Shloka 30
अध्याय ७२ — राजधर्मः: प्रजारक्षण, कर-नीति, दण्ड-नीति, अमात्य-नियोजन
Chapter 72 — Royal Duty: protection of subjects, taxation, punishment, and appointments
स्विष्टि: स्वधीति: सुतपा लोकाञज्जयति यावत: । क्षणेन तानवाप्रोति प्रजा धर्मेण पालयन्,उत्तम यज्ञके द्वारा गृहस्थ-धर्मका, उत्तम स्वाध्यायके द्वारा ब्रह्मचर्यका तथा श्रेष्ठ तपके द्वारा वानप्रस्थ-धर्मका पालन करनेवाला पुरुष जितने पुण्यलोकोंपर अधिकार प्राप्त करता है, धर्मपूर्वक प्रजाका पालन करनेवाला राजा उन्हें क्षणभरमें पा लेता है
sviṣṭiḥ svadhītiḥ sutapā lokāñ jayati yāvataḥ | kṣaṇena tān avāpnoti prajā dharmeṇa pālayan ||
ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞରେ ଗୃହସ୍ଥ-ଧର୍ମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟାରେ ବାନପ୍ରସ୍ଥ-ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିବା ପୁରୁଷ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟଲୋକ ଲାଭ କରେ—ଧର୍ମପୂର୍ବକ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିବା ରାଜା ସେସବୁକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ପାଇଯାନ୍ତି।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Righteous protection and governance of the people (prajā-pālana) is a supreme dharmic act whose spiritual fruit equals the merit of sacrifice, Vedic study, and austerity—and is said to be attained even more swiftly by a just king.
In Bhīṣma’s instruction on śānti and rāja-dharma, he contrasts the merits of the āśrama disciplines (yajña, svādhyāya, tapas) with the king’s duty, asserting that a ruler who upholds dharma by protecting subjects gains the same exalted worlds immediately.