Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा

Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin

अहिंस्न: शुचिरक्षुद्रो निराशी: कर्मसंस्तुत: । आरण्यकपदोदभूता भागास्तत्रोपकल्पिता:,वे हिंसाभावसे रहित, पवित्र, उदार तथा कामनाओंसे रहित थे और इसी भावसे कर्ममें प्रवृत्त हुए थे। जंगलमें उत्पन्न हुए फल-मूल आदि पदार्थोंसे ही उस यज्ञमें देवताओंके भाग निश्चित किये गये थे

ahiṃsnaḥ śucir akṣudro nirāśīḥ karmasaṃstutaḥ | āraṇyakapadodbhūtā bhāgās tatropakalpitāḥ ||

ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—ସେମାନେ ଅହିଂସକ, ପବିତ୍ର, ଉଦାର ଓ କାମନାରହିତ ଥିଲେ; ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଭାବରେ କର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ସେଇ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭାଗ ଅରଣ୍ୟଜ ଫଳ-ମୂଳ ଆଦି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ହିଁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରାଯାଇଥିଲା।

अहिंसकःnon-violent
अहिंसकः:
Karta
TypeAdjective
Rootअहिंसक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शुचिःpure
शुचिः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अक्षुद्रःnoble; not mean
अक्षुद्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootअक्षुद्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
निराशीःfree from desires/expectations
निराशीः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिराशी (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्मसंस्तुतःpraised/approved for (his) actions
कर्मसंस्तुतः:
Karta
TypeAdjective
Rootकर्मसंस्तुत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
आरण्यकपदोद्भूताःarisen from forest-produce (fruits/roots etc.)
आरण्यकपदोद्भूताः:
Karta
TypeAdjective
Rootआरण्यकपद-उद्भूत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
भागाःshares/portions (offerings due)
भागाः:
Karta
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere; in that (rite)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
उपकल्पिताःwere arranged/assigned
उपकल्पिताः:
Karta
TypeVerb
Rootउप-कल्प् (धातु) → उपकल्पित (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural, Passive (past participle)

भीष्म उवाच

B
Bhishma
D
deities (devāḥ)
S
sacrificial portions (bhāgāḥ)
F
forest produce (fruits, roots, etc.)