Shloka 27
Adhyāya 128 — Proposal to Restrain Keśava; Sātyaki’s Warning and Vidura–Dhṛtarāṣṭra Counsel
Devanagari script
अविधेयानि हीमानि व्यापादयितुमप्यलम् । अविधेया इवादान्ता हया: पथि कुसारथिम्,'जैसे उद्दण्ड घोड़े काबूमें न होनेपर मूर्ख सारथि-को मार्गमें ही मार डालते हैं, उसी प्रकार यदि इन इन्द्रियोंको काबूमें न रखा जाय तो ये मनुष्यका नाश करनेके लिये भी पर्याप्त हैं
Translation
ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଯଦି ଅବିଧେୟ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ନାଶ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ—ଯେପରି ଅଦାନ୍ତ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପଥରେ ହିଁ କୁସାରଥିକୁ ମାରିଦିଅନ୍ତି।
Word by Word
अविधेयानिuncontrollable, not amenable to restraint
अविधेयानि:
Karta
TypeAdjective
Rootअविधेय
FormNeuter, Nominative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
इमानिthese
इमानि:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Plural
व्यापादयितुम्to kill/destroy
व्यापादयितुम्:
TypeVerb
Rootव्यापादय् (व्यापादयति)
Formतुमुन् (infinitive), Parasmaipada (base verb)
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अलम्enough/sufficient
अलम्:
TypeIndeclinable
Rootअलम्
अविधेयाḥuncontrollable
अविधेयाḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootअविधेय
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अदान्ताःuntrained, untamed
अदान्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअदान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
हयाःhorses
हयाः:
Karta
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Nominative, Plural
पथिon the road/along the way
पथि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपथ्/पथिन्
FormMasculine, Locative, Singular
कुसारथिम्a bad/inept charioteer
कुसारथिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुसारथि
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes