Next Verse

Shloka 1

Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)

(दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ६२ “लोक हैं।) भीकम (2 अमान एकोनसप्ततितमो<ध्याय: राजाके प्रधान कर्तव्योंका तथा दण्डनीतिके द्वारा युगोंके निर्माणका वर्णन युधिछिर उवाच पार्थिवेन विशेषेण कि कार्यमवशिष्यते । कथं रक्ष्यो जनपद: कथं जेयाश्लू शत्रव:,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! राजाके द्वारा विशेष रूपसे पालन करने योग्य और कौन-सा कार्य शेष है? उसे गाँवोंकी रक्षा कैसे करनी चाहिये और शत्रुओंको किस प्रकार जीतना चाहिये?

Yudhiṣṭhira uvāca | pārthivena viśeṣeṇa kiṁ kāryam avaśiṣyate | kathaṁ rakṣyo janapadaḥ kathaṁ jeyāś ca śatravaḥ ||

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ପିତାମହ! ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷଭାବେ ଆଉ କେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି? ଜନପଦ ଓ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କୁ କିପରି ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କେମିତି ଜୟ କରିବା ଉଚିତ?

युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
पार्थिवेनby the king
पार्थिवेन:
Karana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Instrumental, Singular
विशेषेणespecially; in particular
विशेषेण:
Karana
TypeNoun
Rootविशेष
FormMasculine, Instrumental, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
कार्यम्duty; task to be done
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अवशिष्यतेremains
अवशिष्यते:
TypeVerb
Rootशिष्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
रक्ष्यःto be protected
रक्ष्यः:
TypeAdjective
Rootरक्ष्य
FormMasculine, Nominative, Singular
जनपदःkingdom; realm; country
जनपदः:
Karta
TypeNoun
Rootजनपद
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
जेयाःto be conquered
जेयाः:
TypeAdjective
Rootजेय
FormMasculine, Nominative, Plural
शत्रवःenemies
शत्रवः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Plural

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (implied by address “Grandfather”)
J
janapada (the realm/territory)