सुसज्जित कपिध्वज अर्जुन इसमें होता बनेंगे
Transliteration
ādhvaryavaṁ ca te kṛṣṇa kratāv asmin bhaviṣyati | hotā caivātra bībhatsuḥ saṁnaddhaḥ sa kapidhvajaḥ ||
Translation
କର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ— “ହେ କୃଷ୍ଣ! ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ନଦ୍ଧ କପିଧ୍ୱଜ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ହୋତା ହେବେ।”
Word by Word
आध्वर्यवम्the office/duty of the adhvaryu (priest)
आध्वर्यवम्:
Karma
TypeNoun
Rootआध्वर्यव (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तेfor you / to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
क्रतौin the sacrifice/rite
क्रतौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Locative, Singular
भविष्यतिwill be / will fall (to you)
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormSimple Future (लृट्), 3rd, Singular
होताthe hotṛ priest
होता:
Karta
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अत्रhere / in this (context)
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
बीभत्सुःBībhatsu (Arjuna)
बीभत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootबीभत्सु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
संनद्धःarmed / fully equipped
संनद्धः:
TypeAdjective
Rootसंनद्ध (क्त-प्रत्ययान्त, √नह्)
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कपिध्वजःhe whose banner bears a monkey (Arjuna)
कपिध्वजः:
Karta
TypeNoun
Rootकपिध्वज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Characters & Entities
K
KarnaK
KṛṣṇaA
Arjuna (Bībhatsu, Kapidhvaja)A
Adhvaryu (priestly role)H
Hotṛ (priestly role)Y
Yajña/Kratu (sacrifice)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes