Shloka 11
Divodāsa–Mādhavī Saṃvāda: Pratardana-janma and Kanyā-niryātana (दिवोदास–माधवी संवादः / प्रतर्दन-जननम् / कन्या-निर्यातनम्)
Devanagari script
प्रसूत्यन्ते प्रसूत्यन्ते कन्यैव त्वं भविष्यसि । स त्वं ददस्व मां राजे प्रतिगृह्म हयोत्तमान्,यह सुनकर उस कन्याने महर्षि गालवसे कहा--'मुने! मुझे किन्हीं वेदवादी महात्माने यह एक वर दिया था कि तुम प्रत्येक प्रसवके अन्तमें फिर कन्या ही हो जाओगी। अतः आप दो सौ उत्तम घोड़े लेकर मुझे राजाको सौंप दें
Transliteration
prasūtyante prasūtyante kanyaiva tvaṁ bhaviṣyasi | sa tvaṁ dadasva māṁ rāje pratigṛhṇa hayottamān |
Translation
ସେ କହିଲା— “ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରସବର ଶେଷରେ ମୁଁ ପୁଣି କନ୍ୟା ହୋଇଯିବି। ତେଣୁ ମୋତେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କର; ଏବଂ ସେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ।”
Word by Word
प्रसूति-अन्तेat the end of (each) childbirth
प्रसूति-अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रसूति-अन्त
FormMasculine, Locative, Singular
प्रसूति-अन्तेat the end of (each) childbirth (repeated for emphasis)
प्रसूति-अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रसूति-अन्त
FormMasculine, Locative, Singular
कन्याa maiden, girl
कन्या:
Karta
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Nominative, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
भविष्यसिyou will become / you will be
भविष्यसि:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Second, Singular, Parasmaipada
सःthat (one); so
सः:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
ददस्वgive (you should give)
ददस्व:
TypeVerb
Rootदा
FormImperative (Loṭ), Second, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
राजेto the king
राजे:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Dative, Singular
प्रतिगृह्णaccept, take in return
प्रतिगृह्ण:
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह्
FormImperative (Loṭ), Second, Singular, Parasmaipada
हय-उत्तमान्excellent horses
हय-उत्तमान्:
Karma
TypeNoun
Rootहय-उत्तम
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaK
King (rājan)H
Hayottamāḥ (excellent horses)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes