Shloka 43
Adhyāya 128 — Proposal to Restrain Keśava; Sātyaki’s Warning and Vidura–Dhṛtarāṣṭra Counsel
Devanagari script
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिंदम । यदीच्छसि सहामात्यो भोक्तुमर्ध प्रदीयताम्,'शत्रुओंका दमन करनेवाले पुत्र! यदि तुम अपने मन्त्रियोंसहित राज्य भोगना चाहते हो तो पाण्डवोंको उनका यथोचित भाग--आधा राज्य दे दो
Transliteration
vaiśampāyana uvāca | prayaccha pāṇḍuputrāṇāṃ yathocitam ariṃdama | yadīcchasi sahāmātyo bhoktum ardhaṃ pradīyatām ||
Translation
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ଭାଗ ଦିଅ। ଯଦି ତୁମେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯାଉ।
Word by Word
प्रयच्छgive, grant
प्रयच्छ:
TypeVerb
Rootप्र-यम् (यच्छति)
FormLoṭ, 2, singular, Parasmaipada
पाण्डुपुत्राणाम्to/for the sons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)
पाण्डुपुत्राणाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootपाण्डुपुत्र
Formmasculine, genitive, plural
यथोचितम्as is proper, appropriate
यथोचितम्:
TypeAdjective
Rootयथोचित
Formneuter, accusative, singular
अरिंदमO subduer of enemies
अरिंदम:
TypeNoun
Rootअरिंदम
Formmasculine, vocative, singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
इच्छसिyou desire, you wish
इच्छसि:
TypeVerb
Rootइष् (इच्छति)
FormLaṭ, 2, singular, Parasmaipada
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
अमात्यःwith ministers
अमात्यः:
Karana
TypeNoun
Rootअमात्य
Formmasculine, instrumental, plural
भोक्तुम्to enjoy, to rule/possess (the kingdom)
भोक्तुम्:
TypeVerb
Rootभुज्
FormTumun (infinitive)
अर्धम्half (share)
अर्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्ध
Formneuter, accusative, singular
प्रदीयताम्let it be given
प्रदीयताम्:
TypeVerb
Rootप्र-दा
FormLoṭ, Karmani (passive), 3, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
Pāṇḍuputrāḥ (Pāṇḍavas)A
Amātyāḥ (ministers)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes